imperito
imperito, to command, govern, rule, be supreme
- to command, govern, rule (not freq. till after the Aug. per.; not in Cic. or Caes.); constr. with acc., dat., or absol.
- α With acc.: quod antehac pro jure imperitabam meo, nunc te oro per precem, Plaut. Capt. 2, 1, 47 (241): aequam Rem imperito, Hor. S. 2, 3, 189.—
- β With dat. (so most freq.): magnis gentibus, Lucr. 3, 1028: magnis legionibus, Hor. S. 1, 6, 4: tu, mihi qui imperitas, aliis servis miser, id. ib. 2, 7, 81; Tib. 2, 3, 34: equis, Hor. C. 1, 15, 25: suo generi, Plin. 10, 21, 24, § 47: quis nemori imperitet, quem tota armenta sequantur, Verg. A. 12, 719: naturam ipsam ceteris imperitantem industria vicerat, Sall. J. 76, 1: alteri populo cum bona pace, Liv. 1, 24, 3.—Pass. impers.: quod superbe avareque crederent imperitatum victis esse, Liv. 21, 1.—
- γ Absol.: Veleda late imperitabat, Tac. H. 4, 61: quia adductius quam civili bello imperitabat, id. ib. 3, 7: decem imperitabant, Liv. 1, 17: libido imperitandi, Sall. J. 81, 1: qua tempestate Carthaginienses pleraque Africa imperitabant, id. ib. 79, 2 Kritz N. cr.—Pass. impers.: quod mihi quoque exsequendum reor, quanto sit angustius imperitatum, Tac. A. 4, 4 fin.
- 1. (m. dat.) heersen over, het bevel voeren over [legionibus; oppido; nemori; equis mennen];
- 2. (m. acc.) bevelen, verlangen [aequam rem].
- impero, to command, govern, rule, be supreme: decem imperitabant, L.: plerāque Africā, S.: magnis legionibus, H.: nemori, V.: alteri populo cum bonā pace, L.: aequam Rem imperito, my decree is just, H.: eadem, Ta.: superbe imperitatum victis esse, L.
-
…quod maximas centumviralis causas in iure positas protulisti, quae tandem earum causa fuit, quae ab homine eloquenti iuris imperito non ornatissime potuerit dici Quibus quidem in causis omnibus, sicut in ipsa M. Curi, quae abs te…
Cicero, de Oratore
-
…si quaereretur, uter praestaret orator, numquam profecto sapientis iudicium a iudicio vulgi discreparet. qui praestat igitur intellegens imperito Magna re et difficili ; si quidem magnum est scire, quibus rebus efficiatur amittaturve dicendo illud quidquid est quod…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…Amazonum, circa Thermodonta amnem Themiscyrae incolentium campos. Reginam habebant Thalestrin, omnibus inter Caucasum montem et Phasin amnem imperitantem. Haec cupidine visendi regis accensa finibus regni sui excessit et, cum haud procul abesset, praemisit indicantes ,…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…sublustri splendet amictu ; cum succincta iacit calamos, Latonia virgo est ; cum subnixa sedet solio, Plutonia coniunx imperitat Furiis et dictat iura Megaerae. si verum quaeris, Triviae sub nomine daemon tartareus colitur, qui te modo…
Prudentius, Contra Symmachum
-
…genti, non Pylium Nestora respicis urgent inpavidi te Salaminius Teucer, te Sthenelus, sciens pugnae sive opus est imperitare equis, non auriga piger. Merionen quoque nosces. ecce furit, te reperire atrox, Tydides melior patre…
Horace, Carmina
-
…magnanimis regnata uiris, nunc Ardea nomen. libertas populis pacto seruata decusque maiorum, et Poenis u r bi imperitare negatum. Admouet abrupto flagrantia foedere ductor Sidonius castra et latos quatit agmine campos. ipse caput quassans circumlustrauit anhelo…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…scinderet in partes geminatum segrege regno, idcirco specimen posuit spectabile nostris exemplumque oculis, ne quis duo numina credat imperitare, vagis mundi per inania formis. una per inmensam caeli caveam revolutos praebet flamma dies, texit sol unicus…
Prudentius, Hamartigenia
-
…, ut vitam usui eius impenderet. convictam Messalinam et Silium ; pares iterum accusandi causas esse, si Nero imperitaret ; Britannico successore nullum principi metum at novercae insidiis domum omnem convelli, maiore flagitio quam si impudicitiam prioris coniugis…
Tacitus, Annales
-
…praecipua, quae loco docebimus competenti. Igitur Valentinianus post periculorum molestias plures, dum esset privatus, emensas, imperitare exorsus, ut arces prope flumina sitas et urbes muniret, Gallias petit, Alamannicis patentes excursibus, reviviscentibus erectius…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…a syene progressus est leftbracketdccclxxrightbracket p. nec tamen arma romana ibi solitudinem fecerunt aegyptiorum bellis attrita est aethiopia vicissim imperitando serviendoque, clara et potens etiam usque ad troiana bella memnone regnante. et syriae imperitasse eam nostroque litori aetate…
Pliny the Elder, Natural History