Παιάν
Παιάν, paean
- 2 title of Apollo (later as epith., Ἀπόλλωνι Παιᾶνι BCH 11.94 (Hierocaesarea); ὦ βασιλεῦ Π. . . Ἄπολλον BMus.Inscr. 1151); ἰὴ Παιήονʼ ἄειδον h.Ap. 517, cf. Call. Hec. Fr. 260.10 Pf. [updated ref.] (in Id. Ap. 103 ἱὴ ἱὴ Παιήονʼ, ἵει βέλος an etym. from ἵημι may be suggested); ἰὴ Παιών GDI iv p.884 (Erythrae, iv B. C.); ἰήϊε Παιάν A. Ag. 146 (lyr.), S. OT 154 (lyr.); ἰὼ Παιάν Id. Tr. 221 (lyr.), Ar. Ach. 1212; ὦναξ Π. E. Alc. 220, etc.; τὸν Παίωνά (better Παιῶνά) τε καὶ τὰς Μούσας ἐπικαλούμενος Pl. Criti. 108c, cf. Lg. 664c, A. Ag. 1248; Πάονʼ ὀνκαλέοντες Sapph. l.c.; also of other gods, Ἀσκληπιὸς Παιών Ar. Pl. 636, cf. Pae.Erythr. 1; of Zeus at Rhodes, Hsch.; of Dionysus, Philod.Scarph. 5, al., Orph. H. 52.11; of Helios, ib. 8.12; of Pan, ib. 12.11.
- 3 physician, healer, παιὼν γενοῦ τῆσδε μερίμνης A. Ag. 99 (anap.); παιῶνα κακῶν S. Ph. 168 (anap.).
- b saviour, deliverer, ὦ θάνατε Παιάν A. Fr. 255.1, cf. E. Hipp. 1373 (anap.).
- II παιάν, Ep. παιήων, Att., Ion. παιών, paean, i.e. choral song, addressed to Apollo or Artemis (the burden being ἰὴ or ἰὼ Παιάν, v. supr. I.2), in thanksgiving for deliverance from evil, μολπῇ θεὸν ἱλάσκοντο, καλὸν ἀείδοντες παιήονα Il. 1.473; Κρητῶν παιήονες h.Ap. 518; παιᾶνʼ ἐπευφήμησεν A. Fr. 350.4, cf. B. 15.8, Procl. ap. Phot. Bibl. p.320 B.: hence opp. θρῆνοι, A. Ch. 343 (anap.), cf. Sch. Ar. Pl. 636 (but v. infr. 4); addressed to other gods, as to Poseidon after an earthquake, X. HG 4.7.4.
- 2 song of triumph after victory, prop. to Apollo, Il. 22.391 sq.; ἁλώσιμος π. A. Th. 635, etc.; also, battle-song, παιᾶνʼ ἐφύμνουν σεμνὸν Ἕλληνες Id. Pers. 393, cf. Lys. 2.38, X. Cyr. 4.1.6; addressed to Ares, Sch. Th. 1.50; ἐξάρχειν τὸν π. or τοῦ παιᾶνος, X. Cyr. 3.3.58, Plu. Rom. 16; π. ποιεῖσθαι X. HG 7.4.36.
- 3 any solemn song or chant, esp. on beginning an undertaking, Th. 7.75 (pl.); π. γαμήλιος Ar. Th. 1035 (lyr.); τριτόσπονδος π. A. Ag. 247 (lyr.); ἔγχει κἀπιβόα τρίτον παιῶνα Pherecr. 131.5, cf. Antiph. 4, 85.5.
- 4 by oxymoron, π. Ἐρινύων, π. τοῦ θανόντος, A. Ag. 645, Ch. 151; π. στυγνός, of a dirge, E. Tr. 126 (lyr.); παιᾶνα στενάζειν ib. 577; π. τῷ κάτωθεν θεῷ Id. Alc. 424.
- III in Prosody, paeon, a foot consisting of 3 short and 1 long syll., _⏑⏑⏑, ⏑_⏑⏑, ⏑⏑_⏑, or ⏑⏑⏑_, Arist. Rh. 1409a2 (in form παιάν; later παιών), Heph. 3.3, etc.; also π. διάγυιος, the foot _⏑_, and π. ἐπιβατός, a foot of 5 long sylls., Aristid. Quint. 1.16.— Attic form: Παιών is used of the god in IG 1(2).310.229 (v B. C.), and in codd. of Att. Prose and Com.; παιάν is used of the song in IG 2(2).1338.19 (i B. C.), but this may be Hellenistic; codd. have παιών in Pherecr. 131.5, Ar. Th. 1035, Pl. Ion 534d, Lg. 700b, 700d, Ep. 348b (prob. also in Smp. 177a), παιάν in Antiph. 4, D. 19.338, Aeschin. 2.162, and freq. in X., HG ll. cc., al. (cf. παιωνίζω); the metrical foot is always παιών; the Ion. forms are παιών, Παιών, SIG 57.12 (Milet., v B. C.), GDI IV p.884 (Erythrae, iv B. C.):—Accentuation: Παιών (the pr. n.) An.Ox. 1.276; παιών (the song) Theognost. Can. 38, Eust. 138.10, 1109.11, Suid.; παίων is sts. found in codd., and Παίων (the god) is right acc. to Suid. Cf. παιανίζω, -ανισμός, παιωνίζω, -ωνισμός.
- 1Healer epith. of Apollo. Παιάν τέ σοι τιμᾷ φάος P. 4.270 ἰὴ ἰὲ Παιάν, ἰὴ ἰέ. Παιὰν δὲ μήποτε λείποι Πα. 2. 35, 71, 107. ἰὴ ἰή, ὢ ἰὲ Παιάν Pae. 4.31 Παιὰν δε[ Pae. 6.182
- IPaean or Paeon, the physician of the gods, Il.; Παιήονος γενέθλη the sons of Paeon, i. e. physicians, Od.
- 2after Hom., the name and office were transferred to Apollo, who was invoked by the cry ἰήιε Παιάν Aesch., Soph.; ἰὼ Παιάν Soph.
- 3as appellat. a physician, healer, Aesch., Soph.: then, a saviour, deliverer, Eur.
- IIπαιάν, Epic παιήων, a paean, i. e. a choral song, a hymn or chant, addressed to Apollo, Il., Aesch., Soph.
- 2a song of triumph after victory, properly to Apollo, Il., Aesch.; also a war-song, Aesch., Xen.:—the phrase was, ἐξάρχειν τὸν παιᾶνα Xen.; π. ἐξάρχεσθαι, ποιεῖσθαι Xen.
- 3any solemn song or chant, esp. on beginning an undertaking, in omen of success, Thuc.; a song sung at a feast, Xen.
- 4Aesch., by an oxymoron, joins π. Ἐρινύων, π. τοῦ θανόντος; so, π. στυγνός, of a dirge, Eur.
- IIIΚρητῶν παιήονες paean-singers, Hhymn.
- IVin Prosody, a paeon, a foot consisting of three short and 1 long syll., in any order, Arist.
-
…, ἱερῶν δὲ καιομένων, ἁπάντων δʼ ἐγγὺς ὄντων τῶν δεινῶν, ἀκούοντες δʼ ἐν ταὐτῷ συμμεμειγμένου Ἑλληνικοῦ καὶ βαρβαρικοῦ παιῶνος, παρακελευσμοῦ δʼ ἀμφοτέρων καὶ κραυγῆς τῶν διαφθειρομένων, καὶ τῆς θαλάττης μεστῆς τῶν νεκρῶν, καὶ πολλῶν μὲν συμπιπτόντων…
Lysias, Speeches
-
…θαναταφόρα κεῖται ἀνοίκτως · ἐν δʼ ἄλοχοι πολιαί τʼ ἔπι ματέρες ἀχὰν παραβώμιον ἄλλοθεν ἄλλαν λυγρῶν πόνων ἱκετῆρες ἐπιστενάχουσιν. παιὰν δὲ λάμπει στονόεσσά τε γῆρυς ὅμαυλος ὧν ὕπερ, ὦ χρυσέα θύγατερ Διός, εὐῶπα πέμψον ἀλκάν. Ἄρεά τε…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἤδη ; δῆλα μέν, φίλοι, δῆλά γʼ, ἀλλʼ ὅμως θεοῖσιν εὐχώμεσθα · θεῶν δύναμις μεγίστα. ὦναξ Παιάν, ἔξευρε μηχανάν τινʼ Ἀδμήτῳ κακῶν. πόριζε δὴ πόριζε · καὶ πάρος γάρ ; τι ; τῷδʼ ἐφηῦρες καὶ…
Euripides, Alcestis
-
…που. ταύτην γὰρ ἔχειν βιοτῆς αὐτὸν λόγος ἐστὶ φύσιν, θηροβολοῦντα πτηνοῖς ἰοῖς στυγερὸν στυγερῶς, οὐδέ τινʼ αὐτῷ παιῶνα κακῶν ἐπινωμᾶν. οἰκτίρω νιν ἔγωγʼ, ὅπως, μή του κηδομένου βροτῶν μηδὲ ξύντροφον ὄμμʼ ἔχων, δύστανος ,…
Sophocles, Philoctetes
-
…προσεννέπειν θέλουσʼ, ἐπεὶ πολλάκις πατρὸς κατʼ ἀνδρῶνας εὐτραπέζους ἔμελψεν, ἁγνᾷ δʼ ἀταύρωτος αὐδᾷ πατρὸς φίλου τριτόσπονδον εὔ ποτμον παιῶνα φίλως ἐτίμα τὰ δʼ ἔνθεν οὔτʼ εἶδον οὔτʼ ἐννέπω · τέχναι δὲ Κάλχαντος οὐκ ἄκραντοι. Δίκα δὲ τοῖς μὲν…
Aeschylus, Agamemnon
-
…, τίνας ποθʼ ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε ἱκτηρίοις κλάδοισιν ἐξεστεμμένοι ; πόλις δʼ ὁμοῦ μὲν θυμιαμάτων γέμει, ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων · ἁγὼ δικαιῶν μὴ παρʼ ἀγγέλων, τέκνα, ἄλλων ἀκούειν αὐτὸς ὧδʼ ἐλήλυθα, ὁ πᾶσι…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…προσέπτατʼ · εἰδὼς δʼ αὔτʼ ἐτειρόμην πάλαι. ἀλλʼ, ἐκφορὰν γὰρ τοῦδε θήσομαι νεκροῦ, πάρεστε καὶ μένοντες ἀντηχήσατε παιᾶνα τῷ κάτωθεν ἄσπονδον θεῷ. πᾶσιν δὲ Θεσσαλοῖσιν ὧν ἐγὼ κρατῶ πένθους γυναικὸς τῆσδε κοινοῦσθαι λέγω κουρᾷ ξυρήκει καὶ μελαμπέπλῳ…
Euripides, Alcestis
-
…θεοῖσι καὶ γῇ καὶ δίκῃ νικηφόρῳ. τοιαῖσδʼ ἐπʼ εὐχαῖς τάσδʼ ἐπισπένδω χοάς. ὑμᾶς δὲ κωκυτοῖς ἐπανθίζειν νόμος, παιᾶνα τοῦ θανόντος ἐξαυδωμένας. ἵετε δάκρυ καναχὲς ὀλόμενον ὀλομένῳ δεσπότᾳ πρὸς ἔρυμα τόδε κακῶν, κεδνῶν τʼ ἀπότροπον ἄγος ἀπεύχετον…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…Ὄλυμπον κῆρ ἀχέων ὀδύνῃσι πεπαρμένος · αὐτὰρ ὀϊστὸς ὤμῳ ἔνι στιβαρῷ ἠλήλατο, κῆδε δὲ θυμόν. τῷ δʼ ἐπὶ Παιήων ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων ἠκέσατʼ · οὐ μὲν γάρ τι καταθνητός γε τέτυκτο. σχέτλιος ὀβριμοεργὸς ὃς οὐκ ὄθετʼ αἴσυλα ῥέζων…
Homer, Iliad
-
…τευ ἐξ ἄλλου γε θεῶν γένευ ὧδʼ ἀΐδηλος καί κεν δὴ πάλαι ἦσθα ἐνέρτερος Οὐρανιώνων. ὣς φάτο, καὶ Παιήονʼ ἀνώγειν ἰήσασθαι. τῷ δʼ ἐπὶ Παιήων ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων ἠκέσατʼ · οὐ μὲν γάρ τι καταθνητός γʼ ἐτέτυκτο .…
Homer, Iliad