Logeion | ὄμμα

ὄμμα, Aeol. ὄππα Sapph. 2.11: τό:—

eye, poet. word, rare in Prose (Th. 2.11, Pl. Ti. 45c, al., X. Cyr. 8.7.26, Mem. 1.4.6, al., Thphr. Sens. 50, al., Polystr. Herc. 346 p.81 V. (fr. 3 col. 5a), BGU 713.9 (i A.D.), IG 42(1).121.121 (Epid.)): Hom. and Hes. only use pl., κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας Il. 3.217; ὕπνον ἐπʼ ὄμμασι χεῦε Od. 5.492, etc.: sg. in Pi. N. 10.63 and Trag. (v. infr.):—Phrases: ὀρθοῖς ὄμμασιν ὁρᾶν τινα look straight at, S. OT 1385; ἀναβλέψαι ὀρθ. ὄμμ. X. HG 7.1.30; ἐξ ὀμμάτων ὀρθῶν S. OT 528; also οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον how I could have looked him in the face, ib. 1371, cf. Aeschin. 3.121; ὁρᾶν τινα ἐν ὄμμασι S. Tr. 241; ποῖον ὄ. πατρὶ δηλώσω; Id. Aj. 462; τέοισί με χρὴ ὄμμασι . . φαίνεσθαι; Hdt. 1.37; λαμπρὸς ὄμματι radiant in look or expression, S. OT 81; ἄλλοσʼ ὄ. θἀτέρᾳ δὲ νοῦν ἔχειν Id. Tr. 272; προσέσχον ὄ. turned their eyes on him, E. HF 931; ἐς σὸν ἐλθεῖν ὄ. come within sight of thee, Id. Heracl. 887; κατʼ ὄμματα before oneʼs eyes, S. Ant. 760; κατʼ ὄμμα ἐλθεῖν face to face, E. Andr. 1064; κατʼ ὄμμα στῆναι in full sight, openly, ib. 1117; opp. νύκτωρ, Id. Ba. 469; κρατιστεύων κατʼ ὄμμα in eye-sight, of the Sun, S. Tr. 102 (lyr.) (but λαμπρὰ καὶ κατʼ ὄμμα καὶ φύσιν is dub. in 379); πρευμενοῦς ἀπʼ ὄμματος ἰδέσθαι look kindly on, A. Supp. 210; πεύθομαι δʼ ἀπʼ ὀμμάτων νόστον Id. Ag. 988 (lyr.); ὡς ἀπʼ ὀμμάτων to judge by the eye, S. OC 15, cf. E. Med. 216; ἐν ὄμμασι before oneʼs eyes, A. Pers. 604; ἐν τοῖς ὄ. Th. 2.11; ἐπʼ ὀμμάτων E. Supp. 1153 (lyr.); so παρʼ ὄμμα, εἰ δʼ ἦν παρʼ ὄμμα θάνατος ib. 484; ἐξ ὀμμάτων out of sight, Id. IA 743; ἄπειμʼ ἐξ ὀ. Phryn.Trag. 21; πρὸ ὀμμάτων τίθεσθαι, ποιεῖν, Arist. Po. 1455a23, Rh. 1386a34; πρὸ ὀ. θέσις Polystr. l.c.
- - 2 metaph., τὸ τῆς ψυχῆς ὄ. Pl. R. 533d, Iamb. Protr. 21.κδʼ.
- II the eye of heaven, i.e. the sun, ὄ. αἰθέρος Ar. Nu. 285, cf. E. IT 194 (anap.); but ὄ. νυκτός is a periphrasis for night (v. infr. v), ἕως . . νυκτὸς ὄμμʼ ἀφείλετο (sc. τὴν μάχην) A. Pers. 428; ὅταν δὲ νυκτὸς ὄ. λυγαίας μόλῃ the dark night, E. IT 110; νυκτὸς ὄ. τῆς μελαμπέπλου Alex. 89; cf. ὀφθαλμός III, βλέφαρον II.
- III generally, light: hence, metaph., that which brings light, ὄμμα ξείνοισι a light to strangers, Pi. P. 5.56; ὄ. δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν A. Pers. 169; ἄελπτον ὄμμʼ ἐμοὶ φήμης ἀνασχὸν τῆσδε S. Tr. 203.
- - 2 metaph., anything dear or precious, as the apple of an eye, ὄ. γὰρ πάσης χθονὸς . . ἐξίκοιτʼ ἄν A. Eu. 1025.
- IV face or human form, ὦ δυσθέατον ὄ. S. Aj. 1004; ἐμπαίει τί μοι ψυχῇ ξύνηθες ὄ. Id. El. 903; τὸ ἐρωτικὸν ὄ. Pl. Phdr. 253e: as periphr. of the person, ὄ. πελείας, = πελεία, S. Aj. 140 (anap.); ὄ. νύμφας, = νύμφα, Id. Tr. 527 (lyr.); ξύναιμον ὄ., = ξυναίμων, Id. Aj. 977; ὦ ταυρόμορφον ὄ. Κηφισοῦ, = ὦ ταυρόμορφε Κηφισέ, E. Ion 1261; v. supr. ΙΙ and cf. ὄνομα IV.
- V ὄ. τυκτόν eye-hole in a helmet, Nonn. D. 22.62.

ὄμμα, ατος (τὸ)

I act. œil, regard, Il. 2, 488, etc. ; Thc. 2, 11 ; Xén. Cyr. 8, 7, 26, etc. ; κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας, Il. 3, 217 ; ou ἐπὶ χθονός, Thcr. Idyl. 2, 112, ayant fixé ses yeux à terre ; ὀρθοῖς ὄμμασιν ὁρᾶν τινα, Soph. O.R. 1385, regarder qqn droit, c. à d. avec assurance ; ἐξ ὀμμάτων ὀρθῶν, Soph. O.R. 528, d’un regard droit, c. à d. avec assurance ; πρὸ ὀμμάτων τίθεσθαι, Arstt. Poet. 17 ou ποιεῖν, Arstt. Rhet. 2, 8, mettre devant les yeux ; p. anal. ὄμμ’ αἰθέρος, Ar. Nub. 285, l’œil du ciel, c. à d. le soleil ; νυκτὸς ὄμμα, Eur. I.T. 110, l’œil de la nuit, c. à d. l’obscurité bienfaisante ; fig. les yeux de l’âme, Plat. Rsp. 533d ; particul. objet précieux, en parl. de pers. (les yeux étant considérés comme la partie la plus précieuse du corps) Eschl. Ch. 238 ; Soph. Aj. 977, etc. ; périphr. ὄμμα νύμφας p. νύμφα, Soph. Tr. 527 ; ὄμμα πελείας p. πελεία, Soph. Aj. 140 ||

II pass. ce qu’on voit, vue, spectacle, Soph. Aj. 1004, etc. ||

➳ Par crase, προὐμμάτων p. πρὸ ὀμμάτων, Lyc. 82, 251 ; éol. ὄππατα, Sapph. fr. 2, 11 Bgk.

Étym. R. indo-europ. *h₃ekw-, voir ; cf. ὄσσε, ὄψομαι, ὤψ, lat. oculus.

ὄμμα -τος, τό [~ ὄπωπα] Aeol. plur. ὄππατα, dat. ὀππάτεσσι
1. oog, meestal plur.: ὕπνον ἐπ’ ὄμμασι χεῦε zij goot slaap over zijn ogen Od. 5.492; waarnemend blik, ogen: κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας met zijn blik vast gericht op de grond Il. 3.217; τέοισί με χρὴ ὄμμασι ... φαίνεσθαι; hoe moet ik kijken als ik me vertoon? Hdt. 1.37.2; κατ’ ὄμματα onder ogen Soph. Ant. 760; ἐξ ὀμμάτων δάμαρτ’ ἀποστεῖλαι mijn vrouw uit mijn ogen sturen Eur. IA 743; τὸ κακὸν πρὸ ὀμμάτων ποιεῖν het onheil voor ogen voeren Aristot. Rh. 1386a34; uitbr. voor de zon: ὄμμα αἰθέρος het oog van de hemel Aristoph. Nub. 285; anal. voor de nacht: νυκτὸς ὄμμα het oog van de nacht Eur. IT 110.
2. uitbr. gelaat: ὦ τερπνὸν ὄμμα o heerlijk gelaat Aeschl. Ch. 238; τὸ ἐρωτικὸν ὄμμα het gelaat van zijn geliefde Plat. Phaedr. 253e; aanblik: ψυχῇ σύνηθες ὄμμα een voor mijn geest welbekende aanblik Soph. El. 903.
3. pregn. voor belangrijkste deel oog(appel): ὄμμα ... πάσης χθονός het oog van het hele land (de Acropolis) Aeschl. Eum. 1025; perifr. van dierbaar persoon oogappel, liefste: ξύναιμον ὄμμα liefste broer Soph. Ai. 977; σύντροφον ὄμμα een dierbare metgezel Soph. Ph. 171; (reddend) licht: ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν want de aanwezigheid van mijn heer beschouw ik als het licht van het huis Aeschl. Pers. 169; ἄελπτον ὄμμ’ ἐμοὶ φήμης ἀνασχὸν τῆσδε het onverwachte licht van dit bericht dat voor mij is opgegaan Soph. Tr. 204.

ὄμμα, τό (*ὄπτω, vgl. ὀφθαλμός), das Auge ; ὑπαὶ δὲ ἴδεσκε, κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας, Il. 3.217 ; ὄμματα θέλγειν, in Schlaf bringen, bezaubern, Od. 5.47 ; ὕπνον ἐπʼ ὄμμασι χεῦε, ib. 492 ; ὄμματα καὶ κεφαλὴν ἴκελος Διΐ, an Augen u. Kopf, Il. 2.478 ; πάντʼ αὐτῷ μέγεθός τε καὶ ὄμματα κάλʼ εἰκυῖα, 23.66, u. öfter in solchen Vrbdgn, denn die Augen sind der ausdrucksvollste Teil des Gesichts ; auch wohl übh. für Antlitz, Gesicht ; bei Hom. u. Hes. stets im plur.; ὀξύτατον ὄμμα, Pind. N. 10.63 ; ὄμματι δέρκομαι, 7.66 ; ἐν ὄμμασι θέσθαι πίστιν, 8.43, vor Augen stellen ; ὁρᾷς θέαμα δυσθέατον ὄμμασιν, Aesch. Prom. 69 ; γοργὸν δʼ ὄμμα ἔχων, Spt. 519 ; μαλθακὸν ὀμμάτων βέλος, Ag. 722, öfter ; auch als schmeichelnde Anrede, ὦ τερπνὸν ὄμμα, Ch. 236 (wohin auch ἰδὼν τὸ ἐρωτικὸν ὄμμα Plat. Phaedr. 253e zu rechnen); u. geradezu Umschreibung der Person, πατρῴων ὀμμάτων ἐπισκόπους, 124 ; ch φίλτατʼ Αἴας, ὦ ξύναιμον ὄμμʼ ἐμοί, Soph. Aj. 955 ; Eur. Ion 1261. Auch das Köstlichste bezeichnend, ὄμμα γὰρ πάσης χθονὸς Θησῇδος ἐξίκοιτʼ ἄν, Aesch. Eum. 979 ; er sagt auch übertr. ὄμμα γὰρ δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν, Pers. 165, u. so oft bei Folgdn. – In Prosa überall, τῶν ὀμμάτων στερηθείς, Plat. Phaedr. 243a ; ἀλγεῖν τὰ ὄμματα u. ä. – Κελαινῆς νυκτὸς ὄμμα, der Mond, Aesch. Pers. 420, vgl. ἀστερωπὸν ὄμμα Λητῴας κόρης, frg. 159 ; ὄμμα ἀκάματον αἰθέρος, Ar. Nub. 286 ; auch λύχνου, Lys. 1. – Selten auch = der Anblick, das Gesehene, ὦ δυσθέατον ὄμμα, Soph. Aj. 983 ; μή του κηδομένου βροτῶν μηδὲ σύντροφον ὄμμʼ ἔχων, Phil. 171 ; ὡς εἶδον ἐμπαίει τί μοι ψυχῇ σύνηθες ὄμμα, El. 891, wo Nichts zu ändern ist ; vgl. Trach. 202 ; ὄμμαδὸς φίλημά τε, Eur. I.A. 1238.
Uebertr., das Licht Bringende, Freude u. Trost Gewährende, ὡς ἄελπτον ὄμμʼ ἐμοὶ φήμης ἀνασχόν, Soph. Trach. 202, das Aufleuchten einer solchen frohen Botschaft. – Sp. auch von Augen der Pflanzen, Phot. u. Schol. Ar. Eq. 552.

ὄμμα

-ατος, τό

[ὀπ-. See ὁράω.]

The eye. Always in pl.: ὄμματα καὶ κεφαλὴν ἴκελος Διί Il. 2.478. Cf. Il. 1.225, Il. 3.397, Il. 8.349, Il. 10.91, Il. 23.66, Il. 24.343:=Od. 5.47, Od. 1.208, Od. 5.492, Od. 16.179, Od. 24.3.

The face or countenance: οὐκ ἴδον ὄμματα φωτός Il. 11.614. Cf. Il. 3.217 (keeping his face turned to the earth).

ὄμμα (ὄμμα, -ατι, -α; -άτων, -ασι.)

1eye ἔν τε δαμόταις ὄμματι δέρκομαι λαμπρόν with my gaze N. 7.66 μαστεύει δὲ καὶ τέρψις ἐν ὄμμασι θέσθαι πιστόν N. 8.43 ἀξιωθείην κεν Ἄργει μὴ κρύπτειν φάος ὀμμάτων N. 10.41 κείνου γὰρ ἐπιχθονίων πάντων γένετʼ ὀξύτατον ὄμμα N. 10.63 ἀκτὶς ἀελίου ὦ μᾶτερ ὀμμάτων. because it gives birth to the light by which the eyes see Πα. 9. 2. πρὸς ὄμμα βαλὼν χερὶ Pae. 15.6 ὀμμ]άτων ἄπο σέλας ἐδίνασεν (supp. Lobel) Pae. 20.13 met., ὁ Βάττου δʼ ἕπεται παλαιὸς ὄλβος, πύργος ἄστεος, ὄμμα τε φαεννότατον ξένοισι (i. e. light of comfort, cf. φάος, ὀφθαλμός) P. 5.56

Number of occurrences in NT: 2
Strong 3659

ὄμμα, -τος, τό, in cl. chiefly poët.; [in LXX for עַיִן (Pr5, Wi2, IV Mac3)*;]

an eye: pl., Mt 20:34, Mk 8:23.†

ὄμμα , ατος (root ὀπ, cf. oculus): eye, only pl.

ὄμμα, ατος, τό, Root found in ὦμμαι, perf. pass. of ὁράω

- Ithe eye, Hom., etc.; κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας Il.; ὀρθοῖς ὄμμασιν ὁρᾶν τινα, Lat. rectis oculis aspicere, to look straight, Soph., etc.; οὐκ οἶδʼ ὄμμασιν ποίοις βλέπων πατέρα ποτʼ ἂν προσεῖδον how I could have looked him in the face, Soph.; so, ὁρᾶν τινα ἐν ὄμμασι Soph.; λαμπρὸς ὥσπερ ὄμματι to judge by his eyes or expression, Soph.; ἐς ὄμμα τινὸς ἐλθεῖν to come within sight of him, Eur.;— κατʼ ὄμματα before oneʼs eyes, Soph.; ἐλθεῖν κατʼ ὄμμα face to face, Eur.; but κατʼ ὄμμα, also, in point of eye-sight, Soph.:— ὡς ἀπʼ ὀμμάτων to judge by the eye, Lat. ex obtutu, Soph.;— ἐν ὄμμασι, Lat. in oculis, before oneʼs eyes, Aesch., Thuc.; —ἐξ ὀμμάτων out of sight, Eur.
- IIthat which one sees, a sight, vision, Soph.
- IIIthe eye of heaven, i. e. the sun, Soph., Eur.; but, ὄμμα νυκτός periphr. for νύξ (v. infr. V), Aesch., Eur.
- IVgenerally, light, that which brings light, ὄμμα δόμων νομίζω δεσπότου παρουσίαν Aesch.; ὄμμα φήμης the light of glad tidings, Soph.:—hence, anything dear or precious, Aesch.
- Vperiphr. of the person, ὄμμα πελείας for πελεία, Soph.; ὄμμα νύμφας for νύμφα, Soph.; ξύναιμον ὄμμα for ξυναίμων, Soph.; ὦ ταυρόμορφον ὄμμα Κηφισοῦ for ὦ ταυρόμορφε Κηφισέ, Eur.

ὄμμα

Saved

Recent