provideo
provideo, to see in advance, discern, descry
BWL
a helmsman gives his attention to storms
take care and provide that she has what she needs
Could not find prouidere in Logeion dictionaries.
prouidere Verb: perfect active indicative 3rd plural, Verb: present active infinitive, Verb: present passive imperative 2nd singular, Verb: present passive indicative 2nd singular of provideo
- I Neutr.
- A Lit., to see forwards or before one's self, to see in the distance, to discern, descry (very rare): ubi, quid petatur, procul provideri nequeat, Liv. 44, 35, 12.—
- B Trop.
- 1 To be provident or cautious, to act with foresight, to take care (rare but class.; syn. praecaveo): actum de te est, nisi provides. Cic. Fam. 9, 18, 4; id. Rab. Post. 1, 1: nisi providisses, tibi ipsi pereundum fuisset, id. Verr. 2, 1, 61, § 157.—
- 2 To see to, look after, care for; to provide, make preparation or provision for any thing (freq. and class.); constr. absol., with dat., de, ut, ne: multum in posterum providerunt, quod, etc., Cic. Agr. 2, 33, 91: nihil me curassis, ego mihi providero, Plaut. Most. 2, 2, 93 (523): rei frumentariae, Caes. B. G. 5, 8: condicioni omnium civium, Cic. Cael. 9, 22: ut consulas omnibus, ut provideas saluti, id. Q. Fr. 1, 1, 10, § 31.—Impers. pass.: a dis vitae hominum consuli et provideri, Cic. N. D. 1, 2, 4: est autem de Brundusio providendum, id. Phil. 11, 11, 26; cf.: de re frumentariā, Caes. B. C. 3, 34: de frumento, id. B. G. 3, 3: ut quam rectissime agantur omnia providebo, Cic. Fam. 1, 2, 4.—So with ne, Cic. Verr. 1, 17, 51: cura et provide, ne quid ei desit, id. Att. 11, 3, 3: ne qua civitas suis finibus recipiat, a me provisum est, Caes. B. G. 7, 20; cf. impers.: provisum est, ne, etc., Ter. Phorm. 779: provisum atque praecautum est, ne quid, etc., Liv. 36, 17.—
- II Act.
- A Lit., to see or perceive in the distance (very rare): nave provisā, Suet. Tib. 14; id. Dom. 14.—
- B Trop.
- 1 In respect of time, to see or perceive beforehand, to foresee; to see before or earlier (class.): si qui, quae eventura sunt, provideant, Pac. ap. Gell. 14, 1, 34 (Trag. Rel. v. 407 Rib.); cf. Cic. Fin. 1, 14, 47: rem, quam mens providit, Lucr. 4, 884: quod ego, priusquam loqui coepisti, sensi atque providi, Cic. Vatin. 2, 4; cf. Caes. B. G. 7, 30: medicus morbum ingravescentem ratione providet, insidias imperator, tempestates gubernator, Cic. Div. 2, 6, 16: providere, quid futurum sit, id. Mur. 2, 4: quod adhuc conjecturā provideri possit, id. Att. 1, 1, 1: tempestas ante provisa, id. Tusc. 3, 22, 52: ratio explorata atque provisa, id. Verr. 2, 1, 6, § 15: non hercle te provideram, Plaut. As. 2, 4, 44 (450): aliquem, Hor. Ep. 1, 7, 69.—
- 2 To see to, look after, care for, give attention to; to prepare or provide for any thing: eas cellas provident, ne habeant in solo umorem, Varr. R. R. 3, 10, 4: ut res tempusque postulat, provideas atque administres, Cic. Fam. 14, 21: providentia haec potissimum providet, ut, etc., id. N. D. 2, 22, 58: omnia, Sall. C. 60, 4: ea, quae ad usum navium pertinerent, Caes. B. G. 3, 9: rem frumentariam, id. ib. 6, 9; cf.: frumento exercitui proviso, id. ib. 6, 44: provisi ante commeatūs, Tac. A. 15, 4: verbaque provisam rem non invita sequentur, Hor. A. P. 311: omnia quae multo ante memoi provisa repones, Verg. G. 1, 167; cf.: providebam Dominum in conspectu meo, kept in view, i.e. in mind, Vulg. Psa. 15, 8.—
- 3 Providere aliquid, to prevent, obviate an evil (syn. cavere): neque omnino facere aut providere quicquam poterant, Sall. J. 99, 2 Kritz: quicquid provideri potest, provide, Cic. Att. 5, 11, 1: quae consilio provideri poterunt, cavebuntur, id. ib. 10, 16, 2; Liv. 36, 17, 2; Plin. 34, 6, 14, § 30 Sillig; 34, 7, 18, § 40; Plin. Ep. 3, 9, 6.—Hence,
- A prōvĭdens, entis, P. a., foreseeing, provident, prudent (class.): homo multum providens, Cic. Fam. 6, 6, 9.—Comp.: id est providentius, more prudent, Cic. Fam. 3, 1, 1.—Sup.: providentissimus quisque, Tac. H. 1, 85; Plin. Ep. 9, 13, 6.—Adv.: prōvĭdenter, with foresight, providently, prudently, Sall. J. 90, 1; Plin. Pan. 1; Dig. 47, 3, 1.—Comp.: quanto melius quanto providentius, Quint. Decl. 14, 8.—Sup.: providentissime, Cic. N. D. 3, 40, 94; Plin. Ep. 10, 61 (69), 1; 10, 77 (81), 1.—*
- B prōvīsō, adv., with foresight or forethought, prudently: temere, proviso, Tac. A. 12, 39.
- 1. voor zich, in de verte zien [navem];
- 2. eerder, van tevoren zien;
- 3. toekomstige gebeurtenissen voorzien, zien aankomen (m. acc.; aci.; afh. vr.) [plus animo; tempestatem; alqd ratione van tevoren berekenen]; ➤ ~, quid futurum sit;
- 4. van tevoren bedenken; ➤ res quam mens providit;
- 5. zorgen, zorg dragen, voorzorgsmaatregelen treffen (m. de; dat.; ut, ne) [de re frumentaria; saluti hominum]; ➤ ut res postulat, provideas; (abl. abs.) proviso (Tac.) met opzet, met voorbedachten rade; omnibus rebus cura et provide ne quid ei desit (Cic.);
- 6. voorzichtig zijn of handelen; ➤ actum de te est, nisi provides (Cic.);
- 7. van tevoren regelen of verschaffen [frumentum in hiemem; commeatum exercitui; arma]; ➤ omnia ~ aan alles denken; multum in posterum providerunt quod (Cic.).
預備。防備。照顧。置所需。備現成。— rei frumentariae et — rem frumentariam 收貯糧。— ei contra alium 護此於彼。Omnia provisa sunt 各項已預備。
Suggest a Translation
See an image
- to see in advance, discern, descry: ubi, quid petatur, procul providere nequeat, L.: Excusare . . . quod non Providisset eum, H.—Fig., to see beforehand, foresee: quid eventurum sit: plus animo providere existimabatur, quod, etc., Cs.—To act with foresight, take precautions, see to it, be careful: actum de te est, nisi provides: nisi providisses, tibi ipsi pereundum fuisset: saluti: a dis vitae hominum provideri: est de Brundisio providendum: de re frumentariā, Cs.: ut quam rectissime agatur providebo: ne nocere possent ego providi: ne qua civitas suis finibus recipiat, a me provisum est, Cs.: Provisumst, ne abeat, T.—To see to, look after, care for, provide, prepare, make ready: multum in posterum providerunt, quod, etc.: rem frumentariam, Cs.: providentia haec potissimum providet, ut, etc.: omnia, S.: Verbaque provisam rem non invita sequentur, H.—To prevent, guard against, avert, avoid, obviate: neque omnino facere aut providere quicquam poterant, S.: quae consilio provideri poterunt, cavebuntur.
-
…cogi, exercitum in unum locum conduci. Tum vero dubitandum non existimavit quin ad eos proficisceretur. Re frumentaria provisa castra movet diebusque circiter XV ad fines Belgarum pervenit. Eo cum de improviso celeriusque omnium opinione venisset, Remi…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quod reliquis omnibus, ut desperent id quod conantur se consequi posse primum omnium me ipsum vigilare, adesse, providere rei publicae ; deinde magnos animos esse in bonis viris, magnam concordiam ; ordinum ;, maximam…
Cicero, in Catilinam
-
…, ut ante demonstravimus, interiectis prospectus impediretur, neque certa subsidia conlocari neque quid in quaque parte opus esset provideri neque ab uno omnia imperia administrari poterant. Itaque in tanta rerum iniquitate fortunae quoque eventus varii sequebantur. Legionis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…tecta vigiliis custodiisque defendite ; mihi ut urbi sine vestro metu ac sine ullo tumultu satis esset praesidi consultum atque provisum est. coloni omnes municipesque vestri certiores a me facti de hac nocturna excursione Catilinae facile urbis suas finisque defendent…
Cicero, in Catilinam
-
…quid in illos statuamus, consultare. Nam cetera maleficia tum persequare, ubi facta sunt ; hoc, nisi provideris, ne accidat, ubi evenit, frustra iudicia inplores capta urbe nihil fit reliqui victis. Sed, per…
Sallust, Catilina
-
…magis, quid se dignum foret, quam quid in illos iure fieri posset, quaerebant. Hoc item vobis providendum est, patres conscripti, ne plus apud vos valeat P. Lentuli et ceterorum scelus quam vostra dignitas neu…
Sallust, Catilina
-
…certatur. Interea Catilina cum expeditis in prima acie vorsari, laborantibus succurrere, integros pro sauciis arcessere, omnia providere, multum ipse pugnare, saepe hostem ferire strenui militis et boni imperatoris officia simul exsequebatur. Petreius ubi videt…
Sallust, Catilina
-
…rebus dubiis consultant, ab odio, amicitia, ira atque misericordia vacuos esse decet. Haud facile animus verum providet, ubi illa officiunt, neque quisquam omnium lubidini simul et usui paruit. Ubi intenderis ingenium, valet ;…
Sallust, Catilina
-
…, partim pro Sex. Roscio. quae enim mihi ipsi indigna et intolerabilia videntur quaeque ad omnis, nisi providemus, arbitror pertinere, ea pro me ipso ex animi mei sensu ac dolore pronuntio ; quae ad huius vitae…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…meas eorum qui vereri videntur ut habeam satis praesidi ad ea quae vos statueritis hodierno die transigenda. omnia et provisa et parata et constituta sunt, patres conscripti, cum mea summa cura atque diligentia tum multo etiam maiore populi…
Cicero, in Catilinam