mendax
mendax, given to lying, false, mendacious
mendāx, ācis: adj. (mentior), given to lying; false, deceitful, 2.80.
mendax, dācis, adj. [mentior], given to lying, mendacious; subst., a liar.
- I Lit.: mendacem esse adversus aliquem, Plaut. Poen. 1, 2, 188 (397): cum mendaci homini, ne verum quidem dicenti, credere soleamus, Cic. Div. 2, 71, 146: Carthaginienses fraudulenti et mendaces, id. Agr. 2, 35, 95: aretalogus, Juv. 15, 16.—As subst.: mendax, dācis, m., a liar.—Prov.: mendacem memorem esse oportet, a liar should have a good memory, Quint. 4, 2, 91.— Comp.: Parthis mendacior, Hor. Ep. 2, 1, 112.—Sup.: mendacissimus, the greatest liar, Plaut. Rud. 3, 4, 48 (753).—With gen.: si hujus rei me mendacem esse inveneris, Plaut. As. 5, 2, 4 (854).—With dat.: saepe fui mendax pro te mihi, Ov. H. 2, 11.—With in and acc.: in parentem, Hor. C. 3, 11, 35; for which adversum, Plaut. Poen. 1, 2, 188 (397).— With in and abl.: in tenui farragine, Pers. 5, 77.—
- II Transf., of inanim, and abstr. things, lying, false, deceptive; feigned, fictitious, counterfeit, not real, etc. (mostly poet.): mendacia visa, Cic. Div. 2, 62, 127: speculum, Ov. Tr. 3, 7, 38: fundus, that does not yield the expected fruits, Hor. C. 3, 1, 30: damnum, Ov. A. A. 1, 431: infamia, Hor. Ep. 1, 16, 39: os, Tib. 3, 6, 35: pennae, Ov. M. 10, 159: quidquid Graecia mendax audet in historia, Juv. 10, 174.—Hence, adv.: mendācĭter, falsely, mendaciously (post-class.): praedicare, Sol. 1, 87.— Sup.: mendacissime dicere, Aug. Mor. Eccl. 1, 17.
mendāx, ācis (mentior), I) der gern Erdichtetes, Unwahres vorgibt, unwahr, lügenhaft, α) absol. (Ggstz. verus): homo mendax, Cic., u. subst. bl. mendax, der Lügner, Cic.: verb. ventosus et mendax, Sen.: sprichw. s. memorno. I, B, 3. – invenior Parthis mendacior, Hor. – tum ego ero mendacissimus, der größte Lügner, ein Erzlügner, Plaut. – β) mit Genet.: si huius rei me mendacem inveneris, Plaut. asin. 855: asinus mendax fictae debilitatis, Apul. met. 6, 31. – γ) m. Dat. pers. u. m. pro u. Abl.: saepe fui mendax pro te mihi, Ov. her. 2, 11. – δ) m. adversum od. in u. Akk.: me advorsum, Plaut. Poen. 400: in parentem, Hor. carm. 3, 11, 35. – ε) m. in u. Abl.: in tenui farragine, Pers. 5, 77. – II) übtr., v. Lebl., lügenhaft, d.i. a) betrügerisch, betrüglich, täuschend, visa, Cic.: speculum, Ov.: somnus, Tibull.: forma, Ov.: fundus, der die Hoffnungen des Bebauers täuscht (indem er weniger trägt, als man erwartete), Hor. – b) falsch, erdichtet, ungegründet, damnum, Ov.: infamia, Hor. – c) nachgeahmt, nachgemacht, os, Tibull.: pennae, Ov.
o quam falsa latro spondebat frivola mendax!
de eo itaque primum, ubi ait propheta: ‘omnis homo mendax’; quomodo ille homo ~ax sit, qui numquam loquitur, sicut infantes et muti?
testis ~ax,leas gewitnes
Merlino ~aci quis de cetero fidem habea?
Thomam Alquinum in suis scriptis novis opinionibus eorum contrariant et quia frater erat concludebant igitur ~ax est
qui indignus fuerat ‥ plane mendosus et ~ax
a me si requiritur:/ ‘quis est, qui sic dicitur / mendax et mendosus? ’ / oblitus sum nominis / quia nomen hominis / est ‘Obliviosus’
ut nec ~ax culpetur historia, nec illum nota inuram censoria, cujus cuncta pene, etsi non laudari, excusari certe possunt opera
quedam ‥ est quasi naturalis sed non est vere naturalis sed ~ax et superstitiosa, sc. que per stellarum inspectionem ‥ predicere futura ‥ promittit
hebetes ac mutos et in flexibus mundialium negotiorum ~acibus doctissimos
ironia, ~ax jocus
honor mundi transitivus / et revera fugitivus / est et certe lubricus;/ est inanis et exilis, / brevis, levis, vanus, vilis, / mendax ac sophisticus
futile, vanum, ~ax
rogo ne abhorreas tam mendosum et tam ~acem, sed attende confitentem
calumpnie ‥ excrescunt et ~aces(v.
mendāx, (10) ācis (mendum), adj. ¶ 1 menteur : Cic. Div. 2, 146 ; Agr. 2, 95 ; de Or. 2, 51 ; [m. pris substt ] Cic. Com. 46 || -dacior Hor. Ep. 2, 1, 112 ; -cissimus Pl. Rud. 754 || [avec gén.] à propos de qqch. : Pl. As. 855 || alicui Ov. H. 2, 11 ; in aliquem Hor. O. 3, 11, 35, à lʼégard de qqn ¶ 2 [en parl. de choses] menteur, mensonger, trompeur, faux : Cic. Div. 2, 127 ; Hor. O. 3, 1, 30 ; Ov. Tr. 3, 7, 38 ; Juv. 10, 174.
- 1. leugenachtig, vals; — subst. m leugenaar;
- 2. (metaf.) bedrieglijk, misleidend [forma illusie, drogbeeld; somnus; fundus minder opleverend dan men verwacht had];
- 3. (poët.) gelogen, verzonnen [infamia onverdiend; damnum];
- 4. (poët.) nagemaakt [pennae].
mendāx dācis, adj.with comp.
- 1 MAN-, of men, given to lying, false, mendacious: homo: amicus, pretended, H.: aretalogus, Iu.: Parthis mendacior, H.: Saepe fui mendax pro te mihi, O.: in parentem, H.: quidquid Graecia mendax Audet in historiā, Iu.—As substm., a liar: quid interest inter periurum et mendacem?—Of things, false, deceptive, feigned, fictitious, counterfeit, not real: visa: fundus, disappointing, H.: infamia, slander, H.: somnus, Tb.: pennae, O.