tractus
tractus, continuous, flowing, fluent
tractus2, (a drawing, dragging out, trailing); a track, trail; progress, course, extent
Frieze-Dennison Vergil
trāctus, ūs, m.: a dragging, drawing, an extending; stretch of space, tract, region of land, sea, or sky, 3.138. (trahō)
Could not find tractus2 in Logeion dictionaries. Looking for closest alphabetic form.
tractus, a, um, Part. and P. a. of traho.
tractus, ūs, m. [traho], a drawing, dragging, hauling, pulling, drawing out, trailing.
- I Lit. (mostly poet.): tractu gementem Ferre rotam, Verg. G. 3, 183: tractu taurea terga domant, Val. Fl. 6, 359: modicus tractus (al. tractatus), Plin. 9, 46, 70, § 153: aut si qua incerto fallet te littera tractu, stroke, Prop. 4 (5), 3, 5: continuus subitarum tractus aquarum, i.e. a drinking, Luc. 4, 368; cf.: aëra pestiferum tractu, i.e. a drawing in, inhalation, id. 7, 412: repetitaque longo Vellera mollibat nebulis aequantia tractu, Ov. M. 6, 21: harenam fluctus trahunt ... Syrtes ab tractu nominatae, i. e. from Gr. σύρω, = traho; because of this drawing, Sall. J. 78, 3: (risus) interdum quodam etiam corporis tractu lacessitur, i.e. movement, Quint. 6, 3, 7.—Of a serpent, a drawing itself along, a creeping, crawling: squameus in spiram tractu se colligit anguis, Verg. G. 2, 154; Ov. M. 15, 725; Claud. B. Get. 22; id. II. Cons. Stil. 172.—
- 2 Concr., a train, track, course: nonne vides longos flammarum ducere tractus, long trains, Lucr. 2, 207: flammarum, Verg. G. 1, 367; Luc. 2, 270: (Phaëthon) longo per aëra tractu Fertur, in a long train (of fire), Ov. M. 2, 320: longo per multa volumina tractu Aestuat unda minax, Luc. 5, 565; so of the course of the moon, Cic. Div. 2, 46, 97; of the Nile, Luc. 10, 257: (Cydnus) leni tractu e fontibus labens puro solo excipitur, Curt. 3, 4, 8: aquarum, id. 5, 3, 2: ut arborum tractu equitatus hostium impediretur, Nep. Milt. 5, 3; of the wind, Val. Fl. 1, 614; cf. Manil. 1, 532; 3, 366. —
- B Transf., a space drawn out, i. e. a stretch, extent, tract of a thing (class.): castrorum, Liv. 3, 28, 1: cujus (urbis) is est tractus ductusque muri, ut, etc., Cic. Rep. 2, 6, 11 Moser N. cr.: cum mediae jaceant immensis tractibus Alpes, Luc. 2, 630; and Claud. Rapt. Pros. 3, 9. —
- 2 Concr., of places, a territory, district, region, tract of land (class.; syn.: regio, plaga): oppidi, Caes. B. C. 3, 112: corruptus caeli tractus, Verg. A. 3, 138 Serv.: tractus ille celeberrimus Venafranus, Cic. Planc. 9, 22: tractus uter plures lepores, uter educet apros, Hor. Ep. 1, 15, 22: tractu surgens oleaster eodem, Verg. G. 2, 182: genera (vitium) separari ac singulis conseri tractibus, utilissimum, Plin. 17, 22, 35, § 187; Flor. 1, 15, 2.—
- II Trop.
- A In gen., course, progress, movement: tractus orationis lenis et aequabilis, course, movement, current, Cic. de Or. 2, 13, 54; cf.: in omni corpore, totoque, ut ita dixerim, tractu (orationis), Quint. 9, 4, 61: cetera continuo magis orationis tractu decurrunt, id. 5, 8, 2.—
- 2 Of time, space, lapse, period: quod neque clara suo percurrere fulmina cursu Perpetuo possint aevi labentia tractu, Lucr. 1, 1004; 5, 1216: eodem tractu temporum nituerunt oratores, etc., Vell. 2, 9, 1: aetatis, Val. Max. 8, 13, ext. 2: hoc legatum Cum voluerit, tractum habet, quamdiu vivat is, a quo, etc., duration, period, Dig. 32, 1, 11. —
- B In partic., a drawing out, protracting, lengthening, protraction, extension, length: quanta haesitatio tractusque verborum! drawling, Cic. de Or. 2, 50, 202: pares elocutionum, Quint. 4, 2, 118: illa (historia) tractu et suavitate atque etiam dulcedine placet, extent, copiousness, Plin. Ep. 5, 8, 10.—
- 2 Of time: durante tractu et lentitudine mortis, Tac. A. 15, 64: belli, id. ib. 15, 10.—
- 3 In gram.: in tractu et declinatione talia sunt, qualia apud Ciceronem beatitas et beatitudo, a lengthening in derivation, Quint. 8, 3, 32 Spald.
1. tractus, a, um, PAdi. (v. traho), I) hergezogen, hergenommen, herkommend, herstammend, entsprungen, venae a corde tractae, Cic.: sermo ab isto initio tractus, Cic. – II) in einem fortgehend, fließend, nicht holperig, sermonis genus, Cic.: oratio tracta et fluens, Cic.
2. tractus, ūs, m. (traho), das Ziehen, I) eig. u. übtr.: 1) das Ziehen (wenn ein Gegenstand im Raume sich fortbewegt), der Zug, a) eig.: tractu gementem ferre rotam, Verg.: modicus tractus (v. Netze), Plin.: in spiram tractu se colligit anguis, Verg.: longoque per aëra tractu fertur, Ov.: corporis, Bewegung, Quint.: flammarum, Lucr. u. Verg.: Nili, Lucan.: venti, Val. Flacc.: aequalis (siderum) tractus, Manil.: 1, 532: v. der Schrift, si qua incerto fallet te littera tractu, Prop. 4, 3, 5. – b) übtr.: α) der Zug, den ein Gegenstand nimmt, die Ausdehnung, die Lage, qui tractus castrorum esset, Liv.: is est tractus ductusque muri, Cic.: cum mediae iaceant immensis tractibus Alpes, Lucan.: ut arborum tractu equitatus hostium impediretur, durch die Ausdehnung der (einzeln stehenden) Bäume, durch die lange Reihe der Bäume, Nep. Milt. 5, 3. – β) meton., v. Örtl., der Strich, Erd-, Landstrich, die Gegend, tractus Laurens, Liv.: Ponticus, Vopisc.: Belgicae et Armorici, Eutr.: totus, Cic.: in tractu pisce viventium, in der Gegend (im Lande) usw., Plin.: hoc tractu oppidi erat regia, Caes. – corruptus caeli tractus, verpestete Luft des Landstriches, Verg. Aen. 3, 138. – 2) das Ziehen, Einziehen, aquae, Trinken, Lucan. 4, 368. – 3) das Fortschleppen, Syrtes ab tractu nominatae, vom griech. σύρειν = fortschleppen, fortschwemmen, Sall. Iug. 78, 3. – II) bildl.: 1) der Zug, die Bewegung, a) von der Darstellung: α) die ruhige Bewegung, die ruhige Haltung, der gehaltene Stil, tractus orationis lenis et aequabilis, Cic.: cetera quae continuo magis orationis tractu decurrunt, Quint.: haec (oratio) vel maxime vi, amaritudine, instantiā, haec (historia) tractu et suavitate atque etiam dulcedine placet, Plin. ep. – β) die Wendung des Ausdruckes, pares elocutionum tractus, Quint. 4, 2, 118. – b) von der Zeit, der Lauf, Verlauf, eodem tractu temporis, zu derselben Zeit, Vell.: hoc tractu temporum, Vell.: aetatis, i.e. senectus, Val. Max.: perpetuo aevi tractu, beständig, Lucr.: tractum habere, einen Zeitraum haben, ICt. – 2) insbes., die Dehnung, a) die Dehnung, langsame Bewegung der Worte, quanta haesitatio tractusque verborum! Cic. de or. 2, 202. – b) v. der Zeit, die Zögerung, Langsamkeit, belli, Tac. ann. 15, 10: tractu et lentitudine mortis, ibid. 15, 64. – c) in der Gramm., die derivative Verlängerung (wenn zB. aus beatitas beatitudo wird), Quint. 8, 3, 32.
[Syrtes ] omnia ad se rapiant, unde Sallustius illis nomen a ~u [sc. σύρσις ] dicit impositum
alius ‥ per ‥ oceani gurgites ‥ agens liburnam ‥ spumosis algosisque remorum ~ibus [gl.: ] trudittium
stetit carrum quasi fixum nec poterat moveri ~u boum vel impulsu hominum
vertigo componitur ex ~u et pulsione
sub tali condicione quod .. pulsarent .. qualibet nocte quandam campanam .. in ecclesia de N. vel in campanili ejusdem per trescentos et sexaginta ~us
per ~um pontis
capiendo tolonea ‥ indebita de mercatoribus ‥ venientibus ad villam N. ‥ viz. ‥ de ~u molarum molend' vj d.
si tres possent trahere navem et similiter unus solus, ita ‥ conveniret ~us navis uni sicut tribus
in ~u sex doliorum vini de castro ad aquam et alibi, ix s.
centum ~us virgarum de corilo ad trahas suas faciendas
duas carectatas virgarum de parco de K. ‥ ad reficiendas carectas nostras
W. P. ‥ eisdem concessit monialibus ‥ ~um decime
est ibidem alia consuetudo que vocatur ‘~us boū’ [(] et valet per annum x s. : bonorum Cal. IPM 389
est ibi quid' ~us navium super Tamisiam qui val' per annum vj s. viij d.
alios ‥ ~ui et suspendio, culpis proditorum in ipsis clarescentibus, adjudicatos
turbatores pacis ‥ ~u et suspendio vitam finierunt
si [truncus ] non idem [nutrimentum ] trahit, interruptus est ~us, nec potest ad insitam pervenire quod affectat
quidam ‥ dicunt ‥ colon esse ubi vulgariter punctum dicimus, aut quendam spiritus ~um
~us ‥ est ‥ motus quo [animal ] cibum traicit et potum haurit
ex nimio ~u et discrasia sepe dolent renes in tertiana
cum zuccaro dulcoretur et detur ~us bonus
miscentes aque calide calathos [] iiij, i. mensuram continens [ : κυάθους Diosc. V 16 sic ] unum ~um, cum timopsalmo
in antiquo tempore, ad tertium vel quartum ‥ ~um unius sagitte ‥ scirent ‥ que pars triumpharet
[transmittere ] sagittarios suos ‥ qui eosdem taliter molestando et vulnerando ~u fatigarent ut ‥ sine certamine superatos captivaret
cimba in ~um sagitte a terra abrepta, populus ‥ ripam occupat
T. le W. amerciavit ‥ W. O. ‥ eundo versus domum ad ~um unius arcus de hundredo
extra Bethleem ad ~um quasi baliste est ecclesia S. N.
si ‥ mihi citra sagittarum ~um congruum adjutorii transmiseritis clypeum
prior unam [(justam cervisie percipiet ] ad novum ~um
mensurator debet implere busshellum de sale ad duos ~us, et in tertio ~u radere mensuram
salvis dictis ‥ capellanis ‥ de nobis ‥ ~u sanguinis, mercetis, et omnibus aliis querelis et forisfactis
clericis [justiciarii ] ‥ pro quolibet homine mundato per assisam pro ~u extra rotulos [ME: ] iiij d.for to draw thaim out of the rollis
sic finitur ~us de primo libro
incipiunt aliqua de ‥ libro Scoticronicon vulgo nuncupato ‥ extracta
de sagenis et ~is in aqua Temisiae iij s.(
cum ‥ piscaria et duobus ~ibus qui ibi sunt ad trahendum cum retibus(
concessisse ‥ fratribus ‥ ~um unius retis in aqua de Thei ad piscandum ubi mea dominica retia piscabuntur
concedo ‥ ~um duorum retium in Scypwel
confirmasse [monachis ] ‥ piscarias suas et ~us in aqua de T. ‥ ita ut aqua rectum [i. e. rettum ] suum habea[n ]t, viz. terciam partem file aque liberam ‥ et ~us suos super sabulum
primo ‥ ~us sui conamine dum retia traherent salmo unus mire magnitudinis apparuit
in parco ‥ habere ‥ v damas ‥ et in forinseco vivario ‥ unum ~um ad piscem capiendum
[ballivus ] piscantibus intendens ‥ salutato ‥ episcopo dixit “Domine ‥ nihil cepimus: expectate ‥ unius ‥ ~us eventum, et date vestram benedictionem ut in ipsa laxemus rete”
ad piscatores jam tensis retibus veniens ‥ primum ~um piscium ‥ ab eis impetravit
decimam piscatorie, tercium eciam ~um sagene sancte M. ‥ concedo ‥ ad victum monachorum(
abbas ‥ clamavit habere singulos primos duos ~us in ‥ S. Maripot et quemlibet primum ~um cum sagena sua in omnibus aliis locis aque predicte
de septimana in septimanam unicus lactis ~us [tollatur ]
hec †pupilla [l. papilla ] ‥tret de mamele
~us uberum vicissim tollantur
quidam fulgor emicuit, qui cum ‥ longe ‥ a loco ~u vestigante se transtulisset
ex ~ibus dentium [(draconis ] sanguis emanans
sicut cum scribimus ‘dn̄s’ [sc. dominus ] per ~um supra ‥ sic ipsi scribunt ‘κōς’ [sc. κύριoς ]
hanc diversitatem sonorum designant [Hebraei ] per puncta et ~us
quidam ~us in fine ejusdem rasture factus, majoris substancie et incausti nigrioris quam in principio ~us illius rasture, reperitur
figura ligata est ubicumque fit multitudo punctorum simul junctorum per suos ~us
secundum materialem significationem ‘pausatio’ dicitur ~us inter duas modulationes
longa ‥ duos ~us possedens quorum dexter longior est sinistro ‘plicata longa’ vocatur
si [semibrevis ] major sit, formabitur ad modum losonge habens sub se ~um
~us dicitur eo quod remanente campo armorum tam intra quam extra, protrahitur unus ~us de alio colore ad modum scuti, et aliquando iste ~us duplicatur ‥ et quidam habent istum ~um triplicatum vel quadriplicatum
sunt ‥ quidam nobiles qui portant unum ~um simplicem de duobus coloribus invectis
ilia succingit levitas tractusque lacertos [Helenae ]
dicitur ‥ ‘Sirius’ a ~u i. e. longitudine signi, σύρω enim ‘traho’ interpretatur
dictum rete ‥ longitudinis trium ~uum brachiorum hominis vocatorumfadmes existit
Brettones ‥ de ~u Armoricano ‥ Brittaniam advecti
idem locus ‥ illinc silvam longis supereminentem habet ~ibus
candela ‥ super tumulum ‥ linteis ‥ ornatum decidit, ibique trium pedum ~um signante favilla ‥ exarsit
quanto ‥ ad eoos ~us ‥ magis acceditur, tanto ‥ fecunditate terra felicior
transivimus ‥ Traitmaur et Traitbochan, i. e. ~um maris majorem et ~um minorem ‥. dicitur autem ‘trait ’ lingua Kambrica sabulum mari ‥ nudatum
Trait Maur et Trait Bochan, i. e. ~us maris major et minor
presentis ‥ vite ~u pollentes
longo temporum ~u sacris altaribus ministrantes
[miseria ] que toto ~u temporis hujus perdurat usque in finem
ecclesie subversa sunt edificia ‥ [et ] canonici regulares positi sunt ibi ~u temporis
ne ~u temporis ea que semel recte terminata sunt iteratis refragationibus perturbentur
dilectio ‥ temporis ~u et locali distantia convalescit
diem sollemnem constituimus observandum ~uque temporis cum essemus ‥ requisiti ‥ usque ad S. ‥ descendimus
consuetudo est ‥ quod statera debet trahere inclinando versus pecuniam ‥ et quod ponderator ‥ per hujus ~um potuit prebere majus pondus uni quam alio sive per favorem sive per timorem
fuit ‥ statutum ‥ quod ‥ pro ~u predicto debet venditor dare emptori ad quemlibet centum iiij li.
averia ‥ solebant ponderari ‥ ita quod emptor habuit ad quemlibet centinarium iiij li. pro ~u
lectiones ‥ tres de ~u S. Augustini de eodem psalmo
tractat' S. Augustini de psalmo ‘exaudi Deus orationem meam’
tractatus [(MS: ~us ] grammatice artis
in qua pagina perlucidus ille tractatus [MS: ~us ] subscribitur
suffragia monachorum, cum quodam ~u decretalium(
cum perventum fuit ad colloquium de condicionibus ‥ quibus rex ‥ ~u [] prehabito ‥ [ : tractatu Bower VIII 14 comitatum ] sposponderat
[terre ] assedantur pro xix annis de consensu capituli solemni servato ~u
citra ~um pacis finalis inter duo regna Francie et Anglie
sequitur ~us [AS: ] ‘eripe me Domine’traht
singulos ~us duo in albis canant
cum ad versum ~us ventum esset ‘scitote quoniam Dominus ipse est Deus’
per totam septuagesimam ‥ in missa dicimus loco illius [sc. alleluia ] et sui versiculi ~um
cum ‥ ab initio cl psalmi ‥ legerentur, propter tedium loco psalmorum introitus et ~us et offertoria de ipsis psalmis instituit
antiphonam quam ‘~um’ vulgo appellant ‥ Gelasius fecit
pro ~is et alio minuto harnasio
in viij paribus ~uum ad caretam wardrobe nostre
in j pari ~arum iiij d. ob.
in j pare ~uum de corio empt' pro long' carect' iiij s., in v paribus ~uum de canabo et ij cordis pro longis carectis ix s. iiij d.
in j pare traxum factis de canobo domini, iiij d.(
in ‥ viijpipes pro ~ubus
in stipendio j garcionis conducti ad lucrand' et cindend' virgas ‥ pro ~ibus ad plaustra faciendis ‥ [(et ] in v hominibus conductis ad dictas virgas torquendas et dictos ~us inde faciendos
ijcartrapes , ijwaynraps novi, iij ~us ad carrectam novam
de lij quart. †secundo [l. secunde ] farrine que dicitur †cratus [l. ~us ] et lxx quart. furfuris provenientibus de frumento superius moluto
~us ‥ ad plagam satis conveniens ‥ fit ex albumine ovi et mele crudo et farina siliginis ana et succo apii in majori quantitate
~us ad aperiendum, sanandum, purgandum, dolorem mitigandum, carnem mortuam et cancrum auferendum ‥ si [plaga ] aperta sit super pannum extendatur et superponatur
1 tractus, a, um, ¶ 1 part. de traho ¶ 2 adjt [en parl. du style] étiré, qui sʼallonge, dʼun cours paisible : genus orationis fusum atque tractum Cic. de Or. 2, 64, style qui se déploie et sʼallonge, cf. Cic. Or. 66.
2 tractŭs, (11) ūs, m. , ¶ 1 action de tirer, de traîner : tractu gementem ferre rotam Virg. G. 3, 183, supporter le grincement des roues quʼon traîne [gémissant sous la traction] || étirage de la laine : Ov. M. 6, 21 || harenam et saxa ingentia fluctus trahunt...; Syrtes ab tractu nominatæ Sall. J. 78, 3, les flots traînent du sable et dʼénormes rochers... ; le nom de Syrtes vient du mot traîner (σύρειν) ; in contrarium tractum maris incidere Liv. 28, 30, 9, tomber sur un mouvement dʼentraînement contraire de la mer (dans un courant contraire) || action de se traîner, de se tirer : in spiram tractu se colligit anguis Virg. G. 2, 154, par une traction sur lui-même le serpent se ramasse en spirale ; Cydnus leni tractu e fontibus labens Curt. 3, 4, 8, le Cydnus glissant de sa source en un paisible écoulement, cf. Curt. 5, 3, 2 ; longo per multa volumina tractu æstuat unda Luc. 5, 565, lʼonde bouillonne avec de longs replis en multiples tourbillons ¶ 2 [concret] : a) traînée : longos flammarum ducere tractus Lucr. 2, 207, mener de longues traînées de flammes, cf. Virg. G. 1, 367 ; b) tracé dʼun mur : (urbis) tractus ductusque muri definitus ex omni parte arduis montibus Cic. Rep. 1, 11, le tracé et lʼacheminement de lʼenceinte limités de tous côtés par des monts escarpés || allongement, développement : contemplatus qui tractus castrorum esset Liv. 3, 28, 1, ayant observé lʼétendue du camp ; c) étendue déterminée, espace déterminé : oppidi Cæs. C. 3, 112, 8, quartier dʼune ville ; eodem tractu Virg. G. 2, 182, dans le même coin de terre, cf. Hor. Ep. 1, 15, 22 ; Plin. 17, 127 || totus ille tractus celeberrimus Venafranus, Allifanus Cic. Planc. 22, tous ces coins si peuplés de Vénafre, dʼAllifa ; corrupto cæli tractu Virg. En. 3, 138, la région du ciel étant contaminée, lʼatmosphère du pays étant infectée ¶ 3 [fig.] idée dʼune chose qui sʼétire, qui se traîne ; acheminement lent, mouvement lent et progressif : a) tractus orationis lenis et æquabilis Cic. de Or. 2, 54, le déroulement paisible et égal du style ; tractus orationis Quint. 5, 8, 2, le cours, le développement du discours ; fulmina perpetuo ævi labentia tractu Lucr. 1, 1004, les éclairs se mouvant dans lʼéternel déroulement du temps ; b) pares elocutionum tractus Quint. 4, 2, 118, membres de phrase de même longueur ; c) espace de temps : Vell. 2, 9, 1 ; Val. Max. 8, 13, 2 ; d) quanta hæsitatio tractusque verborum ! Cic. de Or. 2, 202, quelle hésitation et quelle lenteur dans le débit ! tractu belli Tac. Ann. 15, 10, en traînant en longueur lʼouverture des hostilités ; durante tractu et lentitudine mortis Tac. Ann. 15, 64, comme se prolongeait le lent acheminement de la mort ; e) [gramm.] dérivation dʼun mot par allongement [ex. beatitudo de beatitas ] : Quint. 8, 3, 32.
- 1. het trekken, het slepen [incertus onzekere manier v. schrijven]; ➤ rota tractu gemens krakend bij het voorttrekken;
- 2. het spinnen; ➤ vellera tractu mollire;
- 3. (meton.) loop, baan, traject [lunae; flammarum; aquarum];
- 4. uitgestrektheid, ligging [castrorum]; rij [arborum];
- 5. (land)streek [caeli windstreek, hemelstreek];
- 6. (poët.) kronkeling van slangen;
- 7. (v.e. redevoering) kalme, ingehouden stijl [orationis]; rekking [verborum];
- 8. (poët.; postklass.) langzaam verloop, het slepen [belli; mortis];
- 9. (Lucr.) (v.d. tijd) verloop.
- 1. afstammend van, uitgaand van, voortkomend uit; ➤ sermo ab isto initio ~;
- 2. (v.e. redevoering) uitgesponnen, rustig [sermonis genus; oratio].
tractus , us. m.
拖。動。繼連。變名字。承行。隔之地。蛇繞。域。問之時。— calami 一筆畫。— corporis 舉動。Tractum habere 有若干時。
Suggest a Translation
See an image
拖。動。繼連。變名字。承行。隔之地。蛇繞。域。問之時。— calami 一筆畫。— corporis 舉動。Tractum habere 有若干時。
Suggest a Translation
See an image
tractus , a, um. part. p. v. traho.
拖。抽出。領。引。伸。緩者。Oratio tracta 連長之論。Lanae tractae 刷之羊毛。
Suggest a Translation
See an image
拖。抽出。領。引。伸。緩者。Oratio tracta 連長之論。Lanae tractae 刷之羊毛。
Suggest a Translation
See an image
Tractus a trahendo dicitur, quia trahendo, id est tractim canitur.Hugo a S. Victore in Spec. Eccl. lib. 1. cap. 7 :
Tractus autem quia gemitum et cantum lachrymabilem exprimit, lachrymas Sanctorum..... repræsentat. Unde Tractus dicitur, quia Sancti suspirantes ab imo pectoris gemitum trahunt.Adde lib. 2. cap. 19. Alcuinus lib. de Offic. divin. :
Tractus semper in causa humilitatis ponitur.Joannes Abrincensis Episc. de Offic. Eccl. :
Per Tractum qui nullo respondente cantatur, et in melodiis suis similitudinem fert gemitus, etc.In eo vero quod nullo respondente canitur, differt a responsorio. Amalarius lib. 4. de Divin. Offic. cap. 12 :
Hoc differt inter responsorium, cui Chorus respondet, et Tractum, cui nemo.Inde igitur Tractus cantatur, cum cessat Alleluia. Ordo Romanus :
Si fuerit tempus, ut dicatur Alleluia, bene ; sin autem, Tractus.Alibi :
Quapropter Alleluia illo tempore non cantatur apud nos, sed Tractus, id est luctus.Necrologium S. Leonorii Bellimontis in Bellovacis :
Kal. Jan. obiit Matthæus Comes... officium plenum fiat, cappa in Choro, Responsoria et Tractus in cappis, tres pauperes reficiantur, Generale facit Prior de piscibus abundanter. Tractuset hymnos composuit Gelasius PP. ut auctor est Rupertus lib. 2. de Div. Offic. cap. 21. et ex eo Auctor Chronici Reicherspergensis sub ann. 494.
Gradualia, Tractus et Alleluia Ambrosius, Gelasius et Gregorius ad Missam cantari instituerunt.
Traitifdicitur Suspirium ex imo corde tractum, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :
Moult se dolouse, moult se plaint, Maint souspirs fait lonc et Traitif.
Traite de messesvero, nuncupatur Missarum series, in Testam. Thomæ
de Faillyann. 1473. ex Bibl. reg. :
Item a voulu et ordenné quatre Traites de messes estre celebrées pour le remede et salut de son ame.
Jactusdicitur ; pisces, qui ex fluvio vel vivariis extrahuntur. Tabular. Belliloc. ch. 159 :
Cum terris cultis et incultis, domibus, sylvis, adjacentiis, et in Dordonia Tractis, sive jetis.Ch. 176 :
Et juxta fluvium Dordoneæ piscatoriis et ripaticis, jectis sive Tractis.Charta ann.
Ripaticis, piscationibus, Tractis, venationibus, laudemiis.Charta Ricardi II. Ducis Norm. ann. 1027. pro Monast. Fiscan. :
Et in eodem fluvio Tractus piscatorios..... item in fluvio qui dicitur Authura, in loco dicto Hasdans, Tractus piscatorios cum aliquibus hospitiis.Fleta lib. 5. cap. 9. § 24 :
Sunt etiam aliæ res hæreditariæ, quæ veniunt in partitionem, quæ cum commode dividi non possunt, uni conceduntur, ita quod alii cohæredes alibi de communi hæreditate habeant ad valorem : sicut sunt vivaria, piscariæ, parci, et hujusmodi ; vel saltem quod partem habeant, sicut secundum, tertium, vel quartum, vel secundum Tractum, tertium, vel quartum, secundum numerum cohæredum ; et ita de parcis, secundam, tertiam, vel quartam bestiam.Charta Ludovici Regis Franc. ann. 946. in Biblioth. Cluniacensi pag. 275 :
Excepto tertio Tractu de Hosa, quod pertinet ad S. Vincentium.Alia Rodulphi Regis ann. 997. ibid. pag. 410 :
Et tertiam partem piscinæ, quæ vocatur Osa, cum mancipiis, vel reliquis rebus ad eandem piscinam pertinentibus, ut semper iidem Monachi medium Tractum habeant.Orig. Murensis Monasterii pag. 50 :
In lacu autem habemus duos Tractus et dimidium, etc.Tabularium Vindocinense fol. 54 :
Donavit eis Tractum sagenæ unius, in universis aquis suis, ubicunque piscaturas habere dinoscitur.Vide Radulphum in Vita S. Richardi Episcopi Cicestrensis n. 78.
Cum piscaria et duobus Tractibus, qui ibi sunt, ad trahendum cum retibus.Charta ann. 1242. in Pomer. diplom. pag. 195 :
Medietatem piscaturæ principalis et Tractus stagni pro centum marcis argenti vendidimus.
Tractus decimæ, in agris ac culturis, alius prorsus a
Tractu piscatorio.
Hauvidis Ducissa fondatrix Ecclesiæ Casteniensis dedit in præfata villa Tractum et decimas Ecclesiæ, et quidquid allodii ibidem possidebat.
Decimam de la Narville, et Tractum per singulos annos... apud Chaloereth quartam partem decimæ de Fratevilla, et duos Tractus ; quartam partem decimæ de Varennis, et quartum Tractum ; Decimam in terra Burchardi Gononis,....... et ipsius decimæ Tractum.Charta Hugonis Decani Paris. ann. 1213. in M. Pastorali lib. 7. ch. 33 :
Ipsi autem Monachi nobis quitaverunt medietatem totius decimæ in proventibus, videlicet in dominio, in justitia, in Tractu.Alia ann. 1248. lib. 8. ch. 22 :
Medietatem in quadam decima,.... videlicet in grano, palea, Tractu, stramine, et in omnibus aliis quibuscunque proventibus ratione decimæ supradictæ.Charta ann. 1239. apud Roverium in Reomao pag. 263 :
Cum Abbas et Conventus Reomaensis, Laurentium de Crie piscatorem coram nobis authoritate Domini Lingonensis, super terris tertialibus sitis in finagio de Crie, in quibus dictus Laurentius dicebat se Tractum habere, et super sergenteria ad Prioratum de Asiaco spectantibus traxissent in causam, etc.Quæ hic commentatur idem Roverius pag. 640. nihili sunt.
In qua parochia sunt tres Tractus decimarum, de quibus rector ejusdem Ecclesiæ percipit unum Tractum feodi de Colonc. et in aliis duobusChartularium S. Vincentii Cenoman. fol. 43 :non percipit nisi terciam partem.
De Tractu vero fuit constitutum, quod utraque pars tam monachi quam domina et sui hæredes de anno ad annum alternatim Tractum decimæ possidebit, et eodem anno quo monachi Tractum habebunt, per ipsos attrahetur decima ad domum dominæ et hæredum suorum ; et eodem anno habebunt clavem domus, ad quam decima attrahetur ; domina vero et sui hæredes habebunt paleas.
Tractus decimæidem est quod alibi,
Cario, Decima decimæ, Redecima, seu pars decimarum, quam percipiebat is qui eas colligebat,
trahebatseu vehebat in horreum decimatoris. Hoc jus, ut in
Cariodictum est, ad varios pertinuit, modo ad Majorem loci, modo ad Dominum, modo ad Ecclesiam aliosve, qui nullam forte ponebant operam in decimis sive colligendis, sive advehendis : sed collectio seu vectura decimarum prima fuit hujusce juris causa, quod deinceps ad varios transierit, ut in aliis similibus juribus factum est sæpissime. Interpretationi nostræ non parum favet locus e Chartulario S. Vincentii laudatus : cum enim monachi
tractum habent, per ipsos attrahi, seu advehi debet
decima ad domum dominæ et hæredum suorum. Annis vero quibus
domina et hæredes sui tractum habebant, ab ipsis
attrahi, seu advehi, debebat
decima ad domum monachorum, ut dicitur in alio ejusdem Chartularii loco, supra relato in voce Tractor. Præterea nullus alius est locus, sive a Cangio, sive a nobis citatus, cui hæc nostra explicatio nequeat accommodari : qua de re tamen penes attentum lectorem esto judicium. Vide Trahere 8.
Notificamus præterea tam præsentibus quam futuris, quod inter eandem ecclesiam et memoratum Odonem ingens querela extitit super quinque modiis frumenti, quos ecclesia extra partem in decima singulis annis percipiebat, prædicto Odone dicente, quod ecclesia propter illos quinque modios propriis vecturis decimam trahere debebat, aut ex illis trahentes conducere, absque ulla aliqua redecimatione. Super Tractu decimæ etiam idem Odo asserebat, quod sicut tertiam partem in decima habebat, ita tertio anno decimam trahere debebat. Sæpedicta vero beati Vincentii ecclesia Tractum decimæ omnino liberum, et præscriptos quinque frumenti modios se extra partem antiquitus, absque ulla calumnia possedisse, legitimis testibus in curia nostra comprobans obtinuit. Tractusergo
decimæpretium erat, quod pro ducenda decima exsolvebatur.
Magna quantitate victualium, artilleriæ et Tractus ibidem dimissa, quæ erat sufficiens ad custodiam dicti castri.Monstræ factæ apud Chassagniam ann. 1511. e Schedis D.
Aubret:
Franciscus Carbonelli habet balistam calibus fulcitam sub ingenio et una trossa Tractuum... unam duodenam Tractuum.Pluries occurrit ibi.
Gens de Trait, Sagittarii, in Præcepto ann. 1428. apud Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. col. 1013.
Gens d'armes et de Trait,in Charta Caroli VII. Reg. Fr. ann. 1431. ex Chartul. Latiniac. fol. 31.
Traict, in Lit. remiss. ann. 1450. ex Reg. 186. Chartoph. reg. ch. 7 :
Le suppliant..... dist à ung sien nepveu..... qu'il prinst une crennequin et du Traict, afin d'eulx deffendre.Aliud sonat
Trait, Ovi scilicet albumen, in aliis Lit. ann. 1478. ex Reg. 205. ch. 54 :
Le suppliant visita sa playe et lui mist du Trait d'eufz avecques des estouppes.
Trait d'arc, in Consuetud. Burbon. art. 524. et in Charta ann. 1449. ex Tabul. Latiniac. Epistola Petri de Condeto tom. 2. Spicil. Acher. pag. 553 :
Extendebat se in longum quasi per leucam et plus, et in latus per tres Tractus balistarum.Simili notione
Tractusnude dicitur in Conventione ann. 1292. e Schedis Pr.
Et a dicto burgo per magnum Tractum et spatium distat.Nostris etiam dicitur
Trait, hoc intellectu.
Et illam terrulam ab omni calumnia dimisit liberam, quam in Tractu, id est, in exitu sui antecessoris reclamabat suam.Hinc
Infirmabatur ad mortem, et desperatus erat ab omnibus, et etiam Tractum facere incipiebat.Miracula MSS. Urbani V. PP :
Nec pulsum, neque anhelitum habebat per os suum, et quod oculos subverterat, et Tractum sive badalli fecerat.
Au Traict de la mort, pro vulgari
A l'article de la mort, In extremo spiritu, in Vita S. Isabel. soror. S. Ludov. apud Cang. pag. 175 :
L'on trouva que la saincte Dame estoit trespassée, ou estoit au Traict de la mort.Vide Tractatus 8. et Tractus 1.
Vendiderunt... septem et decem jornalia terræ cum dimidio in duobus Tractibus.Gallice diceremus,
En deux pieces.
Du Bostom. 1. Histor. Monarch. Franc. pag. 70. quem consuluisse haud pigebit.
Ordinamus, quod unus de clericis beneficiatis ejusdem Ecclesiæ, non tamen canonicis, pro tempore in eadem Ecclesia constituatur Tractu communi et consensu Archiepiscopi et Capituli ejusdem Ecclesiæ.
d. apud Kennettum in Glossario ad calcem Antiq. Ambrosd.
Dictus Nicolaus suum custellum evaginavit, et Tractus equorum cidit, quos Tractus prædictus quadrigarius statim renodavit, et iterum equos suos astellavit.
At brachiis geminæ, noctis phantasmate, Tractæ Perdiderant dextrumque latus, etc.
De hoc(tempore)
sunt Tracti
anni, in Placito ann. 1158. inter Probat. novæ Hist. Occitan. tom. 2. col. 571.
Cum carissimus dominus ac genitor noster.... concessisset dilecto et fideli nostro armorum servienti Bernardo Chini et suæ posteritati perhenniter armorum insignia sive arma, scilicet scutum coloris sereni cœli sive azuris, cum benda ejusdem coloris liliorum flosculis auri rutilantis seminata, cum duobus filis sive Tractis argenti, etc.
de Malastann. 1312. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 508. art. 62 :
Quod omnia ad Tractum pertinencia, pro quolibet animali onerato illis, quatuor denarios pro pondere et leuda, si vendantur dicta onera, solvere teneatur.Vide supra Tractatio.
Unum Tractum ad unum equum, etc.Alia notione vide in Trahere 18.
Item ordinaverunt pro sustentatione justitiarii quolibet die itineris sui centum solidos. Item Clericis suis, pro quolibet homine amerciato, vel vendito duos solidos ; et pro quolibet homine mundato per assisam, pro Tractu extra rotulos, quatuor denarios.Galli dicerent :
Pour estre tiré du rôle des accusations ou des amendes.
Tractus quadrigæ tempore Augusti, in Chartulario S. Vandregesili tom. 1. pag. 85.
tractus (1) adj.
- P. of traho.—Of style, continuous, flowing, fluent: genus orationis.
tractus (2) ūs, m
- TRAG-, a drawing, dragging, hauling, pulling, drawing out, trailing: tractu Ferre rotam, V.: longo Vellera mollibat tractu, O.: Syrtes ab tractu nominatae (i. e. from Gr. σύρω), S.: Squameus in spiram tractu se conligit anguis, V.—A train, track, course: Flammarum, V.: (Phaëthon) longo per aëra tractu Fertur, in a long train(of fire), O.: (Cydnus) leni tractu e fontibus labens puro solo excipitur, Cu.: ut arborum tractu equitatus hostium impediretur, N.—A stretch, extent: castrorum, L.: cuius (urbis)is est tractus ductusque muri, ut, etc.—A territory, district, region, tract of land: oppidi, Cs.: Conruptus caeli, V.: Venafranus: Tractus uter plures lepores, uter educet apros, H.—Fig., course, progress, movement: tractus orationis lenis.—A drawing out, lengthening, drawling: verborum.