ἐνθύμημα
ἐνθύμημα, a thought, piece of reasoning, argument
- thought, piece of reasoning, argument, S. OC 292, 1199, Isoc. 9.10 (pl.), Aeschin. 2.110.
- 2 meaning, sense, opp. λέξις, Olymp. in Mete. 4.23.
- 3 in Aristotleʼs Logic, enthymeme, rhetorical syllogism drawn from probable premises (ἐξ εἰκότων ἢ σημείων), opp. ἀποδεικτικὸς συλλογισμός, APr. 70a10, cf. Rh. 1355a6, etc.; ἐ. δεικτικά, ἐλεγκτικά, ib. 1396b24.
- II invention, device, X. HG 4.5.4, 5.4.52, An. 3.5.12, Cyn. 13.13 (pl.), Men. Epit. 295.
I
1 pensamiento, reflexión, consideración
καὶ προσέθηκέ τι τοιοῦτον ἐνθύμημα τῷ λόγῳ, ὅτι ...
y añadió a su discurso la consideración siguiente: que ...
• más frec. en plu.
καττὼς λογισμὼς καὶ καττὰ ἐνθύμαματα καὶ καττὸ ἆθος τᾶς ψυχᾶς
σκολιαὶ πάνυ ῥῖνες σκολιὰ καὶ τὰ νοήματα καὶ τὰ ἐνθυμήματα τῶν ἀνδρῶν
πεφοίνικτο τὴν παρειὰν ὑπὸ τῶν ἐνθυμημάτων
pues su mejilla se coloreó por el esfuerzo de la reflexión
2 idea ingeniosa, ocurrencia, plan, estratagema
οὕτω μὲν πολλοῦ ἄξιον τὸ ἐ.
ἔνθα ... ὁ Ἀγησίλαος μικρῷ καιρίῳ δ' ἐνθυμήματι ηὐδοκίμησε
τοῖς στρατηγοῖς τὸ μὲν ἐ. χαρίεν ἐδόκει εἶναι, τὸ δ' ἔργον ἀδύνατον
τὰ ἐνθυμήματα τῆς καρδίας αὐτῶν τῆς πονηρᾶς
3 plu. argumentos, razones
ἔχεις γὰρ οὐχὶ βαιὰ τἀνθυμήματα, τῶν σῶν ἀδέρκτων ὀμμάτων τητώμενος
tienes razones no pequeñas, privado de tus ojos sin vista
• argumentos, argumentación
τῶν ἐνθυμημάτων τοῖς περὶ αὐτὰς τὰς πράξεις ἀναγκαῖόν ἐστιν χρῆσθαι
forzosamente deben utilizar las palabras ordinarias y los argumentos relativos a los hechos los oradores por op. a los poetas(λόγους) πολλῶν ἐνθυμημάτων γέμοντας
discursos que están llenos de abundantes argumentacionesἡ τῶν ἐνθυμημάτων τε καὶ νοημάτων εὕρεσις
del estilo de Tucídidesαἱ ποικιλίαι τῶν ἐνθυμημάτων
de Cicerón
• razonamientos, argumentación, hilo del discurso
op. λέξις
4 pensamiento, modo de pensar, intención
κύριος ... πᾶν ἐνθύμημα γιγνώσκει
ἄδικον τὸ ἐνθύμημα αὐτῶν
de los que se apartan de la ley de Dios
II fil. y ret. entimema, razonamiento, argumento
a) en la lógica de Arist. silogismo dialéctico cuyas premisas son probables, pero no reales
ἐνθύμημα ... ἐστὶ συλλογισμὸς ἐξ εἰκότων ἢ σημείων
el entimema es un silogismo a partir de verosimilitudes o signos
b) en la ret. de Arist. silogismo retórico
ἔστι δ' ἀπόδειξις ῥητορικὴ ἐ.
la demostración retórica es el entimemaτὸ δ' ἐ. συλλογισμός τις
y el entimema es un silogismo de una cierta especieἐ. δεικτικόν
entimema demostrativoἐ. ἐλεγκτικόν
entimema refutativoop. παράδειγμα
que es propio de los discursos políticos
c) en la retórica en gener.
ἐν δὲ τοῖς ἀποδεικτικοῖς διαλλάττειν ἂν δόξειεν Ἰσαῖος Λυσίου τῷ τε μὴ κατ' ἐνθύμημά τι λέγειν ἀλλὰ κατ' ἐπιχείρημα
en los discursos demostrativos Iseo parece separarse de Lisias porque no expone con un argumento probable sino con un argumento seguro del estilo de Iseo comparado con Lisiasἐνθυμήματα δέ ἐστιν οὐ μόνον τὰ τῷ λόγῳ καὶ τῇ πράξει ἐναντιούμενα, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι
διαφέρει δὲ ἐνθύμημα περιόδου τῇδε ὅτι ἡ μὲν περίοδος ..., τὸ δὲ ἐ. ἐν τῷ διανοήματι ἔχει τὴν δύναμιν καὶ σύστασιν
καὶ καθόλου δὲ τὸ μὲν ἐ. συλλογισμός τίς ἐστι ῥητορικός
en suma el entimema es una especie de silogismo retórico
III plu. ídolos trad. de hebr. gĕllūlim ‘ídolos’, LXX Ez.14.5, 16.36.
1. plan, voorstel, idee:
2. overweging:
3. enthymeem (retorisch syllogisme):
- Ia thought, piece of reasoning, argument, Soph., Aeschin.
- IIan invention, device, Xen.
-
…προελέσθαι καὶ μῖξαι πρὸς ἀλλήλας καὶ τάξαι κατὰ τρόπον, ἔτι δὲ τῶν καιρῶν μὴ διαμαρτεῖν, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐνθυμήμασι πρεπόντως ὅλον τὸν λόγον καταποικῖλαι καὶ τοῖς ὀνόμασιν εὐρύθμως καὶ μουσικῶς εἰπεῖν, ταῦτα δὲ πολλῆς ἐπιμελείας δεῖσθαι καὶ ψυχῆς…
Isocrates, Speeches
-
…ταῖς θέρμαις ἐστρατοπεδεύετο, ἡ δὲ μόρα τὰ ἄκρα κατέχουσα ἐνυκτέρευσεν. ἔνθα δὴ καὶ ὁ Ἀγησίλαος μικρῷ καιρίῳ δʼ ἐνθυμήματι ηὐδοκίμησε. τῶν γὰρ τῇ μόρᾳ φερόντων τὰ σιτία οὐδενὸς πῦρ εἰσενεγκόντος, ψύχους δὲ ὄντος διά τε τὸ πάνυ…
Xenophon, Hellenica
-
…πολλῶν διαφερόντων εἴδει, οἷον ὁ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον τόπος · οὐδὲν γὰρ μᾶλλον ἔσται ἐκ τούτου συλλογίσασθαι ἢ ἐνθύμημα εἰπεῖν περὶ δικαίων ἢ περὶ φυσικῶν ἢ περὶ ὁτουοῦν · καίτοι ταῦτα εἴδει διαφέρει. ἴδια δὲ ὅσα ἐκ τῶν…
Aristotle, Rhetoric
-
…μὴ καταδῦναι. ὥστε δὲ μὴ ὀλισθάνειν ἡ ὕλη καὶ ἡ γῆ σχήσει. ἀκούσασι ταῦτα τοῖς στρατηγοῖς τὸ μὲν ἐνθύμημα χαρίεν ἐδόκει εἶναι, τὸ δʼ ἔργον ἀδύνατον · ἦσαν γὰρ οἱ κωλύσοντες πέραν πολλοὶ ἱππεῖς, οἳ εὐθὺς τοῖς…
Xenophon, Anabasis
-
…ἔπειτα ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐπιχειρήματος βελτίους γίγνονται πρὸς πολλὰ καὶ σοφώτεροι διʼ οὗ διδάξομεν. ἐὰν γὰρ μὴ πόνοις καὶ ἐνθυμήμασι καὶ ἐπιμελείαις πολλαῖς ὑπερβάλλωνται, οὐκ ἂν ἕλοιεν ἄγρας. τὰ γὰρ ἀντίπαλα αὐτῶν ὑπὲρ τῆς ψυχῆς ἀγωνιζόμενα καὶ ἐν…
Xenophon, On Hunting
-
…καὶ ἀναγκαίων ἔχονται οἱ τόποι · ἐξειλεγμέναι γὰρ αἱ προτάσεις περὶ ἕκαστόν εἰσιν, ὥστε ἐξ ὧν δεῖ φέρειν τὰ ἐνθυμήματα τόπων περὶ ἀγαθοῦ ἢ κακοῦ, ἢ καλοῦ ἢ αἰσχροῦ, ἢ δικαίου ἢ ἀδίκου, καὶ περὶ τῶν ἠθῶν…
Aristotle, Rhetoric
-
…ἐκ τοῦ ἐναντίου ἢ ἐκ τῶν κεκριμένων. λέγω δὲ ἀφʼ ἑαυτοῦ μέν, οἷον εἰ περὶ ἔρωτος εἴη τὸ ἐνθύμημα ὡς σπουδαῖος, ἡ ἔνστασις διχῶς · ἢ γὰρ καθόλου εἰπόντα ὅτι πᾶσα ἔνδεια πονηρόν, ἢ κατὰ μέρος ὅτι…
Aristotle, Rhetoric
-
…ποῖαι δόξαι καὶ προτάσεις χρήσιμοι πρὸς τὰς τούτων πίστεις, ταῦτʼ ἐστίν · περὶ γὰρ τούτων καὶ ἐκ τούτων τὰ ἐνθυμήματα, ὡς περὶ ἕκαστον εἰπεῖν ἰδίᾳ τὸ γένος τῶν λόγων. ἐπεὶ δὲ ἕνεκα κρίσεώς ἐστιν ἡ ῥητορική καὶ γὰρ…
Aristotle, Rhetoric
-
…δὲ ὅσα ἐκ τῶν περὶ ἕκαστον εἶδος καὶ γένος προτάσεών ἐστιν, οἷον περὶ φυσικῶν εἰσι προτάσεις ἐξ ὧν οὔτε ἐνθύμημα οὔτε συλλογισμὸς ἔστι περὶ τῶν ἠθικῶν, καὶ περὶ τούτων ἄλλαι ἐξ ὧν οὐκ ἔσται περὶ τῶν φυσικῶν · ὁμοίως…
Aristotle, Rhetoric
-
…πεποιημένοις ἢ τοῖς ἐν δικαστηρίῳ λεγομένοις. καὶ γὰρ τῇ λέξει ποιητικωτέρᾳ καὶ ποικιλωτέρᾳ τὰς πράξεις δηλοῦσι, καὶ τοῖς ἐνθυμήμασιν ὀγκωδεστέροις καὶ καινοτέροις χρῆσθαι ζητοῦσιν, ἔτι δὲ ταῖς ἄλλαις ἰδέαις ἐπιφανεστέραις καὶ πλείοσιν ὅλον τὸν λόγον διοικοῦσιν. ὧν…
Isocrates, Speeches