ἐξαρκέω
ἐξαρκέω, to be quite enough for, suffice for
- I of objects, to be quite enough for, suffice for, τινί Heraclit. 114, S. OC 6, 1116, Ph. 459, etc.; ἔμοιγʼ ἐ. ὃς ἂν μὴ κακὸς ᾖ Pl. Prt. 346c; ὁ βίος μοι δοκεῖ τῷ μήκει τοῦ λόγου οὐκ ἐξαρκεῖν Id. Phd. 108d; ἐ. εἴς τι Lys. 19.55, 30.20; πρός τι Pl. R. 526d, X. Mem. 4.1.5: c. inf., μία μεσότης ἂν ἐξήρκει . . συνδεῖν Pl. Ti. 32a: abs., suffice, μέτρια δʼ ἐξαρκεῖν ἔφη E. Supp. 866, cf. And. 4.15; βραχὺς . . ἐξήρκει λόγος D. 18.196.
- 2 impers., ἐξαρκεῖ it is enough for, suffices for, c. dat. pers., Pl. Prt. 336c, al.: with inf. added, ἐ. ἡμῖν ἡσυχίην ἄγειν Hdt. 7.161; ἐ. σώματι εἶναι σώματι Pl. R. 341e; also ἐξαρκέσει σοι τύραννον γενέσθαι Id. Alc. 2.141a; ἐξαρκέσει εἰπεῖν D. 27.12; οὐκ ἐξαρκεῖ περὶ τούτου μόνον αὐτῷ ψεύσασθαι Lys. 3.25, cf. Isoc. 19.47: c. dat. pers. et part., ταῦτα ἔχουσιν οὐκ ἐξήρκεσεν αὐτοῖς D. 47.52: abs., οὐκ ἂν ἐξαρκέσειεν Id. 21.129; ἐξαρκεῖ enough! Pl. Grg. 503a, Hp.Ma. 302b; ὡς ἐξαρκέσαν, εἰ . . Is. 6.13.
- II of the subject, to be satisfied or content with, κτεάτεσσι Pi. O. 5.24; ἐ. διαίτῃ to be strong enough for it, Hp. Aph. 1.9; πᾶσιν ἐ. to be a match for all, E. Supp. 574: abs., ἐξαρκέσας ἦν Ζεύς Zeus was strong enough, ib. 511: c. part., τὸν νοῦν διδάσκαλον ἔχουσα ἐξήρκουν ἐμοί I contented myself, was satisfied with having, Id. Tr. 653, cf. Ar. Eq. 524; πῶς ἂν . . ἐξαρκέσειε . . ἐκτίνων; how could he pay enough? X. Hier. 7.12:—Pass., οὐκ ἐξηρκεῖτο φυγαδεύειν dub. l. in Plb. 13.6.6.
- III assist, succour, φίλοις Pi. N. 1.32: c. acc., ταῦτα ὁ φίλος πρὸ τοῦ φίλου ἐξήρκεσεν X. Mem. 2.4.7.
A intr.
I
1 c. suj. de abstr. o cosa bastar, ser suficiente, satisfacer
a) c. dat. de pers.
τὸ θεῖον ... ἐξαρκεῖ πᾶσι
ταῖς τηλικαῖσδε σμικρὸς ἐξαρκεῖ λόγος
ἡ πετραία Σκῦρος ἐξαρκοῦσά μοι ἔσται
la rocosa Esciro me bastará (como hogar)ἐξαρκέσειν δὲ σφίσι τὸν πλοῦτον ... πρὸς τὸ ...
bastarles la riqueza para ...ἐξήρκει δ' αὐτῷ τὰ εἰς τὸν Ἄρη καὶ Ἀθηνᾶν καὶ τὰ σπονδεῖα
ταῦτα τοῖς εἰσαγομένοις ἐξαρκεῖ
τοῦ χρόνου προσάπαξ ἐξαρκοῦντος τῇ γυναικί
b) c. dat. de abstr.
ὁ βίος μοι δοκεῖ ὁ ἑμὸς ... τῷ μήκει τοῦ λόγου οὐκ ἐξαρκεῖν
οἱ ταῖς ἐπιβολαῖς ἐξαρκέσοντες θησαυροί
ἐκείνην (ἡμέραν) ... οὐκ ἐξαρκεῖν τῇ κατηγορίᾳ
c) c. constr. que expresan finalidad bastar para c. inf.
μία μεσότης ἂν ἐξήρκει ... συνδεῖν
τοὐλάχιστον ἐξαρκεῖν, ὡς ἀποτελέσαι
οὐκ ἐξήρκει τὰ ἐκείνου εἰς τὸν ἔκπλουν
la fortuna de aquél no era suficiente para la expediciónὡς μόλις ἐξαρκεῖν τοῖς ζωγράφοις εἰς τὴν ... ποικιλίαν
οὐδὲ γὰρ ἐξαρκέσουσιν εἰς τὴν πέψιν
τῶν ... ἐξαρκούντων εἰς τὸν κατὰ λόγον ... βίον
las cosas que son suficientes para una vida conforme a la razón
d) sin dat.
μέτρια δ' ἐξαρκεῖν ἔφη
decía que la medida justa bastabaτοσαῦτα ... ὅσα ἐξαρκεῖ
οὐ ... ταῦτα ... ἐξήρκεσεν
eso no bastóβραχὺς καὶ σαφὴς ἐξήρκει λόγος
ἵνα ἐξαρκοίη (τὰ δ' ἄλλα) πρὸς τὰς δαπάνας
μὴ χεὶρ κυρίου οὐκ ἐξαρκήσει;
ἐπίβαλλε ὠοῦ τὸ πυρρὸν ὅσον ἐξαρκεῖ
añade la yema de huevo cuanto haga falta
• part. subst. τὸ ἐξαρκέον lo que basta, lo que es satisfactorio u oportuno
καθεστάναι ὀρθὼς ἔχων ἐν τῷ ἐξαρκέοντι κείμενος
asentarse correctamente en lugar satisfactorio
•
ἐξαρκεῖ
como excl. en diálogos ¡basta ya!, ¡está bien!
2 c. suj. inf. u oracional, tb. impers. basta, es suficiente c. o sin dat. de pers.:
a) c. inf. sujeto
ἐξήρκεε ἡμῖν ... ἡσυχίην ἄγειν
ἀλλ' ἐξαρκῇ σοι ... σέβεσθαι καὶ τιμᾶν τοὺς θεούς
εἰ ἐξαρκεῖ σώματι εἶναι σώματι
οὐκ ἐξαρκεῖ ... αὐτῷ ψεύσασθαι
εἰ μὴ μόνον ἐξαρκέσειεν αὐτῇ στέρεσθαι τῶν παίδων
si no le hubiera bastado verse privada de sus hijosἐξαρκήσει περὶ αὐτῶν εἰπεῖν, ὅταν
bastará hablar de ello cuando ...τοῖς δὲ νικῶσιν ἐξαρκεῖ τὸ σιωπᾶν
τὸ καθ' αὑτὸν ... κοσμίως τίθεσθαι ἐξαρκεῖν φημί
ἐξήρκει μοι τὸ βούλεσθαι
b) c. sujeto oracional
ἔμοιγε ἐξαρκεῖ ὃς ἂν μὴ κακὸς ᾖ
a mí al menos me basta quien no sea un cobardeεἰ ... ὁμολογεῖ φαυλότερος εἶναι Σωκράτους διαλεχθῆναι, ἐξαρκεῖ Σωκράτει
ὡς ἐξαρκέσον εἰ ...
como si fuera suficiente que ...
c) impers. c. part. en dat.
εἰ ἐξήρκει τῷ ἀνθρώπῳ ταὐτὰ ἐσθίοντι καὶ πίνοντι βοΐ τε καὶ ἵππῳ
si le hubiera bastado al hombre comer las mismas cosas que el buey o el caballoταῦτα ἔχουσιν οὐκ ἐξήρκεσεν αὐτοῖς
no les bastó tener eso
II c. suj. de pers.
1 tener suficiente, estar satisfecho con, darse por contento c. dat. instrum.
εἴ τις ὄλβον ἄρδει, ἐξαρκέων κτεάτεσσι
si uno cultiva su fortuna, teniendo suficiente con sus bienesἔχουσα ... ἐξήρκουν ἐμοί
me contentaba con tenerἐξαρκέσας ἦν Ζεὺς ὁ τιμωρούμενος
οὐ γὰρ ἠξίωσαν ... τοῦτο γῇ κρύψαντες ἐξαρκεῖν
• en v. med. mismo sent., c. inf.
οὐκ ἐξηρκεῖτο φυγαδεύειν τοὺς πολίτας
no se contentaba con exiliar a los ciudadanos
2 aguantar, resistir, hacer frente c. dat.
ἦ πᾶσιν οὖν <σ'> ἔφυσεν ἐξαρκεῖν πατήρ;
συντεκμαίρεσθαι ... τὸν νοσέοντα, εἰ ἐξαρκέσει τῇ διαίτῃ
valorar si el enfermo aguantará la dietaτοῦτο ποιεῖν, ἢν ἐξαρκῇ ὁ νοσέων
τοῦ φαύλου, μηδ' ἂν πρὸς ὀλίγον χρόνον ἐξαρκέσαντος, εἰ ...
οὐκ ἔφασαν τοὺς ἑπομένους ἐς τελέαν ἐξαρκέσαι φθοράν τῶν Μήδων
dijeron que sus seguidores no resistieron hasta la destrucción total de los Medosοἳ μὲν ἐξήρκεσαν μέχρι τῆς τελείας ἀρετῆς
3 c. suj. pers. e inf. ser capaz de
τὸ κάλλος ὅλον οὐκ ἐξήρκουν ἰδεῖν
no era capaz de abarcar con la mirada toda la bellezaοὐ γὰρ ἐξαρκέσεις ἐξειπεῖν
ἐάνπερ μὴ ἐξαρκέσωμεν ἐξελέσθαι
πῶς ... ἂν τίς ποτε ἐξαρκέσειε τύραννος ... χρήματα ἐκτίνων ὅσους ἀφείλετο ...;
¿cómo un tirano podría ser jamás capaz de devolver cuantos bienes confiscó ...?
B tr. satisfacer, suplir, proporcionar c. ac. int.
φύσις ἐξαρκέει πάντα πᾶσιν
ταῦτα ὁ φίλος πρὸ τοῦ φίλου ἐξήρκεσεν
el amigo suplió por su amigo esas cosas
1. intrans., van zaken
a. voldoende zijn (voor),
b. onpers. het is voldoende, met dat. en inf.:
2. intrans., van pers.
a. voldoende zijn (voor), tevreden zijn (met), met dat. en ptc.:
b. bestand zijn (tegen), sterk genoeg zijn (voor),
3. met acc. voorzien in,
- 1satisfy, be generous ὑγίεντα δʼ εἴ τις ὄλβον ἄρδει, ἐξαρκέων κτεάτεσσι καὶ εὐλογίαν προστιθείς O. 5.24 εὖ τε παθεῖν καὶ ἀκοῦσαι φίλοις ἐξαρκέων N. 1.32.
- Iof objects, to be quite enough for, suffice for, τινί Soph., Plat., etc.; πρός τι Xen.: absol. to suffice, be sufficient, Eur., Dem.
- 2impers., ἐξαρκεῖ it is enough for, suffices for, c. dat. pers., Hdt., Attic
- IIof persons, to be satisfied with, to be a match for, c. dat., Eur.:—c. part. to be content with having, Eur.
-
…ἄλλο ἢ ὅτι μάλιστα τελέαν εἶναι ; πῶς τοῦτο ἐρωτᾷς ; ὥσπερ, ἔφην ἐγώ, εἴ με ἔροιο εἰ ἐξαρκεῖ σώματι εἶναι σώματι ἢ προσδεῖταί τινος, εἴποιμʼ ἂν ὅτι παντάπασι μὲν οὖν προσδεῖται. διὰ ταῦτα καὶ ἡ τέχνη…
Plato, Republic
-
…. καίτοι θαυμαστὸν εἰ τὸν ἑταιρήσοντα πλειόνων ἐμισθώσατο ὧν αὐτὸς τυγχάνει κεκτημένος. εἰς τοῦτο δʼ ἥκει τόλμης ὥστε οὐκ ἐξαρκεῖ περὶ τούτου μόνον αὐτῷ ψεύσασθαι, περὶ τοῦ δεδωκέναι τὸ ἀργύριον, ἀλλὰ καὶ κεκομίσθαι φησί · καίτοι πῶς εἰκός…
Lysias, Speeches
-
…οὖν προσδεῖται. διὰ ταῦτα καὶ ἡ τέχνη ἐστὶν ἡ ἰατρικὴ νῦν ηὑρημένη, ὅτι σῶμά ἐστιν πονηρὸν καὶ οὐκ ἐξαρκεῖ αὐτῷ τοιούτῳ εἶναι. τούτῳ οὖν ὅπως ἐκπορίζῃ τὰ συμφέροντα, ἐπὶ τούτῳ παρεσκευάσθη ἡ τέχνη. ἦ ὀρθῶς σοι…
Plato, Republic
-
…ἐρωτᾷς · εἰσὶ μὲν γὰρ οἳ κηδόμενοι τῶν πολιτῶν λέγουσιν ἃ λέγουσιν, εἰσὶν δὲ καὶ οἵους σὺ λέγεις. ἐξαρκεῖ. εἰ γὰρ καὶ τοῦτό ἐστι διπλοῦν, τὸ μὲν ἕτερόν που τούτου κολακεία ἂν εἴη καὶ αἰσχρὰ δημηγορία ,…
Plato, Gorgias
-
…αὖ βούλεσθε, καὶ φλεγμαίνουσαν πόλιν θεωρήσωμεν · οὐδὲν ἀποκωλύει. ταῦτα γὰρ δή τισιν, ὡς δοκεῖ, οὐκ ἐξαρκέσει, οὐδὲ αὕτη ἡ δίαιτα, ἀλλὰ κλῖναί τε προσέσονται καὶ τράπεζαι καὶ τἆλλα σκεύη, καὶ ὄψα δὴ καὶ…
Plato, Republic
-
…Πιττακῷ λέγει ὅτι ἐγώ, ὦ Πιττακέ, οὐ διὰ ταῦτά σε ψέγω, ὅτι εἰμὶ φιλόψογος, ἐπεὶ ἔμοιγʼ ἐξαρκεῖ ὃς ἂν μὴ κακὸς ᾖ μηδʼ ἄγαν ἀπάλαμνος, εἰ δώς τʼ ὀνησίπολιν δίκαν ὑγιὴς ἀνήρ · οὔ μιν ἐγὼ…
Plato, Protagoras
-
…νῦν ἀπειρήκατε · ἡμεῖς μὲν γὰρ ἀεὶ ἀδύνατοι. Σωκράτη δʼ ἐξαιρῶ λόγου · ἱκανὸς γὰρ καὶ ἀμφότερα, ὥστʼ ἐξαρκέσει αὐτῷ ὁπότερʼ ἂν ποιῶμεν. ἐπειδὴ οὖν μοι δοκεῖ οὐδεὶς τῶν παρόντων προθύμως ἔχειν πρὸς τὸ πολὺν πίνειν οἶνον ,…
Plato, Symposium
-
…ἔφη, ὅτι, ἐάν τε ἱερὰ χρήματα ᾖ ἐν τῇ πόλει, ταῦτα ἀναλώσει, ὅποι ποτὲ ἂν ἀεὶ ἐξαρκῇ τὰ τῶν ἀποδομένων, ἐλάττους εἰσφορὰς ἀναγκάζων τὸν δῆμον εἰσφέρειν. τί δʼ ὅταν δὴ ταῦτα ἐπιλίπῃ ; δῆλον ,…
Plato, Republic
-
…, ὦ Σώκρατες ; οὐ καὶ σὺ τῶν καλῶν κἀγαθῶν εἰ ἀνδρῶν ; εἰ γὰρ σύ μοι ἐθέλοις συνεῖναι, ἐξαρκεῖ καὶ οὐδένα ἄλλον ζητῶ. τί τοῦτο λέγεις, Θέαγες ; ὦ Σώκρατες, οὐ μέντοι κακῶς λέγει, καὶ…
Plato, Theages
-
…ἄνθρωπος ; μὰ Δία, ἀλλʼ ἱκανῶς μοι δοκεῖ ἔχειν. εἰ δέ γε μὴ ἀκριβῶς ἀλλὰ καὶ μετρίως, ἐξαρκεῖ ἡμῖν · ἀκριβῶς μὲν γὰρ τότε εἰσόμεθα, ὅταν εὕρωμεν ὃ νυνδὴ παρήλθομεν διὰ τὸ πολλῆς εἶναι σκέψεως. τί…
Plato, Alcibiades 1