immortalis
immortalis, undying, immortal
- I Lit.: si nullum corpus immortale sit, nullum esse corpus sempiternum: corpus autem immortale nullum esse, etc., Cic. N. D. 3, 12, 29: credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, etc., id. de Sen. 21, 77: dii; v. deus: animi, id. ib. 23, 82; id. Leg. 2, 11, 27: natura (opp. mortalis fortuna), id. Off. 1, 33, 120: pro di inmortales! Ter. Ad. 447: pro deorum inmortalium! id. Phorm. 351 al.—Subst. plur.: immortāles, ium, m., the immortals, gods: quod ad immortales attinet, haec; deinceps quod ad mortales, to the gods, Varr. L. L. 5, § 75 Müll.; Lucr. 5, 165.—
- II Transf.
- A Imperishable, eternal, endless: memoria et gloria, Cic. Balb. 17, 40: memoriam alicujus reddere, id. de Or. 2, 2, 8: fructum cepi vestri in me amoris et judicii, id. Pis. 14, 31: gratias agere alicui, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 11, 1: opera edere, Liv. 1, 16, 1: tributa, Tac. H. 4, 32: illa Sallustii velocitas, Quint. 10, 1, 102: nemo ignaviā immortalis factus est, Sall. J. 90, 49: immortalia ne speres, monet annus, etc., Hor. C. 4, 7, 7.—
- B Poet., like the gods, blessed, exceedingly happy: immortalis ero, si altera talis erit, Prop. 2, 14 (3, 6), 10; 2, 15 (3, 7), 39.—Hence, * adv.: immortālĭter, infinitely: gaudeo, Cic. Q. Fr. 3, 1, 3, § 9.
inmortalis enim illa dicitur natura quae mori non potest, non tamen semper inmutabilis, id est quae inmutari non possit: sicut anima humana, quae inmortalis creata est sed inmutabilis ‥ non est. ‥ solus Deus est inmortalis et inmutabilis
Athene autem ‥ interpretantur ~es, ab ‘a’, quod est ‘sine’, et ‘thanatos’, quod est ‘mors’, quia ibi viguit sapientia que est immortalis
omne indefectibile est ~e
libera me, inmortalis Deus, ab omnibus malis
si solus Deus est natura ~is
inmortale decus, hujus lux aurea vitae
paciebatur itaque tunc impassibilis et moriebatur ~is, quod facere non potuit nisi Deus-homo
Plato quoque in Thimeo ostendit stellas esse ~es
ita quippe ~is factus est ille [sc. Adam ] ut posset non mori, si non peccaret; sin autem peccaret, moreretur. ita vero ~es erunt filii resurrectionis cum erunt aequales angelis Dei ut nec mori ultra nec peccare possint
caro ‥ Adae ante peccatum ita est ~is creata ut ‥ mortis expers ac doloris existeret
‘cur in paradiso lignum vitae et lignum scientiae boni et mali creatum est? ’ ut per illud potuisset homo ~is esse, per hoc vero mortalis
sicut homo mortalis est carne, inmortalis anima, ‥ ita et Christus, licet sit carne mortalis et divinitate inmortalis
homo est naturaliter ~is et potens non mori atque eciam post peccatum potuit vivere circiter mille annos
si aliquis homo esset semper durans et ~is
homo erit in patria ~is per gratiam, et anima in presenti ~is
siquidem tam sceleratorum sint perpeti ~es igni animae quam sanctorum laetitiae
an anima sit ~is et incorporea et localis et passibilis
anima mori non potest. ergo anima est ~is
an anima sit de se ~is vel tantum ex gratia
de bobus et ovibus et aliis jumentis que vulgus dicit ferrea vel ~ia, que dantur vel ad censum vel ad medietatem, et de aliis medietariis
[justicia ] culta profert sempiternum alimentum anime, quia ipsa ~is [ME: ] est [undeaðlich cf. ]Sap. i 15
veritas ~is est, immutabilis, et sempiterna
o vere beatum pontificem, omnibus ex nunc seculis ~i gloria laudeque donandum!(
per ~ia saecula saeculorum
per ~ia secula seculorum
haec quidem de inmortali ejus [sc. Gregorii ] sint dicta ingenio
- 1. onsterfelijk [di; animi; natura];
- 2. (metaf.) onvergankelijk, eeuwig, onuitwisbaar [gloria; facinora; memoria];
- 3. (Prop.) goddelijk; II. subst. is m onsterfelijke, god.
Item si dicta vulnera judicentur Immortalia, dictus burgensis tradetur ad recredentiam vel in commendam.Lit. remiss. ann. 1355. in Reg. 84. ch. 157 :
Cum hujusmodi vulnus esset curabile et Immortale, prout sirurgici... relati fuerunt.Aliæ ann. 1385. in Reg. 127. ch. 157 :
Licet periculum vulneris coram justitia loci fuisset reportatum tanquam Inmortale et sanabile, etc.
- undying, immortal: corpus: di, the gods, Cs., C.: pro deūm immortalium!T.—Imperishable, eternal, endless: (imperatorum) memoria: laudes, Ta.: fructus vestri in me amoris: opera, L.: nemo ignaviā inmortalis factus est, S.: Immortalia sperare, H.: immortalis ero, si, etc., i. e. perfectly happy, Pr.
-
…perniciem meam cum magna calamitate rei publicae esse coniunctam. nunc iam aperte rem publicam universam petis, templa deorum immortalium, tecta urbis, vitam omnium civium, Italiam totam ad exitium et vastitatem vocas. qua re, quoniam…
Cicero, in Catilinam
-
…intersit. nobiscum versari iam diutius non potes ; non feram, non patiar, non sinam. Magna dis immortalibus habenda est atque huic ipsi Iovi Statori, antiquissimo custodi huius urbis, gratia, quod hanc tam taetram ,…
Cicero, in Catilinam
-
…sua victoria tam insolenter gloriarentur quodque tam diu se impune iniurias tulisse admirarentur, eodem pertinere. Consuesse enim deos immortales, quo gravius homines ex commutatione rerum doleant, quos pro scelere eorum ulcisci velint, his secundiores interdum res…
Julius Caesar, Gallic War
-
…umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites Vtinam tibi istam mentem di immortales duint tametsi video, si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si…
Cicero, in Catilinam
-
…memoria L. ; Cassium consulem interfecerat et eius exercitum sub iugum miserat. Ita sive casu sive consilio deorum immortalium quae pars civitatis Helvetiae insignem calamitatem populo Romano intulerat, ea princeps poenam persolvit. Qua in re Caesar non…
Julius Caesar, Gallic War
-
…me, dum modo eat in exsilium. sed mihi credite, non est iturus. numquam ego ab dis immortalibus optabo, Quirites, invidiae meae relevandae causa ut L. Catilinam ducere exercitum hostium atque in armis volitare audiatis…
Cicero, in Catilinam
-
…taces convincam, si negas. video enim esse hic in senatu quosdam qui tecum una fuerunt. O di immortales ubinam gentium sumus quam rem publicam habemus in qua urbe vivimus hic, hic sunt in nostro numero, patres…
Cicero, in Catilinam
-
…viris, magnam concordiam ; ordinum ;, maximam multitudinem, magnas praeterea militum copias ; deos denique immortalis huic invicto populo, clarissimo imperio, pulcherrimae urbi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si…
Cicero, in Catilinam
-
…quidem ego neque mea prudentia neque humanis consiliis fretus polliceor vobis, Quirites, sed multis et non dubiis deorum immortalium significationibus, quibus ego ducibus in hanc spem sententiamque sum ingressus ; qui iam non procul, ut quondam solebant…
Cicero, in Catilinam
-
…omnium rerum desperatione confligit. in eius modi certamine ac proelio nonne, si hominum studia deficiant, di ipsi immortales cogant ab his praeclarissimis virtutibus tot et tanta vitia superari quae cum ita sint, Quirites, vos, quem…
Cicero, in Catilinam