induco
induco, to lead in, bring in, introduce, conduct, lead up, bring forward
he led the cohort into the middle of the enemy (army)
persuaded by the desire for royal power
- I Lit.
- α With in and acc.: oves et armenta in rura, Varr. R. R. 1, 2, 12: aliquem in viam, id. ib. 3, 2, 18: exercitum in Macedoniam, Liv. 31, 28, 2: cohortem praetoriam in medios hostes, Sall. C. 60, 5: principes in cornua inducit, leads against, Liv. 30, 34, 11; so, Hannibal elephantos in primam aciem induci jussit, id. 27, 14, 6: in dextrum cornu elephantos, id. 44, 41, 3; Caes. B. C. 3, 112 al. —
- β With dat. (mostly poet. and rare): age, moenibus induc, Stat. Th. 12, 326: fossā mare urbi, Suet. Ner. 16. —
- γ With acc. only: princeps turmas inducit Asilas, Verg. A. 11, 620: inducunt venti nubilum, Plin. Ep. 2, 17, 7.—
- δ Absol.: eā (portā) secundae legionis principes hastatosque inducit (sc. in urbem), Liv. 34, 15, 6.—
- B In partic.
- 1 To bring forward, exhibit, represent in the circus or on the stage: a me autem gladiatorum par nobilissimum inducitur, Cic. Opt. Gen. Or. 6, 17; so, aliquem, Suet. Calig. 27 fin.: elephantos in circum, Plin. 8, 6, 6, § 17: inducta est et Afranii Togata, quae Incendium inscribitur, Suet. Ner. 11; id. Claud. 34; 45; id. Tib. 42; cf.: pater ille, Terenti fabula quem miserum vixisse Inducit, Hor. S. 1, 2, 22.—
- 2 To bring into or before a court (post-Aug.): inducta teste in senatu, Suet. Claud. 40: Firminus inductus in senatum, Plin. Ep. 2, 12, 2: majestatis reos in curiam, Suet. Dom. 11.—
- 3 To bring home, take into one’s family: carasque toris inducere Thressas, Val. Fl. 2, 132: intra undecim dies quam illi novercam amore captus induxerat, Plin. Ep. 6, 33, 2. —
- C Transf.
- 1 To put on articles of dress: si sibi calceus perperam induceretur, Suet. Aug. 92: umeros albenti amictu, Stat. S. 5, 2, 67: togam super membra, Luc. 2, 387. —With Gr. acc.: tunicāque inducitur artus, Verg. A. 8, 457. —
- 2 To draw over, spread over, to overlay, overspread: postes pice, Plaut. Most. 3, 2, 142 (831); Vitr. 7, 3: colorem picturae, i. e. to varnish, Plin. 35, 10, 36, § 102: parieti ceram liquefactam, id. 33, 7, 40, § 122: cuti nitorem, id. 24, 8, 33, § 49: varias plumas, Hor. A. P. 2: humanam membris formam, Ov. M. 7, 642: omnibus viris magnitudine sua inducturus caliginem, to overspread with darkness, to darken, obscure, Vell. 2, 36, 1: pontem, to throw a bridge across, Curt. 5, 5: scuta ex cortice facta pellibus, to cover, Caes. B. G. 2, 33: coria super lateres, id. B. C. 2, 10: pulvis velut nube inducta omnia inpleverat, Liv. 1, 29, 4: sed quae mutatis inducitur tot medicaminibus, Juv. 6, 471.— With Gr. acc.: (victima) inducta cornibus aurum, Ov. M. 7, 161; 10, 271.—
- 3 To level the ground by filling up: ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, Plin. 2, 80, 82, § 194; hence, to strike out, erase, i. e. to level the wax in writing by drawing over it the broad end of the style: nomina jam facta sunt: sed vel induci, vel mutari possunt, Cic. Att. 13, 14, 2: senatus consultum, id. ib. 1, 20, 4.
- II Trop.
- A In gen., to bring into, introduce: seditionem atque discordiam in civitatem, Cic. Off. 1, 25, 85: aliquid in nostros mores, id. de Or. 2, 28, 121: set magna pars morem hunc induxerunt, Plaut. Most. 1, 2, 34 (117): morem novorum judiciorum in rem publicam, Cic. Rab. Post. 4, 9; Plin. Ep. 2, 16, 9; Lact. Mort. Pers. 38, 4: novum verbum in linguam Latinam, Cic. Phil. 13, 19, 43: pecuniam in rationem, to bring into, set down in an account, id. Verr. 2, 1, 41, § 106: agrum alicui pecunia ingenti, to charge in an account, id. Agr. 2, 26, 70: exemplum, Plin. Pan. 6, 2.—
- 2 To establish: sublato judicum nomine potestas regalis inducta est, Lact. 4, 10, 15: quia nondum haec consuetudo erat inducta, Sen. Contr. 5 praef. § 4: vetus disciplina deserta, nova inducta, Vell. 2, 1, 1.—
- B In partic.
- 1 To bring in, introduce in speaking or writing (an expression borrowed from the stage): hinc ille Gyges inducitur a Platone, Cic. Off. 3, 9, 38: gravem personam, id. Cael. 15, 35: Tiresiam deplorantem caecitatem suam, id. Tusc. 5, 39, 115.—Of conversation, to introduce: puero me hic sermo inducitur, Cic. Att. 13, 19, 4: hanc rationem Epicurus induxit, id. Fat. 10: consuetudinem, id. Cael. 23, 58: dubitationem, Tac. A. 1, 7.—
- 2 To lead to or into; to move, excite, persuade; to mislead, seduce; constr. with in, with acc. or ad, with ut or inf.: amici jacentem animum excitare, et inducere in spem cogitationemque meliorem, Cic. Lael. 15, 59; so, aliquem in spem, id. Off. 2, 15, 53: in rem utilem, id. Inv. 1, 2, 2; cf. id. Q. Fr. 3, 4: in errorem, id. Off. 3, 13, 55: animum ad aliquid, Ter. Hec. 689: aliquem pretio, gratia, spe, promissis (ad parricidium), to mislead, Cic. Rosc. Am. 28, 16: multos in peccatum, to seduce, Auct. Her. 2, 19, 29: ad maleficium, id. 2, 2, 3: ad misericordiam, ad pudendum, ad pigendum, to move, excite, Cic. Brut. 50, 188: Carthaginienses ad bellum, Nep. Hann. 8: ad credendum, id. Con. 3: vide, quo me inducas, Ter. And. 399: in quos (affectus) inducendus est judex, Quint. 11, 3, 58.—With ut: aliquem, ut mentiatur, Cic. Rosc. Com. 16, 46.—With inf.: consulem promissis, sententiam promere, Tac. A. 12, 9.—
- b Animum or in animum, to bring one’s mind to, to resolve, determine; to suppose, imagine: id quod animum induxerat paulisper non tenuit, Cic. Att. 7, 3, 8. — With inf. or object-clause: animum inducere, contra ea quae a me disputantur de divinatione, dicere, Cic. Div. 1, 13, 22: opes contemnere, id. Tusc. 5, 10, 30: id me commissurum ne animum induxeris, Plaut. Trin. 3, 2, 78 (704): in animum inducunt suum, Jovem se placare posse, id. Rud. prol. 22: ne tute incommodam rem, ut quaequest, in animum induces pati? Ter. Hec. 603: oro ut ne illis animum inducas credere, id. And. 834: qui huic animum assentari induxeris, id. Eun. 490: mea causa causam hanc justam esse animum inducite, id. Heaut. 41; cf. id. Ad. 68: ut in animum induceret ad easdem venire epulas, Liv. 28, 18, 4; 1, 17, 4; 2, 18, 11: postremo Caesar in animum induxerat, laborare, vigilare, had determined, Sall. C. 54, 4: in animum, ejus vitam defendere, Cic. Sull. 30, 83; Ter. Heaut. 1028.—With ut, ne, or quominus: inducere animum possum, ne aegre patiar, Plaut. As. 5, 1, 5 (832): inducere animum, ut patrem esse sese, oblivisceretur, Cic. Rosc. Am. 19, 53: in animum, quo minus illi indicarem, Plin. Ep. 9, 13, 6: quod consules in senatu ut pronuntiarent, in animum inducere non possent, Liv. 27, 9, 9; 2, 5, 7; 39, 12, 3. —
- 3 To delude, cajole, deceive: hic eos, quibus erat ignotus, decepit, fefellit, induxit, Cic. Pis. 1, 1: socios induxit, decepit, destituit, id. Rosc. Am. 40, 117: semper, ut inducar, blandos offers mihi vultus Tib. 1, 6, 1.—
- 4 To do any thing to one (post-class.): injuriam adversus liberos suos testamento, Dig. 5, 2, 4.— Hence, in-ductus, a, um, P. a., introduced, foreign, strange (post-Aug. and rare): insiticius et inductus sermo (opp. patrius), Plin. Ep. 4, 3 fin.; so, nihil inductum et quasi devium loquimur, id. ib. 5, 6, 44: arcessita et inducta, id. ib. 3, 18, 10.
B) überziehen mit etwas, um es zu bedecken, 1) im allg.: scuta pellibus, Caes.: brachia pennā, Ov.: poet., inducta cornibus aurum victima od. iuvenca, mit vergoldeten Hörnern, Ov. – 2) insbes.: a) mit einem Kleidungsstücke bedecken, albenti amictu umeros, Stat. silv. 5, 2, 67: indumenta, quibus erat indutus, calciamenta, quibus erat inductus, Apul. flor. 9. p. 10, 19 Kr. – b) überziehen = ausfüllen, ebe nen, solum, Plin. 2, 194. – c) Geschriebenes in den Wachstafeln ausstreichen, durchstreichen (Ggstz. relinquere, stehen lassen), nomina, Cic.: substituti nomen, ICt. – dah. aufheben, für ungültig erklären, zurücknehmen, rückgängig machen, alci datum (als gegeben) inducere, Cic.: senatus consultum, locationem, Cic.: locationes, Liv.: decretum, Suet.
C) eintragen = einschreiben in sein Ausgabe- und Einnahmebuch, in rationibus, Cic.: pecuniam in rationem, in Rechnung bringen, Cic.: alci agros pecuniā ingenti, anrechnen, zuschreiben, Cic.
II) (v. duco = führen) hinein- od. wohin führen, -leiten, -bringen, A) eig.: 1) im allg.: alqm huc, herlocken, Ter.: milites in pugnam, Liv.: exercitum in Macedoniam, Liv., Aegyptum, Liv.: oves in rura, Varro: Romam deûm matrem, Plin. ep.: messorem arvis, Verg. – inter sacra et vota vincula et laqueum, herbeibringen, Tac.: nubila, heraufführen, Ov.: u. so suos ortus (v. der Aurora), Verg. – 2) insbes.: a) jmd. wo einführen, α) in eine Wohnung, in regiam habitandi causā, Caes. – bes. als Gattin heimführen, Lolliam, Tac.: aliquam gravidam penatibus suis, Tac.: filiae novercam, eine St. ins Haus bringen, Plin. ep. – β) in die Arena od. auf die Bühne führen, -bringen, aufziehen-, auftreten lassen, aufstellen, aufführen, im Passiv = aufziehen, auftreten, zur Aufführung kommen, gladiatores, Cic. ep.: iuvenes armatos, Liv.: elephantum in circum, Plin. ep. – personam Britannici iureconsulti, Cic.: inducta est Afranii togata, quae Incendium inscribitur, Suet. – γ) jmd. zum Verhör vorführen, alqm in senatum, Suet. u. Plin. ep., in curiam, Suet. – b) als Anführer Truppen in den Kampf heran-, herbeiführen, turmas, Verg.: phalangem, Curt.: turmas cum elephantis in recusantes, Curt.: hos subruendo vallo, Tac. – c) ein Gewässer wo hineinleiten, aquam in domos, Auct. b. Alex.: mare urbi, Suet.
B) übtr.: 1) im allg.: alqm in errorem, Cic.: in hanc consuetudinem scribendi, Cic.: novum verbum in linguam, Cic.: discordiam in civitatem, Cic.: litteras quodam modo in corda discentium, Augustin. de civ. dei18, 39. – 2) insbes.: a) antun, verursachen, iniuriam adversus liberos testamento, Gaius dig. – b) animum od. in animum ind., α) es über sich gewinnen, sich in den Kopf setzen, sich entschließen, sich vornehmen, m. folg. Infin., Komik., Cic. u.a. (s. Brix Plaut. trin. 237. Drak. u. Müller Liv. 1, 17, 4. Weißenb. Liv. 27, 9, 9. Müller Anh. II. zu Liv. 2, 5, 7. die Auslgg. zu Sall. Cat. 54, 4): m. folg. ut od. ne od. (bei vorhergeh. Negation) quin od. quo minus u. Konj., es übers Herz bringen, es über sich gewinnen, potuit inducere animum, ut patrem esse sese oblivisceretur, Cic.: animum inducere non potui, ut illum tanto in maerore aspicerem, Cic.: illos patres plebem induxisse in animum, ut (id) infesto exsuli proderent, Liv.: inducere animum possum, ne aegre patiar, Plaut.: non potuisse se inducere in animum, quin... eum vindicaret, Liv.: non sustinui inducere in animum, quo minus illi eodem die facturum me indicarem, quod etc., Plin. ep. – β) die Überzeugung gewinnen, sich überzeugen, m. folg. Acc. u. Infin., induc. in anim., Ter. heaut. tim. prol. 49; Hec. 292. Liv. 2, 54, 5 u. 27, 12, 7: ind. anim., Plaut. Pers. 66. Ter. Andr. 572. Apul. apol. 56 u. 87. – γ) ind. animum ad od. in alqd, den Geist richten auf usw., ind. rursus animum suum ad meretricem, seine Neigung richten auf usw., Ter.: amici iacentem animum excitare inducereque in spem cogitationemque meliorem, bessere H. u. G. in ihm zu wecken, Cic. – c) zu etw. bringen, bewegen, veranlassen, verleiten, verführen, verlocken, vide, quo me inducas, Ter.: alqm ad bellum, Nep.: ad misericordiam, ad pudendum, ad pigendum, Cic.: vocibus adulantium in spem induci, Tac.: mit folg. ut u. Konj., alqm vera ut esse credat quae mentibimur, Plaut.: alqm, ut mentiatur, Cic.: quae te causa ut provinciā tuā excederes induxit? Liv. – m. folg. Infin., tua me virtus inducit noctes vigilare serenas, Lucr. 1, 142: designatum consulem Memmium Pollionem ingentibus promissis inducunt sententiam expromere, quā etc., Tac. ann. 12, 9. – absol., promissis, pretio, spe ind. alqm, Cic.: inductus spe, cupiditate, Cic. – dah. verleiten, anführen = täuschen, alqm, Cic. u. Tibull. – d) einführen, auftreten lassen, α) eine Pers. od. Sache redend, quos ipsos induxi loquentes, Cic.: muta quaedam loquentia, Cic.: Gygen, Cic.: gravem personam, Cic.: Scipionem de re publica disputantem, Augustin.: m. Infin., inducit matrem familias precari Apollinem, Porphyr. Hor. carm. saec. 33; u. so Porphyr. Hor. ep. 1, 16, 73. – u. ein Gespräch, sermonem hominum, Cic.: sermo inductus a tali exordio, eingeleitet worden, Cic. – β) eine Sitte, Sprache u. dgl. einführen = aufbringen, morem novum iudiciorum in rem publicam, Cic.: sermo insiticius et inductus, fremde (Ggstz. patrius), Plin. ep.: si nihil inductum et quasi devium loquimur, Fremdes, Ungehöriges, Plin. ep.: m. hoc u. folg. ut u. Konj., an hoc inducimus, ut non demus beneficia, Sen. de ben. 3, 10, 1. – m. folg. ut u. Konj., inductum in rem publicam, uti duo seu plures summae potentiae dissimiles cognomento ac potestate dispari sint, Aur. Vict. de Caes. 13, 12. – e) jmd. in etw. einführen = über etw. belehren, α) m. dopp. Acc., Aeonas naturam coniugiorum, Tert. adv. Val. 11. – β) mit Acc. pers. u. in u. Acc. rei, alqm in disciplinas dialecticas inducere (einführen) atque imbuere (einweihen), Gell. 16, 8, 1. – f) gleichs. auftreten lassen, aufführen = vorbringen, rationem Epicuri, Cic.: causam, Cic.: dubitationem, den Schwankenden spielen, Tac.
➳ Synkop. Perf. induxti, Ter. Andr. 883. – altlat. induxis = induxeris, Plaut. capt. 149. – Imperat. induc, Augustin. serm. 47, 24, arch. induce, Pompon. com. 95. Varro r. r. 3, 2, 18.
➳ sync. induxti Ter. Andr. 883 || arch. induxis = induxeris Pl. Capt. 149 || impér. induce Varro R. 3, 2, 18.
- 1. trekken over (m. super; dat.) [pontem flumini slaan over; metaf. umbram terris verspreiden over; humanam formam membris gestalte v.e. mens aannemen]; ➤ cortex inductus erover groeiend;
- 2. smeren op, aanbrengen op [medicamenta; scuta pellibus overtrekken]; ➤ super lateres coria inducuntur;
- 3. kleding, wapens aantrekken, omdoen [sibi calceum];
- 4. op een wastafeltje uitwrijven, doorstrepen [nomina];
- 5. (metaf.) ongedaan maken, ontbinden, tenietdoen [senatūs consultum];
- 6. voeren, leiden naar, (metaf.) invoeren in (m. dat.; in m. acc.) [messorem arvis; legatos in regiam; metaf. discordiam in civitatem];
- 7. (v.e. man) huwen;
- 8. ten strijde voeren [exercitum in Macedoniam];
- 9. in het openbaar laten optreden, op het toneel of in de arena brengen [gladiatores; iuvenes armatos]; opvoeren [comoediam];
- 10. personen in een geschrift of toneelstuk sprekend of handelend opvoeren [gravem personam; senem disputantem];
- 11. in het kasboek opschrijven, verrekenen;
- 12. (metaf.) bewegen of brengen tot (m. in m. acc.; ad) [animum in spem, ad misericordiam];
- 13. verleiden, overhalen tot (m. in m. acc.; ad) [alqm in errorem; alqm promissis; alcis animum ad bellum];
- 14. (in) animum ~ besluiten tot, zich voornemen, tot een van zijn principes maken (alleen m. acc. v.e. pron. neutr. id, quod, nihil e.d.; inf.; ut; ne; quin; quominus); (m. aci.) zich ervan overtuigen;
- 15. (jur.) toepassen, laten gelden [exempla senatūs consultorum].
引進。勸。引誘。騙。披。引人言。勾去。 — equites 出馬兵。— calceos ei 給人穿鞋。— senatusconsultum 廢議事廳之論。— ad misericordiam 動其憫心。— seditionem 起衅端。— scuta pellibus 以皮盖銅牌。— parietem 杇墁墻。— colorem picturae (dat.) 彩畫。— novercam filiae 致女有後母。— animum ad hoc 定意爲此。— hoc in animum 定此意。— pecuniam in rationem 以此錢入數。— se in id ipsum quod timebat 自陷于所忌者。— solum 平此地。— in amorem 引其愛。— in errorem 使之錯。— fabulam 扮戯。— fructum 結果。Induxti pro induxisti.
Suggest a Translation
See an image
- (indūxtī for indūxīstī, T.), ductus, ere, to lead in, bring in, introduce, conduct, lead up, bring forward: metuens induceris (i. e. in domum), H.: legionis principes (sc. in urbem), L.: turmas inducit Asilas, heads, V.: hostīs in curiam: cohortem in medios hostīs, S.: principes in cornua, lead against, L.: mensorem arvis (i. e. in arva), V. —To bring forward, exhibit, represent: a me gladiatorum par inducitur: fabula quem miserum vixisse Inducit, H.—To put on, clothe: tunicam in lacertos: manibus caestūs, V.: tunicāque inducitur artūs, V.—To draw over, spread over, overlay, overspread: super lateres coria, Cs.: ubi suos Aurora induxerat ortūs, V.: pontem, Cu.: pulvis velut nube inductā, etc., L.: Inducto pallore, i. e. turning pale, O.: varias plumas, H.: terris Umbras, H.: humanam membris formam, O.: scuta pellibus, cover, Cs.: fontīs umbrā, V.: fontibus umbras, V.: (victima) inducta cornibus aurum, O. —Of words in a wax tablet, to smooth over, strike out, erase: nomina: senatūs consultum, repeal: ut induceretur locatio, be cancelled.—Fig., to bring in, introduce: thiasos Bacchi, V.: morem iudiciorum in rem p.: pecuniam in rationem, set down in the account: ager ingenti pecuniā vobis inducetur, will be charged.—In speaking, to introduce, represent, describe: Gyges inducitur a Platone: Tiresiam: consuetudinem.—To move, excite, persuade, induce, mislead, seduce: emptorem, H.: animum in spem: animum ad meretricem, T.: pretio inductus, V.: promissis aliquem: Carthaginiensīs ad bellum, N.: quem, ut mentiatur, inducere possum.—In the phrase, in animum inducere, to persuade oneself, resolve, determine, conclude: nemo alteri concedere in animum inducebat, L.: postremo Caesar in animum induxerat, laborare, had determined, S.: consules ut pronuntiarent, in animum inducere, L.—In the phrase, animum inducere, to bring one's mind, resolve, conclude, suppose, imagine: id quod animum induxerat paulisper non tenuit: animum inducere, contra ea dicere: cantare, H.: qui huic adsentari animum induxeris, T.: inducere animum, ut oblivisceretur, etc.—To entrap, ensnare, deluds: socios.
-
…armis, partim scutis ex cortice factis aut viminibus intextis, quae subito, ut temporis exiguitas postulabat, pellibus induxerant, tertia vigilia, qua minime arduus ad nostras munitiones ascensus videbatur, omnibus copiis repente ex oppido eruptionem fecerunt…
Julius Caesar, Gallic War
-
…VI eius pagi qui Verbigenus appellatur, sive timore perterriti, ne armis traditis supplicio adficerentur, sive spe salutis inducti, quod in tanta multitudine dediticiorum suam fugam aut occultari aut omnino ignorari posse existimarent, prima nocte e castris…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fuit et ditissimus Orgetorix. Is M. Messala, et P. M. Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent perfacile esse, cum virtute omnibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…exsilium cogites Vtinam tibi istam mentem di immortales duint tametsi video, si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat…
Cicero, in Catilinam
-
…linguae et rerum novitatem ; sed tua me virtus tamen et sperata voluptas suavis amicitiae quemvis efferre laborem suadet et inducit noctes vigilare serenas quaerentem dictis quibus et quo carmine demum clara tuae possim praepandere lumina menti, res quibus occultas…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…. Petreius ubi videt Catilinam, contra ac ratus erat, magna vi tendere, cohortem praetoriam in medios hostis inducit eosque perturbatos atque alios alibi resistentis interficit. Deinde utrimque ex lateribus ceteros aggreditur. Manlius et Faesulanus in primis…
Sallust, Catilina
-
…vi. inde ferae pecudes persultant pabula laeta et rapidos tranant amnis ita capta lepore te sequitur cupide quo quamque inducere pergis. denique per maria ac montis fluviosque rapacis frondiferasque domos avium camposque virentis omnibus incutiens blandum per pectora amorem…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…fulmina mitto. Ne fuge me fugiebat enim. Iam pascua Lernae consitaque arboribus Lyrcea reliquerat arva, cum deus inducta latas caligine terras occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem. Interea medios Iuno despexit in agros et noctis faciem nebulas fecisse…
Ovid, Metamorphoses
-
…cives, qui seque remque publicam obstinatis animis perditum irent. Namque duobus senati decretis ex tanta multitudine neque praemio inductus coniurationem patefecerat neque ex castris Catilinae quisquam omnium discesserat tanta vis morbi ac veluti tabes plerosque civium animos invaserat .…
Sallust, Catilina
-
…miseris perfugium erat, in altero malis pernicies. Illius facilitas, huius constantia laudabatur. Postremo Caesar in animum induxerat laborare, vigilare ; negotiis amicorum intentus sua neglegere, nihil denegare, quod dono dignum esset ; sibi magnum…
Sallust, Catilina