ἐκπλήσσω
ἐκπλήσσω, (to knock out); to astound, shock, amaze
- strike out of, drive away from, expel, ἐκ δʼ ἔπληξέ μου τὴν αἰδῶ A. Pr. 134; ὃς (sc. κεραυνὸς) αὐτὸν ἐξέπληξε τῶν.. κομπασμάτων ib. 362, cf. E. Ion 635: abs., drive away, ἡ τέρψις τὸ λυπηρὸν ἐκπλήσσει Th. 2.38; φόβος μνήμην ἐ. ib. 87.
- II drive out of oneʼs senses by a sudden shock, amaze, astound, Od. 18.231 (tm.); κάλλει καὶ ὥρᾳ διενεγκόντες ἐ. τινάς Aeschin. 1.134; ὁ φόβος ἐκπλήσσων.. Antipho 2.1.7; κακοὶ εὐτυχοῦντες ἐκπλήσσουσί με Trag.Adesp. 465; ὅ μʼ ἐκπλήσσει λόγου frightens me in speaking, E. Or. 549:— in this sense most freq. in aor. 2 Pass., Ep. ἐξεπλήγην (v. infr.), Att. ἐξεπλάγην [ᾰ] (also aor. 1 ἐξεπλήχθην Id. Tr. 183: pf. part. ἐκπεπληγμένος A. Pers. 290, S. Tr. 386, etc.); to be panic-struck, amazed, esp. by fear, ἐκ γὰρ πλήγη φρένας Il. 16.403, cf. 13.394; ἡνίοχοι ἔκπληγεν 18.225: c. part., ἐκπεπληγμένον κεῖνον βλέποντες S. OT 922, cf. Ant. 433, etc.; ἐκπλαγῆναί τινι to be astonished at a thing, Hdt. 1.116, etc.; ὑπό τινος Id. 3.64; διά τι Th. 7.21; ἐπί τινι X. Cyr. 1.4.27; πρός τι Plu. Thes. 19, etc.: also c. acc., ἐκπλαγῆναί τινα to be struck with panic fear of.., S. Ph. 226, El. 1045; ἡμᾶς δʼ ἂν..μάλιστα ἐκπεπληγμένοι εἶεν Th. 6.11, cf. 3.82.
- 2 generally, of any sudden, overpowering passion, to be struck with desire, Ar. Pl. 673; with love, E. Hipp. 38, Med. 8; χαρᾷ, ἡδονῇ, A. Ch. 233, S. Tr. 629; with admiration, Hdt. 3.148, etc.: c. acc. rei, ἐκπλαγέντα τὰ προκείμενα ἀγαθά Id. 9.82.
- 3 εἰς ὁμολογίαν ἐκπλήττειν frighten one into.., f.l. in Plb. 23.4.11.
I intr. en v. med.-pas.
1 asustarse, pasmarse, desconcertarse
a) en pres. y aor.
ἡνίοχοι δ' ἔκπληγεν
κινδύνου τοῦ μέλλοντος <ὡς> ὄντος φεύγουσιν ἐκπλαγέντες
desconcertados huyen del peligro como si fuese inminenteταῦτ' ἀκούσας ... τὸ πρῶτον ἐξεπλάγην
ἐξεπλάγη ἡγησαμένη με πάντα ἀκριβῶς ἐγνωκέναι
se quedó estupefacta creyendo que yo lo sabía todo con exactitudἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἐξεπλήσσοντο σφόδρα
ἐκ γὰρ πλήγη φρένας (tm.)
se quedó estupefactoοὐδὲν ἐκπλαγεῖσά σε
nada asustada ante tíχαρᾷ δὲ μὴ 'κπλαγῇς φρένας
no desvaríe tu mente de alegría
• c. dat.
ἐκπλαγεὶς δὲ τούτοισι ... ἄφθογγος ἦν
καὶ μή μ' ὄκνῳ δείσαντες ἐκπλαγῆτ' ἀπηγριωμένον
no os quedéis estupefactos de miedo al verme asilvestradoτῷ μεγέθει τῶν παρόντων κακῶν
θάμβει
διὰ τὸ τοιοῦτον ἐκπλαγέντων αὐτῶν
ἐπὶ τοῖς συμβαίνουσι
b) en perf. estar asustado, pasmado o desconcertado
σὺν δέ νιν θηρώμεθ' εὐθὺς οὐδὲν ἐκπεπληγμένην
ἐνθουσιῶν τε καὶ ἐκπεπληγμένος
ὀκνοῦμεν πάντες ἐκπεπληγμένον κεῖνον βλέποντες
ταῦτ' ἀκούσαντες ἐκπεπληγμένοι καὶ δακρύοντες
pasmados tras haber oído eso y llorandoτὰ δ' (ἴχνη) ἐκπέπληγμαι κοὐκ ἔχω μαθεῖν ὅτου
en relación con otras (huellas) estoy desconcertado y no puedo saber de quién sonτοὺς ἐναντίους ἐκπεπληγμένος
ἐκπεπληγμένη κακοῖς
βάρβαροι γυναῖκες, οὕτως ἐκπεπληγμέναι φόβῳ
ὑπὸ τῆς συμφορῆς τῆς τε ἐκ τοῦ μάγου ἐκπεπληγμένος
ὑπὸ ... τοῦ κινδύνου ἐκπεπληγμένον αὐτόν
ἐκπεπληγμένοι δὲ ταῖς ψυχαῖς διὰ τὸ γεγονὸς ἀτύχημα
εἰς τὴν ἀπειρίαν
2 sorprenderse, asombrarse en pres. y aor.
ὅκως ... ἴδοιτο ... τὰ ποτήρια, ἀπεθώμαζέ τε καὶ ἐξεπλήσσετο
cuando vio las copas permanecía admirado y asombradoἐκπλήττομαι δέ, πῶς γράφει χεὶρ ἐμπνόους
ὥστε ... ἐκπλήσσεσθαι τὴν τοῦ νεανίσκου ψυχήν
ἐκπληττόμενοι τὴν ἀσέβειαν
ὥστ' ἐκπλαγῆναι τοὐμὸν ἡδονῇ κέαρ
ὑπὸ θαύματος
• consternarse, indignarse
ἐξεπλήσσου τῇ τύχῃ τῇ τῶν θεῶν
• en perf. estar sorprendido o admirado
ἐκπεπληγμένος ... ἐς τέρψιν εἶμι
aunque asombrado ... me alegroτὴν τόλμαν αὐτοῦ ἐκπεπληγμένοι
τὰ τυχόντα
3 en aor. pas. deslumbrarse por, quedar fascinado ante c. ac. de rel.
ἐκπλαγεὶς τὰ προκείμενα ἀγαθά
τὴν σοφίαν τοῦ Σαλομῶνος
Μήδεια ... ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσ' Ἰάσονος
Medea impactada en su espíritu por el amor a Jasónτῆς εὐπρεπείας ἐκπλαγείς
Ἀριάδνη ... πρός τε τὴν ὄψιν ἐξεπλάγη τοῦ Θησέως
Δία ... οὕτως ἐκπλαγέντα ἰδόντα τὴν Ἥραν
• en perf. estar deslumbrado c. gen.
κἀκπεπληγμένη κέντροις ἔρωτος
ἐκπεπλήγμην τὸ κάλλος
ὥστ' ἐκπεπλῆχθαι κ[αρδίαν πόθῳ
ἄνδρα δέ τινα ... ἐκπεπλῆχθαι ... ἐπὶ τῷ κάλλει τοῦ Κύρου
II tr.
1 echar fuera de c. ac. abstr.
ἡ τέρψις τὸ λυπηρὸν ἐκπλήσσει
el disfrute (de las fiestas) echa fuera la tristezaοὐδέ μ' ἐξέπληξ' ὁδοῦ πονηρὸς οὐδείς
ningún malvado me echó fuera del camino
• fig. echar fuera, arrebatar, quitar de golpe c. ac. abstr. y gen. separat. de pers.
ἐκ δ' ἔπληξέ μου τὰν ... αἰδῶ
me quitó la vergüenza de golpeὃς αὐτὸν ἐξέπληξε τῶν ... κομπασμάτων
• esp. λόγου ἐκπλήσσειν quitar la palabra, interrumpir
τὸ γῆρας ... τὸ σὸν, ὅ μ' ἐκπλήσσει λόγου
tu vejez, que me quita la palabra e.e. que me impide hablar librementeμὴ λόγων ἔκπλησσέ με
no me quites la palabra, e.e., no me interrumpasτί δ' ἔστι τοῦ παρόντος ἐκπλῆσσον λόγου;
2 desconcertar, alarmar, consternar
ἐκ γάρ με πλήσσουσι ... οἵδε κακὰ φρονέοντες (tm.)
κακοὶ γὰρ εὐτυχοῦντες ἐκπλήσσουσί με
3 asustar
ἀνθρώπους
• sobrecoger
ἐκ δ' ἄρ' ἄτλατον δέος πλᾶξε γυναῖκας
y entonces un terror insufrible sobrecogió a las mujeresτὴν ἀνθρωπίνην φύσιν
ὁ μὲν (φόβος) ἐμπίπτων ἐκπλήττει
el miedo cuando cae encima sobrecogeτοὺς θεωμένους
4 molestar, perturbar
τοὺς ... ἀπολογουμένους θορυβοῦντας ἐκπλήττειν
φόβος μνήμην ἐκπλήττει
el miedo perturba la memoriaτὸ λογιζόμενον
• tener en vilo
ἀλλά με ἀθάρης χύτρα τις ἐξέπληττε
pero una marmita de gachas me tenía en vilo
5 asombrar, deslumbrar, impresionar
κέρτομός μ' ἐκ θεοῦ τις ἐκπλήσσει χαρά
una alegría ilusoria procedente de un dios me deslumbraοὐδ' ἐξέπληττον αὐτοὺς, Κύκνους ποιῶν καὶ Μέμνονας
no los deslumbraba creando Cicnos y Memnonesἐὰν κάλλει καὶ ὥρᾳ διενεγκόντες ἐκπλήξωσί τινας
en el caso de que al destacar por su belleza o juventud deslumbren a algunosἐκπλῆξαι τὸ πλῆθος
asombrar a la multitudτὰς ψυχάς
ἐξέπληττε τοὺς γείτονας ... τὸ πρᾶγμα
τὰ παράδοξα ... τοὺς ἀνθρώπους, ἤν δὲ δεινά (ᾖ), μᾶλλον ἐκπλήττοντα
(ὁ ἰατρὸς) οὐκ ἐκπλήττεται ὑπὸ τῶν προσόντων
ὑπὸ τῶν ἡδονῶν ἀγόμενος καὶ ἐκπληττόμενος
2) erschrecken, Einen durch Staunen, Verwunderung außer sich setzen, betäuben, beunruhigen ; Ar. Plut. 673 ; ἐὰν ἐκπλήξωσί τινας κάλλει Aeschin. 1.134 ; ὁ λόγος τοὺς Ἀθηναίους Plat. Legg. III.698d ; βουλόμενοι τοὺς Ἀχαιοὺς εἰς τὴν ὁμολογίαν ἐκπλῆξαι, durch Furcht zur Abschließung des Vertrags bewegen, Pol. 24.4.11. Am häufigsten pass. aor.2 ἐξεπλάγην (ἐκπληχθεῖσα ψυχὴν φρίκᾳ Eur. Tr. 183), in Schrecken gesetzt werden, vor Furcht, Staunen u. dgl. außer sich geraten ; ἐκ δέ οἱ ἡνίοχος πλήγη φρένας, ἃς πάρος εἶχεν, er verlor die Besinnung, Il. 13.394 ; ἡνίοχοι δʼ ἔκπληγεν, = ἐξεπλάγησαν, 18.225 ; χαρᾷ δὲ μὴʼ κπλαγῇς φρένας, laß dich nicht betören, Aesch. Ch. 231 ; κακοῖς ἐκπεπληγμένη Pers. 281 ; φόβῳ Soph. Trach. 24 ; ἡδονῇ 626 ; ὥστε ἐκπεπλῆχθαι πάντας Bato Ath. III.104 (v. 19); ἀπεθώμαζε καὶ ἐξεπλήσσετο Her. 3.148 ; ὑπὸ τῆς συμφορᾶς ἐκπεπληγμένος 3.64 ; ταῖς ξυμφοραῖς Thuc. 7.63 ; κέντροις ἔρωτος Eur. Hipp. 38 ; θαυμαστὰ – φιλίᾳ Plat. Symp. 192c ; ὑπὸ τῶν ἡδονῶν ἀγόμενος καὶ ἐκπλ. Prot. 355a ; neben κατέχεσθαι Symp. 215d ; neben τεθορυβῆσθαι Charm. 154c ; ἐκπλαγείς oft allein, erschreckt, verdutzt, Xen. An. 1.8.20 ; ἐπί τινι, Cyr. 1.4.27, wie Matth. 7.28 ; διά τι, Thuc. 7.21 ; auch τί, sich vor Etwas entsetzen od. es anstaunen, Soph. Aj. 33 ; Thuc. 3.82, 6.33.
[ἐκ- 1.]
3 pl. aor. pass. ἔκπληγεν.
In pass., to be driven out of one’s wits, become panic-struck (cf. πλήσσω 2) Il. 18.225.
Strong 1605
1. prop., to strike out, drive away.
2. to strike with panic or shock, to amaze, astonish: pass., Mt 13:54 19:25, Mk 6:2 7:37 10:26, Lk 2:48; seq. ἐπί, c. dat. rei, Mt 7:28 22:33, Mk 1:22 11:18, Lk 4:32 9:43, Ac 13:12.†
SYN.: " πτωεῖν, to terrify, agitate with fear;
cf. also
- Ito strike out of, drive away from, Aesch.:—absol. to drive away, Thuc.
- IIto drive out of oneʼs senses, to amaze, astound, Od., Eur.:—often in aor2 pass., Epic ἐξεπλήγην, Attic ἐξεπλάγην [ᾰ]; aor1 ἐξεπλήχθην; perf. ἐκπέπληγμαι: — to be panic-struck, amazed, astonied, Il., Soph., etc.; ἐκπλαγῆναί τινι to be astonished at a thing, Hdt., so διά τι, ἐπί τινι, etc.; ἐκπλαγῆναί τινα to be struck with panic fear of . ., Soph., Thuc.
- 2generally, of sudden passion, to be stricken, Aesch., etc.
- Bnote also the form ἐκπλήγνυμι, Thuc.
-
…· ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ ἐμνήσθην Ἐρατοσθένους πρὸς αὐτήν, καὶ εἶπον ὅτι οὗτος ὁ φοιτῶν εἴη πρὸς τὴν γυναῖκα, ἐξεπλάγη ἡγησαμένη με πάντα ἀκριβῶς ἐγνωκέναι. καὶ τότε ἤδη πρὸς τὰ γόνατά μου πεσοῦσα, καὶ πίστιν παρʼ ἐμοῦ λαβοῦσα…
Lysias, Speeches
-
…τοῦ δὲ μηδὲν ἄδικον μηδʼ ἀνόσιον ἐργάζεσθαι, τούτου δὲ τὸ πᾶν μέλει. ἐμὲ γὰρ ἐκείνη ἡ ἀρχὴ οὐκ ἐξέπληξεν, οὕτως ἰσχυρὰ οὖσα, ὥστε ἄδικόν τι ἐργάσασθαι, ἀλλʼ ἐπειδὴ ἐκ τῆς θόλου ἐξήλθομεν, οἱ μὲν τέτταρες…
Plato, Apology
-
…μοι καὶ ἀκριβῶς λέγε ὅτι ἂν λέγῃς · ὡς ἐγὼ οὐκ ἀποδέξομαι ἐὰν ὕθλους τοιούτους λέγῃς. καὶ ἐγὼ ἀκούσας ἐξεπλάγην καὶ προσβλέπων αὐτὸν ἐφοβούμην, καί μοι δοκῶ, εἰ μὴ πρότερος ἑωράκη αὐτὸν ἢ ἐκεῖνος ἐμέ, ἄφωνος ἂν…
Plato, Republic
-
…εὐκροτήτου χαλκέας ἄρδην πρόχου χοαῖσι τρισπόνδοισι τὸν νέκυν στέφει. χἠμεῖς ἰδόντες ἱέμεσθα, σὺν δέ νιν θηρώμεθʼ εὐθὺς οὐδὲν ἐκπεπληγμένην, καὶ τάς τε πρόσθεν τάς τε νῦν ἠλέγχομεν πράξεις · ἄπαρνος δʼ οὐδενὸς καθίστατο, ἅμʼ ἡδέως ἔμοιγε κἀλγεινῶς…
Sophocles, Antigone
-
…τὸν ἕτερον τῶν ποδῶν ἐρείδεσθαι. ἔστι δὲ πρόδηλος ὄλεθρος · ἑκατέρωθεν γὰρ βάθος κρημνῶν ὑποκέχηνε τῇ φοβερότητι πᾶσαν εὐτολμίαν ἐκπλῆξαι δυνάμενον. διὰ τοιαύτης οὖν ἐλθόντι σταδίους τριάκοντα κορυφὴ τὸ λοιπόν ἐστιν οὐκ εἰς ὀξὺ τέρμα συνηγμένη, ἀλλʼ ὥστʼ…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…ἐς ἑωυτὸν καὶ ἡ ὑπόκρισις ἐλευθερωτέρη εἶναι, ὅ τε χρόνος τῆς ἐκθέσιος τῇ ἡλικίῃ τοῦ παιδὸς ἐδόκεε συμβαίνειν. ἐκπλαγεὶς δὲ τούτοισι ἐπὶ χρόνον ἄφθογγος ἦν · μόγις δὲ δή κοτε ἀνενειχθεὶς εἶπε, θέλων ἐκπέμψαι τὸν Ἀρτεμβάρεα, ἵνα…
Herodotus, The Histories
-
…ἀδύνατος, πῶς οὐ χρὴ πάντας ἀμύνειν αὐτῇ, καὶ μὴ ὃ νῦν ὑμεῖς δρᾶτε · ταῖς κατʼ οἶκον κακοπραγίαις ἐκπεπληγμένοι τοῦ κοινοῦ τῆς σωτηρίας ἀφίεσθε, καὶ ἐμέ τε τὸν παραινέσαντα πολεμεῖν καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς οἳ ξυνέγνωτε διʼ αἰτίας ἔχετε…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἐν τῷ δεινῷ ἐπιτελεῖν ἃ ἔμαθεν, ἄνευ δὲ εὐψυχίας οὐδεμία τέχνη πρὸς τοὺς κινδύνους ἰσχύει. φόβος γὰρ μνήμην ἐκπλήσσει, τέχνη δὲ ἄνευ ἀλκῆς οὐδὲν ὠφελεῖ. πρὸς μὲν οὖν τὸ ἐμπειρότερον αὐτῶν τὸ τολμηρότερον ἀντιτάξασθε, πρὸς δὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…Αἰακίδαο, πᾶσιν ὀρίνθη θυμός · ἀτὰρ καλλίτριχες ἵπποι ἂψ ὄχεα τρόπεον · ὄσσοντο γὰρ ἄλγεα θυμῷ. ἡνίοχοι δʼ ἔκπληγεν, ἐπεὶ ἴδον ἀκάματον πῦρ δεινὸν ὑπὲρ κεφαλῆς μεγαθύμου Πηλεΐωνος δαιόμενον · τὸ δὲ δαῖε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη. τρὶς…
Homer, Iliad
-
…ὀβολώ. πῶς ἠλθέτην κἀκεῖσε ; Θησεὺς ἤγαγεν. μετὰ ταῦτʼ ὄφεις καὶ θηρίʼ ὄψει μυρία δεινότατα. μή μʼ ἔκπληττε μηδὲ δειμάτου · οὐ γάρ μʼ ἀποτρέψεις. εἶτα βόρβορον πολὺν καὶ σκῶρ ἀείνων · ἐν δὲ τούτῳ κειμένους ,…
Aristophanes, Frogs