About
Menu

inducere

inducere [CL] 1 (w. person or animal as obj.) to lead or bring (into a place); b (into heaven or sim.); c (as occupier or owner); d (as workman); e (on stage, as actor; cf. 9 infra). casa in qua infirmiores ‥ ~i solebant Bede HE IV 22 p. 261; Iosue surrexit, turbas dux inclytus armis / inducens patriam Alcuin Carm. 69. 94; [me] Eadfridus ‥ / porticibus ‥ induxit apertis Æthelwulf Abb. 759; nullus inter ‥ cimiterium ‥ quadrupedes induxit W. Malm. Glast. 18 (= Id. GR I 20); comitem ‥ in insidias Turcorum ~tum Id. GR IV 349.  b qui ‥ eos ‥ in atria vitae caelestis ~erent Bede Cant. 1216; quis me ducet et ~et in illam [sc. lucem inaccessibilem; v.I Tim. vi 16] ut videam te in illa? Anselm (Prosl. 1) I 98.  c Bede Hom. I 13. 227 (v. 1 domus 7a); vacuate ab impiis Dei sacrarium, extrudite latrones, ~ite pios W. Malm. GR IV 347 p. 398.  d operarii quos ‥ in vineam paterfamilias induxit Bede Acts 951.  e Theodorus tragoedie gesticulator nulli ‥ unquam permisit †aut [l. ante; cf. Arist. Pol. 1336b29: οὐδενί ‥ παρῆκεν ἑαυτοῦ προεισάγειν] se ~ere neque vilium hypocritarum Bradw. CD 15A. 2 (w. thing as obj.) to take, bring, convey (into a place or container; also in fig. context); b (spirit or life into body). c (w. tax or fine as obj.) to pay in. d (w. weapon as obj.) to hand in, surrender. e (w. crop or sim. as obj.) to gather in. f (w. water or stream as obj.) to conduct. g to place (upon), fix (to), insert, weave, thread, or sim. (into). [regina] curavit sancti sacris inducere tectis / reliquias patrui Alcuin SS Ebor 360; caveat in portus tranquillitatem ‥ impatientie turbinem ~ere Anselm (Ep. 37) III 147; thecam paravit argenteam qua illud [os sancti] ~eret W. Malm. GP V 269 p. 429.  b dextram cadaveri apponens animam induxit corpusculo W. Malm. GP III 100 p. 218; Pull. Sent. 733A (v. hospitiolum 1b).  c 1434 precipitur computanti quatenus levat [? l. levet] et ~at dictas firmas infuturum ExchScot 596; 1551 (v. convictio d).  d 1456 de lacione armorum ‥ convictus et incarceratus induxit arma et solvit iiij s. MunAcOx 665; 1456 induxit arcum Ib. 666.  e 1537 petit allocacionem de diversis pratis ‥ lucratis et ~tis ad usum domus Ac. Durh. 706; 15‥ (v. granetum).  f Danubius ‥, ablato pessulo ~tus, cenum platearum pelago importat W. Malm. GR IV 355; Osb. Glouc. Deriv. 437 (v. imporcire).  g dentale, prima in qua vomer ~itur quasi dens [cf. Isid. Etym. XX 14. 2] GlH D 179; ad pedes ~tum sarcophago lapidem contemplantur; hoc exempto ‥ Gosc. Transl. Aug. 37A; temptarunt ut domui tectum ~erent W. Malm. GP V 217; pallium ‥ aurum habens ~tum et in coloribus intermixtum Osb. Glouc. Deriv. 198; carcannus ‥ ferreo preacuto ‥ infigitur et ita violenter ~itur quod nullo molimine extrahi possibile videretur R. Cold. Cuthb. 20 p. 42; acus ‥ grossiores ad laqueos ~endos [gl.: introducendos trere ens. a laz amener] Neckam Ut. 101. 3 a to put on (clothes); b to clothe (person). a manica ‥ super aliam ~ta Osb. Glouc. Deriv. 546; 1284 (1389) si ‥ masculus quisquam voluerit ‥ defuncti ‥ nocturnis vigiliis interesse, hoc fieri permittatur, dumtamen ibidem nec monstra larvarum [i. e. masks] ~ere nec corporis vel fame sue ludibria nec ludos alios inhonestos presumet ‥ attemptare (Ludlow) Guild Cert. 45/392 (cf. Eng. Gilds 194: [ed. transl.] calls up ghosts); s1388 (v. guisa).  b 1221 ~tum capa unius monachi (v. abducere 1a). 4 (w. weakened local sense) to bring in, involve (person) in a certain capacity or function. si gravius quid admisisti, induc presbiteros ecclesiae et ad illorum examen castigare [cf. Jac. v 14] Bede Ep. Cath. 117; causarius, reus pro crimine in causa [MS: causam] ~tus Osb. Glouc. Deriv. 154; c1212 ille [sc. Deus] qui omnia novit, quem testem ad hoc ~imus Gir. Ep. 5 p. 204. 5 to lead (person) into a certain state, condition, or situation: a (into benefit); b (into var. ills); c (into emotion, state of mind, belief). d (log.) to guide to an inductive inference. a angeli ‥ justos ‥ ad palmam perpetuae retributionis ~unt Bede Prov. 1015; ut [Sanctus Spiritus] me simpliciter per istorie vestigia gradientem in sanctam ~at veritatem Osb. Clar. V. Ed. Conf. 1 p. 68; potestatem ‥ ~endi ad dignos fructus penitencie peccatores Ockham Pol. I 242.  b si alios in perjurium induxisti scienter Bonif. Pen. 431; pellexit, in fraudem induxit GlC P 271; peccatores, quo vos ~itis, intra quos vectes vos includitis Anselm (Or. 8) III 28; que [sc. tenebra] universos qui de rerum ordine dubitant ‥ in errorem ~it Adel. QN 64 p. 59; Ockham Dial. 607 (v. 1 forum 6c); Favent 5 (v. delusorius).  c vos [sc. peccata] illectum vestrum ~itis in timorem et confusionem Anselm (Or. 10) III 34; Alduinus eidem sententie ~tus consilium ‥ quesivit W. Malm. GP IV 145; [Picti] in iram ~ti commoveri facile possent adversus regem G. Mon. VI 7; in diversas meditationes ~tus Ib. VIII 9; rationes astronomic similiter ~unt nos ad hoc: ‥ Gros. Flux. 460; ne simplices discipuli in adhesionem pertinacem eisdem heresibus ~antur Ockham Dial. 431.  d †induciter [l. inducitur] presumptio Ric. Angl. Summa 33 p. 62 (v. denuntiatio 2b); quandocumque iste [sc. intellectus] intelligit principium magis adheret illi quam singulari ~enti Duns Metaph. I 4 p. 60b. 6 a to install (person) in an office (eccl. or civil), appoint. b (eccl.) to induct (cf. 7a infra). a Angli ‥, dum nullum ex suis volunt, alienum induxerunt [sc. regem] W. Malm. GR III 247; Wlferius ‥ Wine quendam ‥ vacanti throno induxit Id. GP II 73 p. 142; ut eum ‥ Licitfeldi pontificem ~eret Ib. III 100 p. 216.  b 1340 [cum] episcopi ‥ monachos ‥ sibi sic presentatos ad dictum prioratum de C. admittere et eos in eodem prioratu instituere et ~ere ‥ consueverint RScot I 580b; 1342 vicarius loci noviter institutus et ~tus Vis. Totnes 112; quantumcumque inhabilis volens solvere [primos fructus] quiete ~itur Wycl. Sim. 57 (opp.: expellitur); W. Say Lib. Reg. Cap. 57 (v. eligere 2h); 1462 J. F. ‥ presentatus fuit episcopo ‥ ad ~endum in rectoriam de K. P. Reg. Whet. II 12. 7 to place (person) in possession (of property): a (~ere in possessionem w. gen., in eccl. context w. ref. to induction, cf. 6b supra; v. et 13d infra); b (in non-eccl. context); c (~ere de). a c1187 nos ‥ nepotem nostrum in personam ecclesie predicte recepisse et ipsum ‥ in corporalem possessionem ejusdem induxisse Ch. Westm. 368; c1213 erga nos in possessionem vicaria illius ~endos Gir. Ep. 7 p. 250; 1226 quatinus [archiepiscopus] ipsum in corporalem possessionem ejusdem prebende ~at Pat 65; 1265 quod ‥ in corporalem possessionem heremitorii predicti ~atis et ~tum defendatis Cl 29; 1326 quousque vicarius noster presentandus in eadem vicaria fuerit institutus et in corporalem possessionem ~tus Lit. Cant. I 169; 1408 [ad] personas idoneas, quibus donari contigerit beneficia ecclesiastica ‥, admittendum instituendum et ‥ in corporalem possessionem jurium ‥ ~i canonice faciendum Eng. Clergy 191; 1433 quatinus prefatum patrem J. ‥ in corporalem et realem possessionem ejusdem monasterii ‥ ~atis ~ive faciatis et defendatis ~tum Reg. Cant. I 113.  b 1282 (v. defectus 4b); 1401 Blanchiam ‥ in corporalem ‥ possessionem omnium castrorum ‥ realiter et cum effectu mittent, ~ent et infeoffabunt, mittique seu ~i et feoffari facient Foed. VIII 206b.  c 1315 molendinaria ‥ magistro A. ‥ liberetis et de illis ~atis et ~tum defendatis RGasc IV 1454. 8 to lead (person) to a course of action, urge, persuade; b (w. ad, freq. foll. by gd. or gdv.); c (w. in & acc.); d (w. inf.); e (w. ut, quod, quatenus). qua occasione ~ti orientalem ipsius insulae partem ‥ Saxones sunt adepti Abbo Edm. 1; tolerabat episcopus eorum immodestiam gratia strenuitatis ~tus W. Malm. GR III 271 (= Id. GP III 132); suadente et ~ente et instanter urgente ‥ apostolice sedis legato J. Sal. Thom. 9.  b [Edgitha regina] conjectura ‥ immodeste nationis ad presagiendum ~ta W. Malm. GR III 271; J. Furness Walth. 50 (v. hortamentum b); s1215 cum ‥ regem ad consensum ~ere nullatenus potuissent Wend. II 116; 1311 (v. deceptorie a); 1317 (v. erigere 8b).  c [Salomonem] in apostasie crimen ‥ muliercularum ‥ amor induxit Gir. TH I 22; cum aliquis sacerdos ~it subditum suum ‥ in peccatum T. Chobham Praed. 141.  d Birinus ‥ per tres dies ~itur commorari V. Birini 14; sensa cordis ~or ex fiducia tue fraternitatis exprimere Lucian Chester 40; 1295 emergencium nuper necessitas nos ~it confratres ‥ celerius ‥ convocare Reg. Cant. 31; quod monachi vagi ‥ laudabilius deservire exemplo copiose multitudinis facilius instruantur et humilius ~antur Norw. Cath. Pri. 106.  e 1166 ut ‥ Coloniensem ~eretis quatinus ‥ cause difficultates ostendere J. Sal. Ep. 185 (184 p. 218); [Christus] induxit homines ut ‥ considerent vires suas T. Chobham Praed. 283; s1261 mediantibus quibusdam discretis, ad hoc vix mitigatus [rex] ~itur ut duo eligerentur ‥ qui ‥ pacem providerent Flor. Hist. II 466; 1342 vicarium ~ere ‥ quod ‥ desistat (v. fatigatio 3a). 9 to introduce, represent (persons or personifications in literature; in quots., pass.); b (w. acc. & inf.); c (w. pred. adj. or ppl.). decimoseptimo [sermone] ‥ ~itur Ulixes qui ‥ promittit se redire Trevet Troades 45; W. Burley Vit. Phil. 94 (v. l fabula 3a).  b in Genesi [ii 7] ~itur Deus formato homini spiraculum vite ‥ inspirasse Pull. Sent. 733A.  c denique, ut ait Servius [Serv. Aen. VI 395], Hercules apud prudentiores mente magis quam corpore fortis ~itur Alb. Lond. DG 13. 4; ~itur senex Trojanus inquirens causam ‥ doloris Trevet Troades 34. 10 a to introduce, bring into use or currency (doctrine, custom, or sim.). b to initiate (leg. proc.). c to bring on (time of day or of life). a hereticos qui nova dogmata ‥ ~ere temptabant Bede Ep. Cath. 121; phantastica illusio [daemonum] ‥ fuganda erat et pia conversatio ~enda Folc. V. Bot. 403; s1172 (v. 2 dimittere 3b).  b a988 archiepiscopus ‥ induxit statim calumniam proprietatis in omnem distributionem Ælfegi Ch. Roff. 34b p. 49 (= CS 1098); ~atur simplex lada [AS: ofga man anfealde lade], id est purgatio, simplici prejuramento (Quad.) GAS 325; ~atur triplex ordalium [AS: ofga man þæt þrifealde ordal] hoc modo: sumat quinque et idem sit sextus Ib. 333.  c dies ~untur, non noctes, quia servus Dei ‥ docebat eos noctem declinare, diem vero diligere V. Birini 14; pelagi caligo aerisque horror noctem ~it W. Malm. GP V 224 p. 377; vernans etas, pueritia exclusa, adolescentiam induxerat Id. Wulfst. I 1 p. 5. 11 a to introduce (topic, rhet. device, or sim.) in speech or writing. b (w. dat.) to insert (material into a book). c to cite, adduce (testimony, authority, or argument). a “qualis debet esse illa inductio? ” “similis semper ei rei cujus causa ~itur” Alcuin Rhet. 30 p. 540; ut [verborum translatio] ‥ celatius quam ut comperiri possit ~atur Balsh. AD rec. 2 114; Ib. 124 (v. hactenus d); vox Christi fidelem alloquentis et mortis sue memoriam ~entis J. Howd. Cant. p. 22 tit.; Christus ‥ ~it amorem suum Ib. p. 58 tit..  b cujus vitam ‥ huic breviario ~ere commodum opinor W. Malm. GP III 99 p. 210.  c facile responderi potest argumentationi superius ~te R. Melun Sent. II 225; Gir. GE II 31 p. 316 (v. ecclesia 2e); induc igitur, domine Petre, quecumque volueris testimonia scripturarum vestrarum P. Cornw. Disp. 156 (cf. ib.: ut ‥ scripturas et rationes ‥ contra me ~as); si [predicator] ~at aliquam debilem rationem ad persuadendum aliquid T. Chobham Praed. 299; ~ens ad hujus probacionem verba apostoli Gros. Hexaem. proem. 3; auctoritates quas induxistis superius Ockham Disp. 14 l. 20. 12 to bring about, cause, induce; b (med.). cum ‥ processio Spiritus Sancti de Filio negata ‥ ~at falsitatem Anselm (Proc. Sp. 14) II 215; ut soporem [MS adds: ~eret plerumque etiam ut torporem] somni discuteret W. Malm. Dunst. I 5; fides ‥ dubietatis nebulas dissicit, securitatem ~it Id. GP IV prol. p. 277; nisi collisione cassidis mucronem ebetasset, mortiferum vulnus forsitan induxisset G. Mon. IX 11; ne [chorda] ~at discordiam, ‥ ad consonantiam reducatur P. Blois Ep. 142. 427B; debet predicator intermiscere aliquid quod ~at amorem et incutiat pudorem et suscitet timorem T. Chobham Praed. 215; [crimina majora] dicuntur capitalia, eo quod ultimum ~unt supplicium Bracton 101b; ita quod ista perfeccio non posset tunc ~i concurrentibus omnibus causis Duns Ord. II 216.  b [cholera] ~it pestem que dicitur herpes vel serpigo Quaest. Salern. N 21; nimia humiditas ‥ ~it [Trevisa: brediþ] diarrhoeam vel dysenteriam Bart. Angl. V 21; Gilb. IV 176v. 2 (v. haemorrhagia); medicina purgativa ~ens sanitatem Gros. Templ. 6. 6; humorem ~entem caniciem et quedam senectutis ‥ accidentia Bacon IX 48 (cf. ib.: generat). 13 (w. indication of person or thing affected): a (w. var. ills, punishment, or sim. as obj.) to inflict (upon). b (w. obligation, duty as obj.) to impose, enjoin (upon). c (w. var. neutral or beneficial objs.) to confer, bestow (upon). d (~ere possessionem alicui; cf. 7a, b supra) to confer possession (upon). e (oculos ~ere ad) to turn one’s eyes, i. e. attention to. a quis ‥ ad Deum repedantibus ‥ vindictam non potuissent ~ere Gildas EB 50; in ecclesiam Dei ‥ tenebras ~ebant errorum Bede Ep. Cath. 128; 956 [Adam] omnem miseriam heu induxerit in posteris suis CS 938; c1157 in ecclesiasticis disposicionibus, ubi nulla debet ~i confusio Doc. Theob. 141; 1220 timentes ‥ faciem vestram nobis ‥ induxisse minus serenam Pat 267; in purpura rose livores inducit / anxie seviens in agno punctura J. Howd. Cant. 98; s1398 rex duellum mandavit dissolvi, dicto duci Northfolcie perpetuum exilium ~endo Ad. Usk 24.  b nostris saccrdotibus ‥ perpetua castitas ~itur Gir. GE II 7 p. 196; 1220 (v. excusatio 2c).  c Peripateticus ‥ sic in [? l. cum] Stoico pronoen asserit ut rebus non ~at necessitatem, sic cum Epicuro a necessitate res expedit ut providentie non auferat veritatem J. Sal. Met. 935A; Ps.-Gros. Summa 628 (v. extractivus); materia ‥ ~it formam ejusdem speciei in diversis materiis T. Sutton Duns 65; 1318 (v. applausus a).  d 1238 ipsum rectorem instituimus in eadem [ecclesia] necnon corporalem possessionem eidem ~i mandavimus Cart. Chester 122 p. 139.  e Edgarus, postquam reges subjecerat, ad sanctam ecclesiam oculos induxit Eul. Hist. III 17. 14 (animum ~ere) to convince oneself (that ‥; in quot., w. refl. pron.). tibi animum induce, neque nos tibi ‥ familiaris neque benivolentis Liv. Op. 12. 15 f. l. si sententia lata fuerit contra res prius †~tas [l. judicatas = Gratian PL 187.636B] Ockham Dial. 529.

Saved

Recent