καθαίρω

κᾰθαίρω, fut. κᾰθᾰρῶ X. Oec. 18.6, prob. in Pl. Lg. 735b, etc.: aor. 1 ἐκάθηρα Od. 20.152, Th. 3.104, Hp. Mul. 1.47, IG 2(2).1672.47 (ἀνα-), Theoc. 5.119, etc.; ἐκάθᾱρα is found in codd. of Antipho 6.37, X. An. 5.7.35, Hp. Acut. (Sp.) 11, and commonly in later Gr., Thphr. Char. 16.7, BCH 6.23 (Delos, ii B.C.), (ἀνα-) PPetr. 3 p.141 (iii B.C.), (συνανα-) IG ΙΙ(2).163A 56 (Delos, iii B.C.), cf. διακαθαίρω, ἐκκαθαίρω, etc., and Phryn. 16; v. infr. Med.: pf. κεκάθαρκα (ἐκ-) Sch. Ar. Pax 752:— Med., fut. καθαροῦμαι Pl. Cra. 396e, Hp. Morb. 2.38 (in pass. sense, ib. 2.13, Nat.Mul. 13, Mul. 2.160): aor. ἐκαθηράμην A. Fr. 354, Hp. Epid. 5.43, Pl. Lg. 868a, IG ΙΙ(2).146A 78 (Delos, iv B.C.), 153.9, 154A 37 (ibid., iii B.C.); later ἐκαθᾱράμην ib. 146A 80 (iv B.C.), Inscr.Délos 290.79, al. (iii B.C.), etc., (ἀνα-) IG 2(2).1668.8 (iv B.C.): Pass., fut. καθαρθήσομαι Ruf. ap. Orib. 7.26.64, Gal. 7.222: aor. ἐκαθάρθην Hdt. 1.43, Th. 3.104, Hp. Epid. 5.2, etc. (aor. 2 ἀποκαθαρῇ is f.l. in Arr. Cyn. 27.1): pf. κεκάθαρμαι Hp. Nat.Mul. 8, Pl. Phd. 69c, etc.: (καθαρός):

• • I cleanse, of things, καθήρατε δὲ κρητῆρας Od. 20.152; τραπέζας ὕδατι . . καθαίρειν 22.439; καθήραντες χρόα καλὸν ὕδατι 24.44; κ. οἰκίαν Antipho l.c., Thphr. l.c.; of wounds, Hp. Ulc. 6, al. (cf. καθαιρέω II.6): c. gen., ἵππον αὐχμηρᾶς τριχός S. Fr. 475; κ. σῖτον X. Oec. 18.6; γῆν clear of weeds, ib. 20.11, cf. PLille 5.24 (iii B.C.), etc.; χρυσόν purify, refine, Pl. Plt. 303d: metaph., purge, clear a land of monsters and robbers, S. Tr. 1012 (hex.), 1061, Plu. Thes. 7; κ. λῃστηρίων τὴν ἐπαρχίαν Id. Mar. 6: c. acc. cogn., καθαρμὸν κ. Pl. Lg. 735b:—Pass., τὴν νηδὺν ἀνασχισθεῖσαν καὶ καθαρθεῖσαν Hdt. 4.71.
  • • 2 in religious sense, purify, [δέπας] ἐκάθηρε θεείῳ by fumigating with sulphur, Il. 16.228; κ. τινὰ φόνου purify him from blood, Hdt. 1.44, cf. Berl.Sitzb. 1927.160 (Cyrene); Δῆλον κ. Hdt. 1.64, cf. Th. 1.8; στόλον κ., Lat. classem lustrare, App. BC 5.96: abs., IG 5(1).1390.68 (Andania, i B.C.):— Med., purify oneself, get purified, Hdt. 4.73; οἱ φιλοσοφίᾳ καθηράμενοι Pl. Phd. 114c, cf. Phdr. 243a, Cra. 396e; καθαίρεσθαι καθαρμούς Id. Lg. 868e; καθήρασθαι στόμα keep oneʼs tongue pure, A. Fr. 354:—Pass., κεκαθαρμένος καὶ τετελεσμένος Pl. Phd. 69c.
    • 3 Medic., purge, evacuate, either by purgatives or emetics, κ. κάτω ἢ ἄνω Hp. Mul. 1.64 (Pass.), cf. Thphr. HP 9.11.11, etc.:—Med., κατὰ κύστιν ἐκαθήρατο Hp. Epid. 1.15:—Pass., ib. 5.2, etc.; also of menstruation, Id. Superf. 33; of the after-birth, τὰ λοχεῖα κ. Id. Mul. 1.78; καθαίρων, ὁ, name for ἶρις, Ps.-Dsc. 1.1.
    • 4 prune a tree, i.e. clear it of superfluous wood, Ev.Jo. 15.2.
    • 5 sift, winnow grain, PTeb. 373.10 (ii A.D.).
    • 6 metaph., = μαστιγόω, Theoc. 5.119.
  • II of the thing removed by purification, purge away, wash off, λύματα πάντα κάθηρεν Il. 14.171; ἐπεὶ πλῦνάν τε κάθηράν τε ῥύπα πάντα Od. 6.93; clear away, τὰ λῃστικά D.C. 37.52: metaph., φόνον κ. A. Ch. 74 (lyr.); also perh., clear up, explain an action, τὴν σύστασιν Epicur. Nat. 66G., cf. 73G.
  • III c. dupl. acc., αἷμα κάθηρον . . Σαρπηδόνα cleanse him of blood, wash the blood off him, Il. 16.667:—Pass., καθαίρομαι γῆρας I am purged of old age, A. Fr. 45; ὁ καθαρθεὶς τὸν φόνον Hdt. 1.43.

καθαίρω, aor. ἐκάθηρα, aber auch ἐκάθᾱρα, inf. καθᾶραι Xen. An. 5.7.35 nach Krüger, wie καθάρῃς Oec. 18.8 ; vgl. Lobeck zu Phryn. 25 (καθαρός), rein machen, reinigen, säubern, putzen ; κρητῆρας Od. 20.152 ; τραπέζας ὕδατι καὶ σπόγγοισι 22.438 ; χρόα ὕδατι καὶ ἀλείφατι 24.44 ; ὕδωρ ὑπεκπρορέει, μάλα περ ῥυπόωντα καθῆραι 6.87 ; ἀπὸ χροὸς λύματα πάντα κάθηρεν, nahm von der Haut allen Schmutz weg, Il. 14.171 ; αἷμα κάθηρον, wische das Blut ab, 16.667 ; Od. 6.93 ἐπεὶ πλῦνάν τε κάθηράν τε ῥύπα πάντα ; im religiösen Sinne, θεείῳ καθῆραι, durch Räuchern mit Schwefel reinigen, Il. 16.228 ; von Verbrechen reinigen, sühnen, φόνον Aesch. Ch. 72, τινά Her. 1.35, τινὰ φόνου 1.44, καθαρθεὶς φόνον 43, νῆσον 64 ; vgl. Thuc. 3.104 ; Xen. An. 5.7.35 ; τὴν πόλιν ἐπʼ ἀγαθῷ Plat. Polit. 293d ; τὸν ἀποκτείναντα κατὰ νόμον καθαρθέντα Legg. VIII.831a ; die Erde von Ungeheuern u. Räubern reinigen, Soph. Tr. 1008, 1050 ; vgl. λῃστηρίων τὴν ἐπαρχίαν Plut. Mar. 6 ; τὰς πηγάς Plat. Legg. VIII.845e ; τὸν χρυσόν Polit. 303d.
Med. bes. Reinigungen im religiösen Sinne anstellen, καθαίρεσθαι τοὺς αὐτοὺς καθαρμούς Plat. Legg. IX.868e, vgl. Crat. 396e ; sich reinigen, sühnen, καθαιρόμενοι τῶν τε ἀδικημάτων διδόντες δίκας Phaed. 113d ; ὁ κεκαθαρμένος τε καὶ τετελεσμένος 69c ; ἀποπτύσαι δεῖ καὶ καθήρασθαι στόμα Aesch. bei Plut. Is. et Os. 20 ; purgieren, san.tu. p. 386.
Bei Theocr. 5.119 nach den Schol. = mit Ruten peitschen, geißeln.

καθαίρω

[καθαρός.]

3 sing. aor. ἐκάθηρε Il. 16.228. κάθηρε Il. 14.171: Od. 18.192.

3 pl. κάθηραν Od. 6.93.

Imp. κάθηρον Il. 16.667.

Pl. καθήρατε Od. 20.152.

Nom. pl. masc. pple. καθήραντες Od. 24.44.

Infin. καθῆραι Od. 6.87.

(ἐκ-)

• • 1

    To clean, cleanse: κρητῆρας Od. 20.152. Cf. Od. 6.87, Od. 22.439, 453, Od. 24.44.

    To purify by fumigation: δέπας ἐκάθηπε θεείῳ Il. 16.228.

    Of the application of a cosmetic: κάλλεΐ οἱ προσώπατα κάθηρεν Od. 18.192.

  • 2

    To cleanse away, remove (impurities) Il. 14.171: Od. 6.93.

  • 3

    The constructions of (1) and (2) combined.

    With double acc.: αἷμα κάθηρον σαρπηδόνα Il. 16.667.

καθαίρω (καθαρός), aor. (ἐ)κάθηρα, imp. κάθηρον, inf. -ῆραι, part. -ήραντες: cleanse, clean; ‘make fair,’ Od. 18.192; w. acc., wash off or away, Il. 14.171, Od. 6.93; with two accusatives, Il. 16.667.

καθαίρω καθαρός

• • Iof the person or thing purified, to make pure or clean, cleanse, clean, purge, καθήραντες χρόα ὕδατι Od.:— to purge, clear a land of monsters and robbers, Soph.
  • • 2in religious sense, to cleanse, purify, [δέπας ἐκάθηρε θεείωι purified it by fumigating with sulphur, Il.; καθ. τινὰ φόνου to purify him from blood, Hdt.; Δῆλον κ. Hdt.:—Mid. to purify oneself, get purified, Hdt.; οἱ φιλοσοφίαι καθηράμενοι Plat.:—so Pass., κεκαθαρμένος Hdt.
    • 3to prune a tree, i. e. clear it of superfluous wood, NTest.
    • 4metaph., = μαστιγόω, like our vulgar phrase "to rub down, " Theocr.
  • IIof the thing removed by purification, to purge away, wash off or away, λύματα Il.; ῥύπα Od.; φόνον Aesch.
  • IIIc. dupl. acc., αἷμα κάθηρον Σαρπηδόνα cleanse Sarpedon of blood, wash the blood off him, Il.:—Pass., φόνον καθαρθείς Hdt.