ἐξαλλάσσω
ἐξαλλάσσω, to change utterly
- change utterly or quite, strengthd. for ἀλλάσσω, ἐσθῆτα E. Hel. 1297; τινὰς κοσμήσεσι Plu. Thes. 23; αἰὼν . . ἄλλʼ ἄλλοτʼ ἐξάλλαξεν Pi. I. 3.18.
- b intr., of evolution, τὰ δὲ . . ἐξαλλάσσει ἐς τὴν μέζω τάξιν Hp. Vict. 1.6; ἐ. γένος εἰς ἕτερον degenerate, Thphr. HP 8.8.3:—Pass., ἐξηλλαγμένος πρός τι ib. 4.4.14.
- c Med., κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται who sees no change take place in his miseries, S. Aj. 474:—Pass., ἰδιωτικῆς ἑστίας ἐξηλλαγμένη ἡγεμονία D.S. 10 Fr. 20.
- 2 Rhet., vary common words and phrases, ἐ. τὸ εἰωθός Arist. Rh. 1406a15, cf. 1404b8; ἐ. τὸ ἰδιωτικόν vary the common idiom, Id. Po. 1458a21; ἐξηλλαγμένον [ὄνομα] altered form, ib. 1458a5: c. gen., ἐξηλλαγμένος τινός different from, Isoc. 8.63.
- b pf. part. Pass. ἐξηλλαγμένος extraordinary, strange, Plb. 2.37.6, D.S. 1.94, Ant.Lib. 41.8, etc.; varied, ὄφεις ταῖς ποικιλίαις ἐ. D.S. 17.90.
- 3 c. acc. loci, withdraw from, leave, Εὐρώπαν E. IT 135 (lyr.).
- II ἐ. τί τινος withdraw or remove from, τὴν ἑαυτοῦ γύμνωσιν ἐ. τῶν ἐναντίων Th. 5.71.
- 2 intr., change from, τῆς ἀρχαίας μορφῆς Arist. GA 766a26; μικρὸν ἐ. exceed the limit by a little, Id. Po. 1449b13; ἐ. ἀπὸ τῆς νεώς Philostr. Her.Prooem. 3; ἐς ἄνδρας Id. VA 3.28: abs., ἐξαλλάσσουσα χάρις unusual, rare grace, E. IA 564 (lyr.); to be different from, πάντων τῶν παρʼ ἡμῖν Phld. Sign. 9.
- b ἐξαλλάσσουσαι στολαί changes of raiment, v.l. in LXX Ge. 45.22.
- 3 turn another way, move back and forward, κερκίδα E. Tr. 200 (lyr.); ἐ. δρόμον change oneʼs course, X. Cyn. 10.7; ποίαν (sc. ὁδόν) ἐξαλλάξω; which other way shall I take? E. Hec. 1060 (lyr.).
- 4 divert, amuse, Men. 747, Philippid. 35; coax, win over, ὀψαρίοις POxy. 531.18 (ii A.D.).
A tr.
I c. idea de cambio o transformación
1 cambiar, modificar, transformar, alterar c. ac. de cosas y abstr.
αἱ τοῦ αἵματος ἐξαλλαγαὶ τὴν φρόνησιν ἐξαλλάσσουσιν
en las borracherasτὸν δρόμον
un jabalíοὐδὲν ... τῶν σημείων
τὰς οἰκείας φύσεις
de los seresἡ τούτων (οὐρανίων σωμάτων) κίνησις ἐξαλλάττουσα αὐτὰς (τὰς ὥρας)
τὰς προτέρας χρόας
de frutos en el proceso de maduraciónοἱ διθυραμβοποιοὶ ... τὰς μελῳδίας ἐξήλλαττον
ἐσθῆτά τ' ἐξάλλαξον
cambia tu ropa, e.d. cámbiate de ropaἐξαλλάξασα τὴν ἐσθῆτα καὶ κουρὰν τῆς κεφαλῆς εἰς ἄνδρα
• c. gen.
οἱ ἀλείφοντες ... (τὸ ἄγαλμα) ἐξηλλάχασι τοῦ εἴδους
• c. ac. de pers. y dat. instrum. tranformar en mujer
τῶν νεανίσκων δύο ... ἀλοιφαῖς καὶ κοσμήσεσιν
• tb. en v. med.-pas., fig.
κακοῖσιν ὅστις μηδὲν ἐξαλλάσσεται
quien no cambia nada en sus desgracias, e.d. quien no experimenta ningún cambio en sus desgracias
• ret. y gram. cambiar, modificar de palabras y frases
ἐξαλλάττει γὰρ τὸ εἰωθὸς καὶ ξενικὴν ποιεῖ τὴν λέξιν
pues altera el uso ordinario y hace extraña la expresión el empleo de los epítetos(λέξις) σεμνὴ δὲ καὶ ἐξαλλάττουσα τὸ ἰδιωτικὸν ἡ τοῖς ξενικοῖς κεχρημένη
τοῦτον τὸν τρόπον ἐξαλλάττων τὴν συνήθη φράσιν
ἐξηλλαγμένον (ὄνομα)
(nombre) cambiado
2 en v. med., c. ac. y gen. cambiar, trocar una cosa por otra
ἰδιωτικῆς ἑστίας ἐξηλλαγμένη ἡγεμονίαν
3 hacer diferente, de donde diferenciarse de
ἡ ... ἄνω γέννησις ... πᾶσαν ἐξαλλάττουσα γέννησιν
II c. idea de separación
1 alejar, desviar, apartar c. ac. y gen.
προθυμούμενος ἐξαλλάσσειν αἰεὶ τῶν ἐναντίων τὴν ἑαυτοῦ γύμνωσιν
deseando siempre alejar del enemigo su parte descubierta
• fig.
μὴ ἐξαλλάττειν τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος ... τὸν ἀληθινὸν υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα
de la Trinidadτὰς πτώσεις τῶν ὀνομάτων ... ἐξαλλάττει τοῦ συνήθους
aleja los casos de los nombres de su empleo habitual dicho de Tucídidesτὸ γὰρ ἐξαλλάξαι (τὴν λέξιν) ποιεῖ φαίνεσθαι σεμνοτέραν
pues desviar el estilo (sc. de los usos ordinarios) consigue que parezca más solemne
• en v. pas.
τὴν φράσιν ... ἐξηλλαγμένην τῶν ἐν ἔθει σχημάτων ἐπὶ τὸ ξένον καὶ περιττόν
τὰ ἐξηλλαγμένα τῆς Λυσίου λέξεως
expresiones alejadas del estilo de Lisias en la obra de Iseoτὰ Θουκυδίδεια ἐκεῖνα περιττὰ καὶ ἐξηλλαγμένα τοῦ συνήθους
2 dejar, abandonar
οἰωνοῖς ἔρρει συλαθείς, σπάργανα ματέρος ἐξαλλάξας
desaparece arrebatado por las aves, dejando los pañales (hechos con el peplo) de su madre
3 c. ac. de n. de lugar dejar, abandonar, alejarse de
Εὐρώπαν
(ὁδόν)
4 cambiar de sitio, mover de un lado a otro
οὐκ ... κερκίδα δινεύουσ' ἐξαλλάξω
5 c. ac. de pers. agradar, deleitar
ἄνθρωπον ἐξαλλάξομεν κακόν τί σοι δώσοντα;
• engatusar, convencer
τοῖς ὀψαρίοις ἐξήλλαξας ἡμᾶς
δώροις ἐξαλλαγῆναι
B intr.
I c. idea de cambio o transformación
1 cambiar, alterarse, transformarse abs.
πολὺ γὰρ ἐξαλλάττουσαι φαίνονται αἱ διάνοιαι ὑπὸ τῶν τοῦ σώματος παθημάτων
τὰ δ' οὐράνια ἐξαλλάττει ἐπὶ πλέον τῷ πρὸς μεσημβρίαν μᾶλλον ἢ ἧττον παραχωρεῖν ἡμᾶς
las constelaciones cambian de modo significativo según nos desplacemos más o menos hacia el surπάλιν ἐξαλλάσσων τοῖς ἱματίοις
cambió de vestimenta
• en v. med.-pas.
ἐξαλλαγέντος τοῦ εἴδους (sc. τῆς ἑρμηνείας)
cuando se cambia el género de expresión
2 c. giro prep. transformarse en, evolucionar a, pasar a
τὰ δὲ ... συμμισγόμενα ἐξαλλάσσει ἐς τὴν μέζω τάξιν
de las partículas del cuerpoἐπεὶ δὲ ἐς ἄνδρας ἐξαλλάττεις ἤδη
puesto que tú ya te estás haciendo adultoοἱ δύο μέσοι (φθόγγοι) ἐξηλλάγησαν πρὸς τὸ διάτονον
γένος δ' ὅλον ἐξαλλάττειν εἰς ἕτερον
3 diferenciarse de, ser diferente de c. gen.
τὸν δ' ἥλιον ... ταύτῃ ἐξαλλάττειν πάντων τῶν παρ' ἡμῖν φαινομένων
el sol difiere en esto de todas las cosas evidentes para nosotros
• en v. med.-pas. c. gen.
πολὺ τῆς τῶν ἄλλων ἐξηλλαγμένος διανοίας
δι' ἄλλην (αἰτίαν) ἐξηλλαγμένην τῶν παρ' ἡμῖν
• esp. en part. diferente, distinto
(τὰ φυτά) πλεῖστον ἐξηλλαγμένα πρὸς τὰ ἄλλα
οὐ πρὸς τὰ ὅμοια γένη, πρὸς δὲ τὰ κατ' εἶδος ἐξηλλαγμένα
ἐξηλλαγμένον ... παρὰ τὸν παλαιὸν τρόπον ... εὐσεβείας
• part. perf. med.-pas. neutr. subst. τὸ ἐξηλλαγμένον la diferencia
διὰ τὸ τῆς φύσεως ἐξηλλαγμένον
4 abs. ser extraordinario, sobresalir, part. pres. act. extraordinario, sobresaliente
χάρις
στολαί
• en part. perf. med.-pas. extraordinario, insólito, original
ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς καιροῖς μηδὲν ... ἐξηλλαγμένον ἀπηντῆσθαι
en nuestros días nada insólito se ha producidoοὕτως ἐξηλλαγμένα καὶ παράδοξα νόμιμα
ἐφάνη ... ἀλώπηξ, χρῆμά τι ἐξηλλαγμένον
ἴδιος ἦν καὶ ἐξηλλαγμένος ἐν τῇ θεωρίᾳ
era independiente y original en la teoría
• neutr. subst. τὸ ἐξηλλαγμένον el rasgo insólito o extraordinario
<δεῖ> ... σκοποῦντα τὸ ἐξηλλαγμένον παρὰ τε τὴν ἠλικίαν
II c. idea de separación o alejamiento alejarse de, abandonar c. gen. separat.
τούτων ... ἐξαλλάττειν τὴν ὀσμήν
que el aroma se aleja de ellasτῶν εὐνούχων, οἳ ... τοσοῦτον ἐξαλλάττουσι τῆς ἀρχαίας μορφῆς
de los eunucos, que se alejan tanto de su antigua formaἐξαλλάττω δεῦρο ἀπὸ τῆς νεώς
abandono aquí el barcoἐξαλλαγεὶς γὰρ τοῦ παρεστῶτος πόνου
habiendo abandonado la presión actual sobre el enemigo
• abs.
ἡ μὲν ὅτι μάλιστα πειρᾶται ὑπὸ μίαν περίοδον ἡλίου εἶναι ἢ μικρὸν ἐξαλλάττειν
ésta (la tragedia) intenta lo más posible desarrollarse durante un solo trayecto del sol o desviarse poco, e.d. excederse un poco
2) δρόμον, dem Laufe eine andere Richtung geben, Xen. Cyn. 10.7 ; übh. abkehren, abwenden, τὴν γύμνωσιν ἐξ. τῶν ἐναντίων, die Blöße von den Feinden abwenden. Thuc. 5.71.
Auch intr., von Etwas weggehen, δεῦρο ἀπὸ τῆς νεώς, hierher kommen vom Schiffe, Philostr.; übh. abweichen, verschieden sein, ἐξαλλάττειν τῆς ἀρχαίας μορφῆς Arist. gen.anim. 4.1 ; τοῦ πρέποντος rhet. 3.2 ; vgl. Pol. 10.45.1 ; ἐξαλλάσσουσα χάρις, ausgezeichnet, Eur. I.A. 565. – Bei Menand. fr. inc. 205 nach B.A. 96 = τέρπω, eine Veränderung machen, ergötzen, s. Bast epist. crit. p. 241, 284.
- 1change utterly αἰὼν δὲ κυλινδομέναις ἁμέραις ἄλλʼ ἄλλοτʼ ἐξ/ἄλλαξεν I. 3.18
- Ito change utterly or completely, Eur.:—Mid., μηδὲν ἐξαλλάσσεται he sees no change take place, Soph.
- 2to withdraw from a place, c. acc., Eur.
- IIἐξαλλάσσειν τί τινος to remove from, c. gen., Thuc.
- 2intr. to change, turn another way, move back and forward, Eur.; ποίαν ἐξαλλάξω; which other way shall I take? Eur.; ἐξαλλάσσουσα χάρις unusual grace, Eur.