πάθημα
πάθημα, anything that befals one, a suffering, calamity, misfortune
- that which befalls one, suffering, misfortune, S. Tr. 142, Th. 4.48, etc.; τὸ π. τοῦ Χριστοῦ the passion of Christ, 2 Ep.Cor. 1.5; of good fortune, χαῖρε παθὼν τὸ π. (deification) Orph. Fr. 32f: mostly in pl., Hdt. 8.136, etc.; παθήμαθʼ ἅπαθον S. OC 361; ἀκούσια π., opp. ἑκούσια καὶ ἐκ προνοίας ἀδικήματα, Antipho 1.27; τὰ δέ μοι π. μαθήματα γέγονε my sufferings have been my lessons (cf. πάθος I.2), Hdt. 1.207, cf. Ar. Th. 199, Pl. Smp. 222b.
- II emotion or condition, affection, π. τῆς ψυχῆς εἶναι τὴν σωφροσύνην, οὐ μάθημα X. Cyr. 3.1.17, cf. Pl. Phd. 79d; opp. ποίημα, Id. Sph. 248b; τὸ τῆς ἑτέρας χειρὸς π. Plot. 4.9.2; but in early writers mostly in pl., affections, feelings, opp. ποιήματα, Pl. R. 437b; τὰ περὶ τὸ σῶμα π. Id. Phlb. 33d; ὅσα διὰ τοῦ σώματος π. ἐπὶ τὴν ψυχὴν τείνει Id. Tht. 186c; π. ἐν τῇ ψυχῇ γιγνόμενα Id. R. 511d; παθήμασιν ὑπηρετεῖν obey the feelings, Arist. Pol. 1254b24; opp. ἤθη, ἕξεις, Id. Rh. 1396b33, cf. Po. 1449b28.
- 2 Medic., pl., troubles, symptoms, Hp. VM 2, Epid. 2.2.24; π. καὶ νοσήματα Pl. R. 439d, cf. 389c.
- III in pl., incidents, happenings, τὰ ἐν . . Ὀδυσσείᾳ π. ib. 393b; πάντα εἴδη καὶ π. πολιτειῶν Id. Lg. 681d.
- 2 incidents or changes of material bodies, τὰ οὐράνια π. Id. Ion 531c, cf. Phd. 98a; τὰ τῆς σελήνης π. Arist. Metaph. 982b16, cf. Mete. 363a24, 365a12.
- 3 in Logic, incidents, properties, or accidents, Pl. Phdr. 271b, Prm. 141d, 157b, Arist. APo. 76b13, Cael. 310a20; τὰ π. τὰ αἰσθητά, of colour, etc., Id. Sens. 445b4.
1. al wat iemand overkomt (vaak ongunstig): lijden, ongeluk:
2. lichamelijke toestand:
3. alg. wat gebeurt, plur.: voorvallen, gebeurtenissen:
Bei den Medic. Krankheit, krankhafte Zufälle. – Eust. 279.42 führt einen äol. dat. παθημάτοις für παθήμασιν auf.
Strong 3804
*
1. that which befalls one, a suffering, affliction: pl., Ro 8:18, II Co 1:6, 7, Col 1:24, II Ti 3:11, He 2:10 10:32, I Pe 5:9; of Christ's sufferings: τὰ εἰς Χ., I Pe 1:11; τ. Χριστσῦ, I Pe 5:1; id. as shared by Christians, II Co 1:5, Phl 3:10, I Pe 4:13.
2. a passive emotion, affection, passion: Ga 5:24; τ. ἁμαρτιῶν, Ro 7:5.
3. = τὸ πάσχειν, an enduring or suffering: c. gen. obj., He 2:9.†
- Ianything that befals one, a suffering, calamity, misfortune, Soph., Thuc.: mostly in pl., Hdt., Attic; proverb., τὰ δέ μοι παθήματα μαθήματα γέγονε my sufferings have been my lessons, Hdt.
- IIa passive emotion or condition, Xen., Plat.
- IIIin pl. incidents, occurrences, Plat.
-
…ἡ γὰρ ὄψις οὐ πάρα. ὅμως δʼ, ὅσον γε κἀν ἐμοὶ μνήμης ἔνι, πεύσει τὰ κείνης ἀθλίας παθήματα. ὅπως γὰρ ὀργῇ χρωμένη παρῆλθʼ ἔσω θυρῶνος, ἵετʼ εὐθὺ πρὸς τὰ νυμφικὰ λέχη, κόμην σπῶσʼ ἀμφιδεξίοις ἀκμαῖς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…τοῦτο ὅμως δυοῖν ναυμαχίαιν καὶ πεζομαχίαιν ταχεῖαν τὴν κρίσιν ἔσχεν. τούτου δὲ τοῦ πολέμου μῆκός τε μέγα προύβη, παθήματά τε ξυνηνέχθη γενέσθαι ἐν αὐτῷ τῇ Ἑλλάδι οἷα οὐχ ἕτερα ἐν ἴσῳ χρόνῳ. οὔτε γὰρ πόλεις τοσαίδε ληφθεῖσαι ἠρημώθησαν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…με Ζεὺς ἔδωκέ τοι, τὸ ἂν ὁρῶ σφάλμα ἐὸν οἴκῳ τῷ σῷ κατὰ δύναμιν ἀποτρέψειν · τὰ δὲ μοι παθήματα ἐόντα ἀχάριτα μαθήματα γέγονε. εἰ μὲν ἀθάνατος δοκέεις εἶναι καὶ στρατιῆς τοιαύτης ἄρχειν, οὐδὲν ἂν εἴη πρῆγμα γνώμας…
Herodotus, The Histories
-
…τοῖς λόγοις ἀνεπείθοντο καὶ οὔτε πρὸς τοὺς Λακεδαιμονίους ἔτι ἔπεμπον ἔς τε τὸν πόλεμον μᾶλλον ὥρμηντο, ἰδίᾳ δὲ τοῖς παθήμασιν ἐλυποῦντο, ὁ μὲν δῆμος ὅτι ἀπʼ ἐλασσόνων ὁρμώμενος ἐστέρητο καὶ τούτων, οἱ δὲ δυνατοὶ καλὰ κτήματα κατὰ τὴν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τηλεφανὴς πικραῖς οἰμωγαῖς ὑπακούει. οὐδὲν τούτων θαυμαστὸν ἐμοί · θεῖα γάρ, εἴπερ κἀγώ τι φρονῶ, καὶ τὰ παθήματα κεῖνα πρὸς αὐτὸν τῆς ὠμόφρονος Χρύσης ἐπέβη, καὶ νῦν ἃ πονεῖ δίχα κηδεμόνων, οὐκ ἔσθʼ ὡς οὐ θεῶν…
Sophocles, Philoctetes
-
…συγγενῆ κακῶς δρῶν οὐχ ὑφέξειν τὴν δίκην, οὐκ εὖ φρονεῖς. ξύμφημί σοι ταῦτʼ ἔνδικʼ εἰρῆσθαι · τὸ δὲ πάθημʼ ὁποῖον φὴς παθεῖν, δίδασκέ με. ἔπειθες ἢ οὐκ ἔπειθες, ὡς χρείη μʼ ἐπὶ τὸν σεμνόμαντιν ἄνδρα πέμψασθαί…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ἅμα σχεδὸν οὐ δυνατόν. ὑποθετέον δὴ πρότερον θάτερα, τὰ δʼ ὑποτεθέντα ἐπάνιμεν αὖθις. ἵνα οὖν ἑξῆς τὰ παθήματα λέγηται τοῖς γένεσιν, ἔστω πρότερα ἡμῖν τὰ περὶ σῶμα καὶ ψυχὴν ὄντα. πρῶτον μὲν οὖν ᾗ πῦρ θερμὸν…
Plato, Timaeus
-
…παύοιτʼ ἂν τῆς ἀλγηδόνος, πληρῶται δὲ μήπω · τί τότε ; φῶμεν ἢ μὴ φῶμεν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῶν παθημάτων εἶναι ; φῶμεν μὲν οὖν. πότερον ἀλγοῦνθʼ ὅλως ἢ χαίροντα ; μὰ Δίʼ, ἀλλὰ διπλῇ τινὶ λύπῃ λυπούμενον…
Plato, Philebus
-
…τὸ μὲν προσίοι, τὸ δʼ ἀπίοι τοῦ σώματος αὐτῶν, πρῶτον μὲν αἴσθησιν ἀναγκαῖον εἴη μίαν πᾶσιν ἐκ βιαίων παθημάτων σύμφυτον γίγνεσθαι, δεύτερον δὲ ἡδονῇ καὶ λύπῃ μεμειγμένον ἔρωτα, πρὸς δὲ τούτοις φόβον καὶ θυμὸν ὅσα τε ἑπόμενα…
Plato, Timaeus
-
…ἓν γένος ἀπὸ μιᾶς ἰὸν χώρας οἰκίζηται, φίλον παρὰ φίλων, στενοχωρίᾳ τινὶ πολιορκηθὲν γῆς ἤ τισιν ἄλλοις τοιούτοις παθήμασιν ἀναγκασθέν. ἔστιν δʼ ὅτε καὶ στάσεσιν βιαζόμενον ἀναγκάζοιτʼ ἂν ἑτέρωσε ἀποξενοῦσθαι πόλεώς τι μόριον · ἤδη δέ ποτε καὶ…
Plato, Laws