πηδάλιον

πηδάλι-ον [ᾰ], τό, (πηδόν)

• steering-paddle, rudder, Hom., only in Od.; π. μετὰ χερσὶ . . νηὸς ἔχοντα 3.281; π. ποιήσατο, ὄφρʼ ἰθύνοι 5.255; πηδαλίῳ ἰθύνετο τεχνηέντως ἥμενος ib. 270; π. δὲ ἐκ χειρῶν προέηκε ib. 315; π. δὲ ἓν ποιεῦνται (sc. Αἰγύπτιοι) καὶ τοῦτο διὰ τῆς τρόπιος διαβύνεται Hdt. 2.96; Greek ships had a pair, hence in pl., of a single ship, Id. 4.110, Cratin. 139, Ar. Eq. 542, Diph. 43.11; πηδάλια ζεύγλαισι (cross-bars) παρακαθίετο E. Hel. 1536; ἀνέντες τὰς ζευκτηρίας τῶν π. Act.Ap. 27.40; πηδάλια εἶχε τέτταρα τριακονταπήχη, of the τεσσαρακοντήρης of Ptolemy IV, Callix. 1: metaph. in Com., [γυνὴ] . . οὐδὲ μικρὸν πείθεται ἑνὶ πηδαλίῳ Theophil. 6: prov., π. κρεμάσαι to retire from a seafaring life, Ar. Av. 711.
• • • 2 metaph., ἱππικὰ π., of reins, A. Th. 206 (lyr.); νώμα δικαίῳ π. στρατόν Pi. P. 1.86; τὰ π. τῆς διανοίας Pl. Clit. 408b.
  • II in pl., of the oars by which the nautilus is said to steer himself, Arist. HA 622b13; of the long hind legs of the locust and grasshopper, ib. 532a29, 535b12, cf. IA 710a3.
  • III = πολύγονον ἄρρεν, Ps.-Dsc. 4.4.

πηδάλιον, τό (vgl. πηδόν), das Steuerruder, weil sein unterer Teil breit wie ein Fuß ausläuft ; αὐτὰρ ὁ πηδαλίῳ ἰθύνετο, Od. 5.270, u. öfter ; Hes. O. 49 ; ὃς ἐπὶ κώπᾳ πηδαλίῳ τε ἵζει, Eur. Alc. 442 ; Her. u. Folgde. Das obere Ende mit dem Handgriff hieß οἴαξ, οἷον πηδαλίων οἴακος ἀφέμενος, Plat. Polit. 272e ; das Schiff hatte zwei Steuerruder, an jeder Seite eins, die aber doch von einem Manne vermittelst eines Querholzes, das beide verband, regiert wurden.
Uebertr., ἱππικά, vom Zügel, Aesch. Spt. 188 ; πηδάλια ζεύγλαισι παρακαθίετο, Eur. Hel. 1552.

πηδάλιον

-ου, τό

[πηδόν.]

A steering-oar : π. μετὰ χερσὶ νηὸς ἔχοντα Od. 3.281. Cf. Od. 5.255, 270, 315, Od. 8.558.

πηδᾰλιον

• 1steering oar νώμα δικαίῳ πηδαλίῳ στρατόν P. 1.86 (Τύχα) δίδυμον στρέφοισα πηδάλιον fr. 40.

πηδάλιον (πηδόν): steering-oar or rudder, Od. 3.281, Od. 5.255. (Strictly, the word probably denotes the handle or bar connecting the two rudders, and serving to move them. See cuts Nos. 87, 88, and cf. Nos. 37, 38, 60. The adjoining cuts represent the rudders of Egyptian ships; in the first cut both rudders are depicted as on one side of the vessel.)

πηδάλιον, ου, τό, πηδός

• • • 1a rudder or an oar used for steering, Od.; after Homer, a Greek ship commonly had two πηδάλια joined by cross-bars (ζεῦγλαι) and worked by a handle or tiller (οἴαξ) .
    • 2metaph., ἱππικὰ π. of reins, Aesch.; πηδαλίῳ δικαίῳ νωμᾶν στρατόν Pind.; τὰ π. τῆς διανοίας Plat.