exilis
exilis, strict, narrow, thin, slender, lank, small, meagre, poor
- small, thin, slender, lank, meagre, poor, feeble (class.; syn.: tenuis, gracilis, macer): exile et exiguum et vietum cor, Cic. Div. 2, 16, 37; cf.: jecur horridum et exile, id. ib. 2, 13, 30: femur (opp. tumentes surae), Hor. Epod. 8, 10: artus, Ov. P. 1, 10, 27: folia, Plin. 24, 6, 20, § 29: quod solum tam exile et macrum est, quod, etc., thin, poor, Cic. Agr. 2, 25, 67: ager, Col. 1, 4, 3; cf.: Arisbe glebis, Luc. 3, 204: exilis domus est, ubi non et multa supersunt, etc., poor, wretched, Hor. Ep. 1, 6, 45: domus Plutonia, i. e. cheerless, id. C. 1, 4, 17 (cf.: domus plena, id. ib. 2, 12, 24): hereditas (with parva), Plin. Pan. 40, 1: via, short, Ov. Tr. 1, 2, 86.—
- II Transf.
- A In gen., meagre, dry, inadequate, etc.: genus sermonis exile, aridum, concisum ac minutum, meagre, dry, Cic. de Or. 2, 38, 159; so of speech, id. Fin. 4, 3, 7; id. de Or. 2, 77, 315; 1, 18, 83; Quint. 8, 3, 56 (opp. tumida); cf. of speech: pro pressis exiles, id. 10, 2, 16: vox (opp. plena), id. 11, 3, 15; ib. 13: argumentis admodum exilibus niti, Gell. 14, 2, 4.—
- B Void, free.—With gen.: exilis atque inanis aegritudinum, Plaut. Stich. 4, 1, 21 (525).—Comp.: caro prunorum, Plin. 15, 13, 12, § 43: vox feminis quam maribus (opp. gravior), id. 11, 51, 112, § 269: vox in senecta, ib. § 270.—Sup. seems not to occur.—Hence, adv.: exīlĭter, thinly, meagrely, feebly, dryly: nolo verba exiliter exanimata exire, feebly, Cic. de Or. 3, 11, 41: annales sane exiliter scripti, id. Brut. 27, 106: disputare (with jejune), id. de Or. 1, 11, 50.—Comp.: exilius dicere de aliqua re, more sparingly, briefly, Varr. L. L. 5, § 2 Müll.—Sup. seems not to occur.
acus exilis
~em, tenuem; ‥ ~is, gracilis
nullum lupus audax / exillis rapuit lurcon temet faciente
si lepus atque canem temptet laniare ferocem, / scorpius exilis tunicatum si crocodrillum
que ~ia sunt arbori debiliter herentia hieme occidunt, que vero grossa firmiter sunt herentia minime cadunt
potest hoc videri in capillis frigidi cerebri qui ~es apparent
declinando parum ‥ per ~em semitam usque in introitum nemoris
terras et predia captivorum suo prorsus dominio subjugavit coadjutoribus suis ‥ ~issimas dividens partes
minores ville dicti hundredi et ~es
vix ‥ iiij canonici erant qui victu ~i ‥ vitam tolerarent
habito imprisonamento, [vagantes ] deliberantur etc. quia ~es etc.
contra gulam est ipsius [Christi ] ~is piccancia [ME: ] quam habuit in crucepoure pitance
in cujus inmensi doni ‥ exilimam recompensam
munus quamquam exillimum [(MS: exilimum ] apud nos tamen ditissimum
poeta ‥ enigmatum propositiones ~i materia sumpta ludibundis apicibus legitur cecinisse
honor mundi ‥ / ‥ / est ‥ / inanis et exilis
sensus tenui vigens acumine / per linguam funditur exili famine
postquam ‥ ~em facimus introduccionem de sex gradibus ascensivis ad thronum Salomonis ‥
L in fine diccionis plenum habet sonum, in principio et secunda cum geminatur ~em ‥. N ‥ sonat in medio exiliter
ypsile, hoc est i tenue, unde Priscianus dicit quod Palemon grammaticus hanc litteram vocavit ~em et Grillius ad Virgilium de accentibus lenem †nominant [l. nominat ]
- 1. mager, tenger [membra]; leeg, dor [solum en ager schrale grond];
- 2. (metaf.) inhoudsloos, armoedig, gebrekkig, pover, miezerig, krachteloos [domus; oratio droog; res beperkte middelen].
- for *exigilis; 2 AG-, strict, narrow, thin, slender, lank, small, meagre, poor: cor: femur, H.: legiones, incomplete: digiti, O.— Fig., thin, poor: solum.—Cheerless, comfortless: domus, H.—Worthless, insincere: plausūs.—Meagre, dry, inadequate: genus sermonis: (dicta) de virtutis vi.
-
…, a te quidem apte ac rotunde ; quippe ; habes enim a rhetoribus ; illorum vero ista ipsa quam exilia de virtutis vi quam tantam volunt esse, ut beatum per se efficere possit. pungunt quasi aculeis interrogatiunculis angustis…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…excandescentia, θύμωσις excogitatio cf. cogitatio exempla in consolatione exercitatio exercitus unde dictus ἐξεστηκέναι v. potestas exhalatio αἱρετόν exilium expers rationis v. λόγος expetendum αἱρετόν. expetere, plerumque de recta adpetitione, sed. de cupiditate dictum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…inveniendum expedita Hermagorae disciplina. Ea dat rationes certas et praecepta dicendi, quae si minorem habent apparatum sunt enim exilia, tamen habent ordinem et quasdam errare in dicendo non patientis vias. Has ille tenens et paratus ad causas…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…ita, qui esset eloquens, eum virtutes omnis habere atque esse sapientem. Sed haec erat spinosa quaedam et exilis oratio longeque a nostris sensibus abhorrebat. Charmadas vero multo uberius eisdem de rebus loquebatur, non quo aperiret sententiam…
Cicero, de Oratore
-
…quo progrediente oratione plura me dicturum puto, Tarquinio exacto mira quadam exultasse populum insolentia libertatis ; tum exacti in exilium innocentes, tum bona direpta multorum, tum annui consules, tum demissi populo fasces, tum provocationes omnium rerum…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…facta esset accessio. quid, si deinde dolores graves corporis, si bonorum amissio, si caecitas, si exilium si pro singulis malis aegritudines accederent, summa ea fieret, quae non sustineretur. Qui modum igitur vitio quaerit…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…deum fingeret, liniamentis dumtaxat extremis non habitu solido, membris hominis praeditum omnibus usu membrorum ne minimo quidem, exilem quendam atque perlucidum, nihil cuiquam tribuentem nihil gratificantem, omnino nihil curantem nihil agentem. quae natura primum nulla…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…fruantur. altera sententia est quae definit amicitiam pari bus officiis ac voluntatibus. hoc quidem est nimis exigue et exiliter ad calculos vocare amicitiam, ut par sit ratio acceptorum et datorum. divitior mihi et affluentior videtur esse vera…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…soleo cogitare, quo utar exordio. Nam si quando id primum invenire volui, nullum mihi occurrit nisi aut exile aut nugatorium aut vulgare aut commune. Principia autem dicendi semper cum accurata et acuta et instructa sententiis, apta…
Cicero, de Oratore
-
…quae negat ullo modo posse dissolvi, et genus sermonis adfert non liquidum, non fusum ac profluens, sed exile, aridum, concisum ac minutum, quod si qui probabit, ita probabit, ut oratori tamen aptum non…
Cicero, de Oratore