ἔρανος
ἔρανος, a meal to which each contributed his share
- meal to which each contributed his share, picnic, εἰλαπίνη ἠὲ γάμος ; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γʼ ἐστίν Od. 1.226, cf. 11.415: metaph., Pl. Smp. 177c.
- 2 generally, feast, festival, Pi. O. 1.38; πολύθυτος ἔ. Id. P. 5.77; wedding-banquet, ib. 12.14, Pherecyd. 11 J.; ἔρανον εἰς θεοὺς..ἐποίεις E. Hel. 388.
- II loan raised by contributions for the benefit of an individual, bearing no interest, but recoverable at law, in instalments, παρὰ τῶν φίλων ἔ. συλλέξαι Antipho 2.2.9, cf. Thphr. Char. 22.9; κομισόμενος τὸν ἔ. recover the loan, Arist. Ph. 196b34; ἔ. εἰσενεγκεῖν τινι Thphr. Char. 15.7, Philem. 213.14; ἔ. τινι εἰς τὰ λύτρα εἰσφέρειν D. 53.8; ἔ. εἰς ἐλευθερίαν Id. 59.31, cf. GDI 2317 (Delph.), al.; ἔ. ἀναλαμβάνειν BGU 1165.16 (i B. C., with mention of interest); ἔ. εἰκοσίμνως Lys. Fr. 19; πεντακοσιόδραχμος SIG 1215.5 (Myconos); διτάλαντον εἶχες ἔ. [δωρεὰν] παρά τινων D. 18.312: in pl., debts thus contracted, Ar. Ach. 615 (prob.), Hyp. Ath. 9; τοὺς ἐ. διενεγκεῖν pay off such debts, Lycurg. 22; ἐράνους λέλοιπε he has left repayment-instalments unpaid, D. 27.25; ἔ. συνεφήβοις ἀπενεγκεῖν (cf. infr. III) Luc. DMeretr. 7.1.
- 2 metaph, τοὐράνου γάρ μοι μέτεστι· καὶ γὰρ ἄνδρας εἰσφέρω (spoken by Lysistrata), Ar. Lys. 651; δεῖ τοῖς γονεῦσι τὸν ὡρισμένον ἐξ ἀμφοτέρων ἔ. καὶ παρὰ τῆς φύσεως καὶ παρὰ τοῦ νόμου δικαίως φέρειν D. 10.40, cf. 21.101, Isoc. 10.20, Pl. Lg. 927c; κάλλιστον ἔ. [τῇ πόλει] προϊέμενοι Th. 2.43, cf. X. Cyr. 7.1.12, Ph. 2.553, etc.: generally, favour, service, esp. one which brings a return, κάλλιστον ἔ., δοὺς γὰρ ἀντιλάζυται E. Supp. 363; ἔ. ἀντιλαμβάνειν Arist. Pol. 1332b40; ἀποδοῦναι Alex. 280; ironically, τὸν αὐτὸν ἔ. ἀποδοῦναι ‘pay him back in his own coin’, D. 59.8.
- III a permanent association apparently religious in character (cf. ἐρανιστής), IG 12(1).155.12 (Rhodes, ii B.C.), 22.1369 (Athens, ii A. D.); ἔ. συνάγειν Μηνὶ Τυράννῳ ib. 3.74; καλεῖται ὁ αὐτὸς καὶ ἔ. καὶ θίασος Ath. 8.362e; functioning as a friendly society, Plin. Ep.Trai. 92; it could apparently lend to a non-member, ὅρος χωρίων ὑποκειμένων τῷ ἐ. καὶ τῷ ἀρχεράνῳ SIG 1198 (Amorgos, iii B. C.), cf. BGU 1133-6 (i B. C.).
1. feest, banket (gezamenlijk betaald).
2. lening (collectief); alg. bijdrage, steun:
1) eine Mahlzeit, wozu jeder Teilnehmer seinen Beitrag gab, Od. 1.226, wo der Ggstz ist γάμος u. εἰλαπίνη (vgl. 11.4141, aus dem hervorgeht, daß es ein einfacheres od. gewöhnliches Mahl mit regelmäßigen Teilnehmern ist. Uebh. Schmaus, ἄγειν πολύθυτον ἔρανον Pind. P. 5.72, vgl. 12.14 ; Eur. Hel. 398.
2) eine Gesellschaft, deren Teilnehmer monatlich einen gewissen Beitrag zahlen u. davon einen Schmaus veranstalten, aber auch andere, bes. politische Zwecke verfolgen, die bes. in allen demokratischen Staaten vorhanden waren, Klub, zuweilen unseren Gilden und Zünften, zuweilen den Aktiengesellschaften entsprechend ; Vereine zu gegenseitiger Unterstützung in der Not, wo der Unterstützte, wenn er in eine bessere Lage kam, verpflichtet war, das, was er vom Vereine erhalten hatte, zurückzuerstatten, vgl. Böckh Staatshaush. I S. 264 ; Meier und Schömann att. Prozeß S. 541 ff.
3) der Beitrag, den man als Mitglied einer solchen Gesellschaft zu entrichten hat, ἔρανον εἰσφέρειν τινί, seinen Beitrag, bes. zur Unterstützung Jemandes geben, ihm beistehen, Plat. Symp. 177c ; Legg. XI.027c ; δεῖ γὰρ τοῖς γονεῦσι τὸν ὡρισμένον ἐξ ἀμφοτέρων ἔρανον καὶ παρὰ τῆς φύσεως καὶ παρὰ τοῦ νόμου δικαίως φέρειν Dem. 10.40 ; συνεισφέρειν Dion.Hal. rhet. 2.1 ; ἀποφέρειν Luc. D.meretr. 7.1 ; ἔρανον παρὰ τῶν φίλων συλλέξας, einen Unterstützungsbeitrag einsammeln, Antiph. 2 β 9 ; Dem. 59.31 ; wer die bestimmten Beiträge nicht entrichtete, wurde bestraft, vgl. Dem. 25.21 ; ἐράνους λέλοιπε πλείστους καὶ ὑπέρχρεως γέγονε 27.25 ; ἐξ ἐράνων ὀφλήματα Isae. 11.43 ; ὑπʼ ἐράνου τε καὶ χρεῶν Ar. Ach. 615, wo der Schol. zu vgl.; Lys. 651, wo es auf Beiträge geht, welche die Bürger während der Perserkriege an den Staat entrichteten ; ἔρανον αἰτεῖν, eine Unterstützung fordern, Luc. Tim. 45 ; συνδιαλύεσθαι, für Jem. die Beiträge mit entrichten, Dem. enc. 46. – Uebh. Liebesdienst, Gefälligkeit, Eur. Suppl. 375 ; κάλλιστον ἔρανον τῇ πόλει προΐεσθαι Thuc. 2.43 ; εἰς τίνα ποτʼ ἂν καλλίονα ἔρανον ἀλλήλους παρακαλέσαιμεν Xen. Cyr. 7.1.12 ; Folgde : νομίζειν ὀφείλειν τοῦτον τὸν ἔρανον ἀνθʼ ὧν ἐκεῖνος αὐτῷ συνεκινδύνευσε Isocr. 10.20 ; τὸν αὐτὸν ἔρανον ἀποδοῦναί τινι, die empfangene Wohltat vergelten, Dion.Hal. rhet. 6.5 ; ironisch, mit gleicher Münze bezahlen, Dem. 59.8. – Gegenseitige Schuldverpflichtung, Pfandschein, ἐράνους διενεγκεῖν, ein Pfand auslösen, Lycurg. 22.
-ου, ὁ.
A feast to which the partakers contributed in shares (cf. εἰλαπίνη) Od. 1.226, Od. 11.415.
- 1contribution to a feast λυγρόν τʼ ἔρανον Πολυδέκτᾳ θῆκε (sc. Περσεύς, whose gift to the marriage feast of Polydektes was the head of the Gorgon) P. 12.14, and so, the feast itself: ὁπότʼ ἐκάλεσε πατὴρ τὸν εὐνομώτατον ἐς ἔρανον φίλαν τε Σίπυλον O. 1.38 πολύθυτον ἔρανον ἔνθεν ἀναδεξάμενοι P. 5.77
- Ia meal to which each contributed his share, Lat. coena collaticia, a pic-nic, Od., Eur.
- 2any contribution, Lat. symbola, such as Athenians paid to pay for the support of the poor or state necessities, Ar.; ἐράνους λέλοιπε he has left his subscriptions unpaid, Dem.; ἔρανον φέρειν, simply, to contribute freely, Dem.
- 3a kindness, service, favour, Eur., Thuc., etc.
- IIa society of subscribers to a common fund, a club, Dem. Perh. from ἐράω.
-
…τίς δαίς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδʼ ἔπλετο ; τίπτε δέ σε χρεώ ; εἰλαπίνη ἠὲ γάμος ; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γʼ ἐστίν · ὥς τέ μοι ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι δαίνυσθαι κατὰ δῶμα. νεμεσσήσαιτό κεν ἀνὴρ αἴσχεα πόλλʼ ὁρόων…
Homer, Odyssey
-
…ὁπότε καὶ πείρᾳ του σφαλεῖεν, οὐκ οὖν καὶ τὴν πόλιν γε τῆς σφετέρας ἀρετῆς ἀξιοῦντες στερίσκειν, κάλλιστον δὲ ἔρανον αὐτῇ προϊέμενοι. κοινῇ γὰρ τὰ σώματα διδόντες ἰδίᾳ τὸν ἀγήρων ἔπαινον ἐλάμβανον καὶ τὸν τάφον ἐπισημότατον, οὐκ ἐν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…περιποιεῖται, τῶν δʼ ἔργων ἑτέροις παρακεχώρηκεν. ἔπειτʼ ἀπέρχεσθε ἐκ τῶν ἐκκλησιῶν οὐ βουλευσάμενοι, ἀλλʼ ὥσπερ ἐκ τῶν ἐράνων, τὰ περιόντα νειμάμενοι. ὅτι δʼ οὐ ληρῶ, ἐκεῖθεν τὸν λόγον θεωρήσατε. ἐγένετό τις, ἄχθομαι δὲ…
Aeschines, Speeches
-
…δʼ ἄλλοι ἑταῖροι νωλεμέως κτείνοντο σύες ὣς ἀργιόδοντες, οἵ ῥά τʼ ἐν ἀφνειοῦ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο ἢ γάμῳ ἢ ἐράνῳ ἢ εἰλαπίνῃ τεθαλυίῃ. ἤδη μὲν πολέων φόνῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας, μουνὰξ κτεινομένων καὶ ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ · ἀλλά κε…
Homer, Odyssey
-
…ἂν ἀλλάττηται, ποιείτω ταῦτα ὡς οὐκ οὐσῶν δικῶν κατὰ νόμον περὶ τῶν μὴ πραθέντων κατὰ τὰ νῦν λεγόμενα. ἐράνων δὲ πέρι, τὸν βουλόμενον ἐρανίζειν φίλον παρὰ φίλοις · ἐὰν δέ τις διαφορὰ γίγνηται περὶ τῆς ἐρανίσεως, οὕτω…
Plato, Laws
-
…τὸν νοῦν, ᾧ καὶ βραχὺς ἐνείη, προσέχοντα, καὶ εὐλαβούμενον περὶ τροφήν τε καὶ παιδείαν ὀρφανῶν, ὡς ἔρανον εἰσφέροντα ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς αὑτοῦ, κατὰ δύναμιν πάντως πᾶσαν εὐεργετεῖν. ὁ μὲν δὴ πεισθεὶς τῷ πρὸ τοῦ…
Plato, Laws
-
…ἀλλʼ οὕτως ἠμέληται τοσοῦτος θεός. ταῦτα δή μοι δοκεῖ εὖ λέγειν Φαῖδρος. ἐγὼ οὖν ἐπιθυμῶ ἅμα μὲν τούτῳ ἔρανον εἰσενεγκεῖν καὶ χαρίσασθαι, ἅμα δʼ ἐν τῷ παρόντι πρέπον μοι δοκεῖ εἶναι ἡμῖν τοῖς παροῦσι κοσμῆσαι τὸν θεόν .…
Plato, Symposium
-
…σου κατεφλυάρησα ; μὰ Δίʼ, εἶπεν · οὐ γάρ σοι προσεῖχον. πρὸς τὸν αἰτιασάμενον ὡς εἴη μὴ ἀγαθῷ ἔρανον δεδωκώς φέρεται γὰρ καὶ οὕτως ; οὐ τῷ ἀνθρώπῳ, φησίν, ἔδωκα, ἀλλὰ τῷ ἀνθρωπίνῳ. ἐρωτηθεὶς…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers
-
…τοὐράνου γάρ μοι μέτεστι · καὶ γὰρ ἄνδρας ἐσφέρω, τοῖς δὲ δυστήνοις γέρουσιν οὐ μέτεσθʼ ὑμῖν, ἐπεὶ τὸν ἔρανον τὸν λεγόμενον παππῷον ἐκ τῶν Μηδικῶν εἶτʼ ἀναλώσαντες οὐκ ἀντεσφέρετε τὰς ἐσφοράς, ἀλλʼ ὑφʼ ὑμῶν διαλυθῆναι προσέτι κινδυνεύομεν .…
Aristophanes, Lysistrata
-
…εἶπον πρὸς αὐτὴν ὅ τε Εὐκράτης καὶ Τιμανορίδας, καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὸ ἀργύριον ὃ παρὰ τῶν ἄλλων ἐραστῶν ἐδασμολόγησεν ἔρανον εἰς τὴν ἐλευθερίαν συλλέγουσα, καὶ εἴ τι ἄρα αὐτὴ περιεποιήσατο, καὶ δεῖται αὐτοῦ προσθέντα τὸ ἐπίλοιπον, οὗ…
Demosthenes, Speeches