φθονέω

φθον-έω, aor. ἐφθόνησα, later ἐφθόνεσα LXX To. 4.7, JHS 46.45 (Athens, iii/iv A.D.), AP 5.303, 7.607 (Pall.), Nonn. D. 3.159:—Med., fut. in pass. sense φθονήσομαι D. 47.70:—Pass., fut φθονηθήσομαι X. Hier. 11.15: aor. ἐφθονήθην E. El. 30, X. Mem. 4.2.33, etc.: pf. part. ἐφθονημένος J. AJ 6.11.10, Vett.Val. 330.2: (φθόνος):—

• bear ill-will or malice, grudge, be envious or jealous,
• • I abs., εἴ περ γὰρ φθονέω τε καὶ οὐκ εἰῶ διαπέρσαι, οὐκ ἀνύω φθονέουσα Il. 4.55, 56; κρείττων δόξα τῶν φθονούντων too high for envy, D. 3.24; εἰ πέφυκε φθονεῖν τὸ θεῖον (cf. φθονερός I.2) Arist. Metaph. 982b32: c. acc. etinf., οὔτε τινὰ φθονέω δόμεναι I do not grudge that any should give thee, Od. 18.16; οὐ φθονῶ σʼ ὑπεκφυγεῖν S. Ant. 553; τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν E. Med. 312; ἐφθόνησαν [οἱ θεοὶ] ἄνδρα ἕνα βασιλεῦσαι Hdt. 8.109; ἔφη (sc. ὁ Σωκράτης) φθονεῖν τοὺς ἐπὶ ταῖς φίλων εὐπραξίαις ἀνιωμένους X. Mem. 3.9.8; ὁ φθονῶν ἐπὶ κακοῖς τοῖς τῶν πέλας ἡδόμενος Pl. Phlb. 48b.
  • • 2 c. dat. pers., πτωχὸς πτωχῷ φθονέει καὶ ἀοιδὸς ἀοιδῷ Hes. Op. 26; οὐ φ. ἀγαθοῖς Pi. P. 3.71; φ. φασὶ μητρυιὰς τέκνοις E. Ion 1025; τισὶ φ. καὶ δυσμενῶς ἔχειν Isoc. 12.241, cf. 8.13; freq. with part. added, φ. τινὶ εὖ πρήσσοντι to envy him for his good fortune, Hdt. 7.236, 237; παιδικοῖς φ. οὐσίαν κεκτημένοις Pl. Phdr. 240a, cf. Lys. 27.11; without a Noun expressed, καλῶς πράττουσι, πλουτοῦντι φ., Isoc. 1.26, Lys. 21.15, etc.: c. dat. rei, φ. τοῖς ἀγαθοῖς τινος X. Cyr. 2.4.10 (v.l. ἐπὶ τοῖς ἀγ., cf. Isoc. 1.26; ἐφʼ οἷς ἕτεροι ποιήσαντες ἐτιμήθησαν φ. D. 20.151): c. gen. rei, τοῦ εὐτυχέειν φθονέουσι καὶ τὸ κρέσσον στυγέουσι Hdt. 7.236; οὐδέ τί σε χρὴ ἀλλοτρίων φθονέειν to be envious because of other menʼs goods Od. 18.18: c. dat. pers. et gen. rei, bear a grudge against a person on account of a thing, E. HF 1309.
    • 3 resent, c. gen., τῆς δοκήσεως τῶν κερδῶν Th. 3.43: c. dat. rei, feel righteous indignation at, ταῖς εὐπραγίαις τινῶν Isoc. 8.124; also c. dat. pers., Id. 4.184, D. 28.18.
    • • b φ. τινὶ folld. by εἰ . ., or ἐάν . . take it ill or amiss that . ., Hdt. 3.146, X. HG 2.4.29; μή μοι φθονήσητʼ, εἰ . . Ar. Ach. 496: abs., φ. ἐάν τις . . Lys. 3.9; φθονεῖς ἄπαις οὖσʼ, εἰ . . E. Ion 1302; also φ. τινὶ ὅτι . ., X. Cyr. 3.1.39; φ. ὅτι . . Lys. 24.3, dub.l. in 18.16.
  • II refuse from feelings of envy or ill-will, grudge, c. inf., οὐκ ἂν φθονέοιμι ἀγορεῦσαι Od. 11.381; μὴ φθόνει κιρνάμεν Pi. I. 5(4).24; φράσαι E. Med. 63; σαυτὸν ἐπιδοῦναι Ar. Th. 249; μὴ φθονήσῃς is freq. in dialogue, do not refuse to do a thing, μὴ φ. διδάξαι Pl. R. 338a, cf. Hp.Mi. 372e, Smp. 223a; also μὴ φθόνει μοι ἀποκρίνασθαι Id. Grg. 489a; μὴ φθονήσῃς alone, Id. Prt. 320c; δῆλον ὅτι οὐ φθονήσει Ἱππίας ἀποκρίνεσθαι Id. Hp.Mi. 363c; οὐδενὶ πώποτε ἐφθόνησα Id. Ap. 33a: c. part., μηδέ μοι φθόνει λέγων A. Th. 480 (nisi leg. λόγων): c. acc. et inf., τί φθονέεις . . ἀοιδὸν τέρπειν; Od. 1.346: c. dat. et inf., τῇ δʼ οὐκ ἂν φθονέοιμι . . ἅψασθαι 19.348; οὔτοι φθονῶ σοι δαιμόνων τιμᾶν γένος A. Th. 236.
  • • 2 grudge, refuse to grant a thing, φθονήσας μήτʼ ἀπʼ οἰωνῶν φάτιν, μήτʼ εἴ τινα . . μαντικῆς ἔχεις ὁδόν S. OT 310: c. dat. pers. et gen. rei, οὔ τοι ἡμιόνων φθονέω Od. 6.68; μηδέ μοι φθονήσῃς εὐγμάτων A. Pr. 583 (lyr.), cf. E. Hec. 238; μή μοι φθονήσῃς τοῦ μαθήματος Pl. Euthd. 297b, cf. X. Cyr. 8.4.16; φ. τοῖς ἑαλωκόσι τῆς σωτηρίας Plb. 6.58.5: c. gen. rei only, to be grudging of a thing, πέπλων, καρποῦ, E. HF 333, Pl. Mx. 238a; μηδʼ ὀλίγης φθονέσῃς γαίης JHS l.c.
  • III Pass., to be envied or begrudged, Hdt. 3.52, S. Fr. 188, E. El. 30; διὰ σοφίαν φ. ὑπό τινος X. Mem. 4.2.33; ἐπʼ ἐσθλοῖς E. Fr. 814 (lyr.); φθονηθέντα ὑπὸ Μοίρης JRS 18.30 (Phrygia): c. gen., to be grudged a thing, φ. τοῦ γάμου ὑπὸ δαιμονίου τινός Plu. Amat.narr. 2.772b.

φθονέω, 1) neidisch sein, Neid, Mißgunst hegen, Il. 4.55, 56.
2) beneiden, mißgönnen, vorenthalten, c. dat. der Person, Pind. I. 3.71, und c. gen. der Sache, Od. 6.68, 17.400 ; Hes. O. 26 ; Her. 7.236, 237 ; μηδέ μοι φθονήσῃς εὐγμάτων Aesch. Prom. 586 ; Eur. Hec. 238 u. öfter ; Plat. καὶ μή μοι φθονήσῃς τοῦ μαθήματος Euthyd. 297b, u. A.; aber auch c. acc. der Sache, φθονήσας μήτʼ ἀπʼ οἰωνῶν φάτιν, μήτʼ εἴ τινʼ ἄλλην μαντικῆς ἔχεις ὁδόν Soph. O.R. 310 ; selten ἐπί τινι, Xen. Cyr. 2.4.10 ; – φθονεῖς, εἰ πατὴρ ἐξεῦρέ με Eur. Ion 1302 ; u. so mit folgdm εἰ u. ἐάν Plat. Rep. VII.528a, IX.579d u. A.; mit ὅτι, Xen. Cyr. 3.1.39 ; – c. inf., οὐκ ἂν φθονέοιμι ἀγορεῦσαι, ich will mich nicht weigern zu erzählen, Od. 11.381 ; μὴ φθόνει κιρνάμεν Pind. I. 4.26 ; vgl. Aesch. Spt. 218, der auch μηδέ μοι φθόνει λέγων vrbdt, 462 ; ἐπειδὴ σαυτὸν ἐπιδοῦναι φθονεῖς Ar. Th. 249 ; und in Prosa, μὴ φθόνει μοι ἀποκρίνασθαι τοῦτο Plat. Gorg. 489a, Rep. I.338a, Ion 530d ; ἐφθόνουν οἱ παλαιοὶ διδάσκειν νεωτέρους, die Alten wollten die Jüngern aus Mißgunst nicht unterrichten ; u. mit folgdm acc. c. inf., τί τʼ ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸν τέρπειν Od. 1.348, einem Andern nicht gönnen, daß er Etwas tue, scheel dazu sehen ; vgl. 18.16, 19.348 ; Her. 8.109 ; οὐ φθονῶ σʼ ὑπεκφυγεῖν Soph. Ant. 549.
Pass. φθονοῦμαι, mir wird nicht gegönnt, παίδων ἔδεισε μὴ φθονηθείη φόνῳ Eur. El. 30 ; Xen. Hier. 11.6 ; παρʼ αὐτοῖς τοῖς διδοῦσι φθονηθείς Pol. 13.2.5.

φθονέω

(ἐπι-).

• • 1

    To dislike the idea of something, be dissatisfied at the prospect of it, be reluctant to allow or do it, begrudge the doing of it : εἴ περ φθονέω . . . οὐκ ἀνύω φθονέουσα Il. 4.55 : οὔ τοι φθονέω (I make no objection) Od. 17.400.

    With complementary infin. : δόμεναί τινα Od. 18.16. Cf. Od. 1.346, Od. 11.381, Od. 19.348.

  • 2

    To be reluctant to give or grant or to see given or granted, begrudge, be grudging of.

    With genit. : ἡμιόνων Od. 6.68, ἀλλοτρίων Od. 18.18.

φθονέω

• • a be envious of c. dat. μῶμος ἐξ ἄλλων κρέμαται φθονεόντων τοῖς O. 6.74 βασιλεὺς οὐ φθονέων ἀγαθοῖς P. 3.71
  • b grudge c. inf. μὴ φθόνει κόμπον τὸν ἐοικότʼ ἀοιδᾷ κιρνάμεν ἀντὶ πόνων I. 5.24

φθονέω (φθόνος): grudge, deny, refuse, τινί τινος, Od. 6.68; w. inf., Od. 11.381, Od. 19.348; acc. and inf., Od. 1.346, Od. 18.16.

φθονέω, φθόνος

• • Ito bear ill-will or malice, bear a grudge, be envious or jealous, Il., Xen., etc.:—c. dat. pers., πτωχὸς πτωχῷ φθονέει Hes.; φθ. τινὶ εὖ πρήσσοντι to envy him for his good fortune, Hdt.; also c. dat. rei, to feel envy at a thing, Isocr.; ἐπί τινι Xen.:—c. dat. pers. et gen. rei, οὔ τοι ἡμιόνων φθονέω I bear thee no grudge for the mules, Od.; μή μοι φθονήσῃς τοῦ μαθήματος Plat.:—c. gen. rei only, to be grudging of a thing, ἀλλοτρίων φθονέειν Od.
  • IIto refuse to do a thing from envy or ill-will, to grudge doing, c. inf., Od., Eur., etc.; μὴ φθονήσῃς do not refuse, Lat. ne graveris, μὴ φθ. διδάξαι Plat.:—also c. acc. et inf., ἐφθόνησαν οἱ θεοὶ ἕνα ἄνδρα βασιλεῦσαι Hdt.;—also c. dat. et inf., τῇ δʼ οὐκ ἂν φθονέοιμι ἅψασθαι; Od.
  • IIIPass. to be envied or begrudged, Lat. invideor, Hdt., Eur., etc.