πένομαι
πένομαι, to work for one’s daily bread
- I intr., toil, work, ἀμφίπολοι . ., ἐνὶ μεγάροισι πένοντο Od. 10.348; περὶ δεῖπνον ἐνὶ μεγάροισι π. were busy preparing a meal, 4.624; ἀμφʼ αὐτὸν ἑταῖροι ἐσσυμένως ἐπένοντο Il. 24.124.
- 2 after Hom., (to have to work for oneʼs living, hence) to be poor or needy, Sol. 15, E. Hec. 1220, Th. 2.40, etc.; πλουσία ἢ πενομένη πόλις Pl. R. 577e; πλουτοῦντες ἢ π. Id. Plt. 293a; π. καὶ κάμνειν Id. Grg. 477d.
- 3 c. gen., to be poor in, have need of, τῶν σοφῶν (i. e. τῆς σοφίας) A. Eu. 431; ὡς διαλλαγὰς ἔχοιμεν ἀλλήλοισιν ὧν πένοιτο γῆ E. Supp. 210; πάντων Porph. Marc. 27; πενόμενον τὴν ψυχὴν τῶν ἐπιβαλλόντων αὐτῇ καλῶν Hierocl. in CA 14p.451M.: c. acc., χρήματα Them. Or. (i. e. Constant. pro Them.) 22b.
- II trans., work at, get ready, δόμον κάτα δαῖτα πένοντο Od. 2.322, cf. 3.428, etc.; ἔργα Hes. Op. 773; ὁππότε κεν δὴ ταῦτα πενώμεθα when we are a-doing this, Od. 13.394; τί σε χρὴ ταῦτα πένεσθαι; 24.407, cf. Il. 19.200.—On the precise meaning of πένομαι, πενία, cf. Ar. Pl. 551 sqq. (Cf. πένης, πόνος, πονηρός.)
1. met acc. gereedmaken, voorbereiden:
2. intrans.
a. hard werken, bezig zijn:
b. arm zijn; gebrek hebben aan,
1) sich anstrengen, abmühen, arbeiten ; ἀμφίπολοι ἐνὶ μεγάροισι πένοντο, Od. 10.348 ; περὶ δεῖπνον, um die Mahlzeit beschäftigt sein, 4.624. Häufiger trans., verrichten, besorgen, fertig machen, δόμον κάτα δαῖτα πένοντο, Od. 2.322, ἄριστον, Il. 24.124 u. öfter ; ἔργα, Hes. O. 775 ; ὁππότε κεν δὴ ταῦτα πενώμεθα, wenn wir dies ausführen werden, Od. 13.394 ; θοίνην πένεσθαι, Eur. El. 785.
2) aus Armut od. Durftigkeit arbeiten, Thuc. 2.40 ; dah. arm sein, Aesch. Ag. 936 ; entbehren, τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένῃ, Eum. 409 ; vgl. Eur. Suppl. 222 ; Plat. Rep. X.607c. Ggstz von πλουτέω, Polit. 293a, wie Theogn. 315 ; πενόμενος καὶ κακῶς πράττων, dem πλούσιος entgegengesetzt, Isae. 5.35 ; Folgde. – Das activ. πένω ist bei Aesch. Ag. 1179 für πνέων χάριν vermutet worden, mit Unrecht. Man vgl. übrigens die abgeleiteten πόνος, πονέομαι.
[cf. πόνος.]
(ἀμφι-)
- 1
To work at something, be busy, busy oneself : περὶ δεῖπνον Od. 4.624=Od. 24.412. Cf. Il. 24.124 : Od. 10.348.
- 2
To direct one’s energies to, attend to, be busied, busy oneself, about, trouble oneself about : ὥς οἱ τὰ πένοντο Il. 1.318. Cf. Il. 18.558, Il. 19.200 : Od. 2.322, Od. 3.428, Od. 4.531, 683, Od. 13.394, Od. 14.251, Od. 16.319, Od. 22.199, Od. 24.407.
- 1
- Dep., used in pres. and impf.:
- Iintr. to work for oneʼs daily bread; generally, to toil, work, labour, Hom.
- 2to be poor or needy, Solon, Eur., etc.
- 3c. gen. to be poor in, have need of, Aesch., Eur.
- IItrans. to work at, prepare, get ready, δαῖτα πένοντο Od.; τί σε χρὴ ταῦτα πένεσθαι; Od.
-
…ἀχθόμενοι · καλλίστην οὖν εἶναι πρόφασιν τιμωρεῖσθαι μὲν δοκεῖν, τῷ δʼ ἔργῳ χρηματίζεσθαι · πάντως δὲ τὴν μὲν πόλιν πένεσθαι τὴν ; δʼ ; ἀρχὴν δεῖσθαι χρημάτων. καὶ τοὺς ἀκούοντας οὐ χαλεπῶς ἔπειθον · ἀποκτιννύναι μὲν γὰρ ἀνθρώπους περὶ…
Lysias, Speeches
-
…. τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς · Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον ἄλλοτέ περ καὶ μᾶλλον ὀφέλλετε ταῦτα πένεσθαι, ὁππότε τις μεταπαυσωλὴ πολέμοιο γένηται καὶ μένος οὐ τόσον ᾖσιν ἐνὶ στήθεσσιν ἐμοῖσι. νῦν δʼ οἳ μὲν κέαται…
Homer, Iliad
-
…ἢ πλοῦτον ἢ τιμήν, ἄλλοι δʼ ἄλλο πολλάκις δὲ καὶ ὁ αὐτὸς ἕτερον · νοσήσας μὲν γὰρ ὑγίειαν, πενόμενος δὲ πλοῦτον · συνειδότες δʼ ἑαυτοῖς ἄγνοιαν τοὺς μέγα τι καὶ ὑπὲρ αὐτοὺς λέγοντας θαυμάζουσιν. ἔνιοι δʼ ᾤοντο παρὰ…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον, καὶ τότʼ ἐγὼ Κίρκης ἐπέβην περικαλλέος εὐνῆς. ἀμφίπολοι δʼ ἄρα τέως μὲν ἐνὶ μεγάροισι πένοντο τέσσαρες, αἵ οἱ δῶμα κάτα δρήστειραι ἔασι · γίγνονται δʼ ἄρα ταί γʼ ἔκ τε κρηνέων ἀπό τʼ ἀλσέων…
Homer, Odyssey
-
…, φέρον δʼ ἐυήνορα οἶνον · σῖτον δέ σφʼ ἄλοχοι καλλικρήδεμνοι ἔπεμπον. ὣς οἱ μὲν περὶ δεῖπνον ἐνὶ μεγάροισι πένοντο. μνηστῆρες δὲ πάροιθεν Ὀδυσσῆος μεγάροιο δίσκοισιν τέρποντο καὶ αἰγανέῃσιν ἱέντες ἐν τυκτῷ δαπέδῳ, ὅθι περ πάρος, ὕβριν…
Homer, Odyssey
-
…ἐείσατο κέρδιον εἶναι. ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιο ῥεῖα · μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο. οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν. ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων · ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν…
Homer, Odyssey
-
…ἦ ἄγγελον ὀτρύνωμεν. τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς ὦ γέρον, ἤδη οἶδε · τί σε χρὴ ταῦτα πένεσθαι ; ὣς φάθʼ, ὁ δʼ αὖτις ἄρʼ ἕζετʼ ἐϋξέστου ἐπὶ δίφρου. ὣς δʼ αὔτως παῖδες Δολίου κλυτὸν ἀμφʼ…
Homer, Odyssey
-
…βοὸς χρυσὸν κέρασιν περιχεύῃ. οἱ δʼ ἄλλοι μένετʼ αὐτοῦ ἀολλέες, εἴπατε δʼ εἴσω δμῳῇσιν κατὰ δώματʼ ἀγακλυτὰ δαῖτα πένεσθαι, ἕδρας τε ξύλα τʼ ἀμφὶ καὶ ἀγλαὸν οἰσέμεν ὕδωρ. ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐποίπνυον .…
Homer, Odyssey
-
…ταύρων ἠδʼ αἰγῶν παρὰ θῖνʼ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο · κνίση δʼ οὐρανὸν ἷκεν ἑλισσομένη περὶ καπνῷ. ὣς οἳ μὲν τὰ πένοντο κατὰ στρατόν · οὐδʼ Ἀγαμέμνων λῆγʼ ἔριδος τὴν πρῶτον ἐπηπείλησʼ Ἀχιλῆϊ, ἀλλʼ ὅ γε Ταλθύβιόν τε καὶ Εὐρυβάτην προσέειπε…
Homer, Iliad
-
…γὰρ μετʼ εὐτελείας καὶ φιλοσοφοῦμεν ἄνευ μαλακίας · πλούτῳ τε ἔργου μᾶλλον καιρῷ ἢ λόγου κόμπῳ χρώμεθα, καὶ τὸ πένεσθαι οὐχ ὁμολογεῖν τινὶ αἰσχρόν, ἀλλὰ μὴ διαφεύγειν ἔργῳ αἴσχιον. ἔνι τε τοῖς αὐτοῖς οἰκείων ἅμα καὶ πολιτικῶν ἐπιμέλεια…
Thucydides, The Peloponnesian War