incumbere

incumbere [CL] V. et. incubare. 1 a (w. dat. or prep.) to settle on, sit or lie on. b to lean on, support oneself on, (fig.) to depend or rely on. c to lie against, press on. d to lean over. e (fig.) to exert pressure on (person, so as to induce desired behaviour). f (absol.) to lie down. a densatae noctis imago / nos circa incubuit Alcuin SS Ebor 923; more apis ‥ quae solet boni odoris arbores circumvolando requirere et jocundi saporis holeribus ~ere Wulf. Æthelwold 9; in chorum vadant et ~entes terrae infantes expectent Lanfr. Const. 87; insertis ‥ brachiis ferrum patenti fenestrae objectum invadit et huic ut involutus anguis ~it Gosc. Transl. Mild. 23 p. 189; uxor ejus ‥ tribus tantum mensibus ‥ viri thoro incubuerat Ord. Vit. VIII 23 p. 410; [humores] dum adhuc collibus ~unt nebule nuncupantur Gir. TH I 6; ~ent tamen fratres super formas post ‘Sanctus’ eciam revestiti, ‥ ceteri enim exeuntes deponent vestimenta Cust. Norw. 25. b Bede HE III 17 (v. destina); cambuttis binis ~ebat Gosc. Transl. Aug. I 22; W. Malm. GP V 246 (v. indulgere 9b). c s1381 fuerat glacies inmensa que ‥ tepido aere resoluta mole suarum parcium ponti ~encium pontem confregit Chr. Westm. 130. d tibi [sc. S. Petro] credita est porta maris, quem marinis fluctibus ~entem maris conditor misericorditer evocavit [cf. Matth. iv 18] Lucian Chester 51. e coeperunt fratres instantius meae pusillitati ~ere ut eorum ferventi desiderio satisfacerem Abbo Edm. pref.. f temeraria latrix / pronior incubuit, luctum singultibus auxit Frith. 501. 2 a (of troops) to bear down (in quot., absol.). b (of fire) to rage, (of wind) to blow (in quots., absol.). a Britones ‥ impetum fecerunt in illos ‥; ~entes igitur ipsos a tergo cedunt G. Mon. X 4 p. 478. b eo loci ubi flammarum impetus maxime ~ebat Bede HE II 7; ~ente deinde congruo vento, armamenta navis parant G. Mon. XII 4; vento ~ente prospero Balearicam majorem ‥ comperimus Osb. Bawdsey cxlv. 3 a (of var. troubles, evils, etc.) to befall, affect, afflict (person etc.; usu. w. dat. or prep., also absol.). b (of emotion) to come over (person; in quot., w. dat.). c (of necessity) (absol.) to exist, arise, (w. dat.) to lie upon (person). d (of penalty) to exist, be prescribed (in quot., absol.). e (of danger) to threaten, impend (in quots., absol.). a ubi reprobis civibus judicium ultimae districtionis incubuit Bede Gen. 149; incubuit populis, spreta me, turba malorum Bonif. Aen. (Justitia) 70; letalis ‥ dies paganis incubuerat [cf. Baldricus Hist. Jerus. 1150C] Ord. Vit. IX 17 p. 618; siquid ‥ vobis vel ecclesie vestre aut domino Wigornensi incubuerit, ‥ J. Sal. Ep. 184 (174 p. 144); ~ens languor ossium exsuxerat medullas Mir. J. Bev. C 330. b stupor omnibus ingens / incubuit statim Alcuin SS Ebor 353. c †909 (? 11c) expeditionem pontis ‥, dum necessitas incubuerit, ‥ peragant CS 620 p. 283; bene agendi duplex tibi ~it necessitas Pull. Sent. 933C (cf. (v. 4a infra)); non sunt revelanda hujusmodi misteria nisi cum summa necessitas incubuerit G. Mon. VIII 10. d 1311 sub pena que ~it MGL II 103. e 1366 sub ~enti periculo Doc. Bev. 6; 1382 sub periculo quod ~it ExchScot 94. 4 a (of task, duty, responsibility, or sim.) to fall on, be incumbent on (person, office, institution, property, etc.); b (pr. ppl. as sb. n.) duty, burden. c (w. inf. as subj.) it is the duty of, it is incumbent on (person etc.) (to ‥); d (w. ut). a ut [diabolus] ‥ eum quem praecipue Dunstanus diligebat et super quem totius religionis vigor ~ebat, dejicere temptaret Osb. V. Dunst. 35; cui tante majestatis honor ~at Osb. Clar. V. Ed. Conf. 3 p. 72; inter ~entes mihi curas L. Durh. Hypog. 62; mihi ~it tanquam patri et summo custodi dispositio monasterii Brakelond 146v; 12‥ in pinguioribus ecclesiis secundum modum facultatum et onera eisdem ~entia Conc. Scot. II 12; est in terra ista regina [una] cui ~it regimen patrie, et sunt omnes ei obedientes Itin. Mand. 82; 1358 reddendo antiquam firmam et faciendo domino et vicinis que ~unt Hal. Durh. 21; 1459 alia onera dictis terris et tenementis cum pertinenciis spectancia sive aliquo modo ~encia Paston Let. 886; 1546 reparaciones ‥ ecclesie ~entes (v. dividentia); 1582 omnia ‥ facere, peragere, et perimplere que vestro ‥ ~unt officio pastorali Pat 1234 m. 38. b de residuo non poterunt vivere et omnia ~entia supportare Hist. Roff. 99. c c1150 libertates illesas perpetuo conservare, sicut nostre principaliter ~it sollicitudini, ita spectat omnium bonorum devocioni Doc. Theob. 23; c1167 ~it nobis ecclesiam et ecclesiasticas diligere personas Regesta Scot. 62 p. 164; michi ‥ ~it intimis ad eternum Patrem optare visceribus Lucian Chester 47; Obed. Abingd. 368 (v. explorator 2); 1226 cum ‥ eidem [sc. regi] ~at defendere ecclesiarum vestrarum libertates et jura Pat 80; professores, quibus ~it juventutem ad meliorem frugem convertere Ferr. Kinloss 6. d ~ebat ‥ apostolis ut eos cum diligentia instruerent P. Blois Serm. 648C. 5 to belong (to), appertain (to). unum balistarium cum zona et ceteris que ~unt Bradw. AM 168; 1415 lego ‥ totam aulam et totam coquinam cum peciis, cocliaribus, et omnibus aliis utensilibus domorum eis ~entibus Reg. Cant. II 78; 1437 non tradiderit nec ad firmam demiserit rectoriam de Wylden ‥ nec aliqua eidem rectorie ~encia Cl 288 m. 17d.; 1559 resignavit hujusmodi hospitia, edes, et hortos ipsis ~entes Scot. Grey Friars II 234. 6 (w. dat.) to occupy, possess, take possession of (goods, office, or sim.; also w. possessioni): a (var.); b (eccl.). c (pr. ppl. as sb. m.) holder of eccl. office, incumbent. a [Haroldus] solus manubiis borealibus incubuerat W. Malm. GR III 239; ut quidam qui pacis indulte rapientes in suos usus occasione[m] vel supinantur illecebris vel montes auri congerentes ~unt diviciis Id. Glast. 59; s1402 rex Neapolis ‥ per Sysmundum ‥ regno [Ungarie] ~entem ‥ viriliter repulsus ‥ Ad. Usk 77. b ego ‥ qui ‥ fratribus abbatis vice ministravi, quique magis michi oneri quam honori ‥ jam per longa tempora ‥ incubui (Lit.) Ord. Vit. XII 32 p. 433; clerici ‥ absque ordine et regula ecclesie bonis enormiter ~ebant Gir. JS 3 p. 153; 1221 se dicebat possessioni ejusdem episcopatus L. ~ere tamquam juri suo Cl 475b; 1285 ecclesia de E. ‥ non vacat, quia abbas et conventus Radinghes ~unt possessioni ejusdem Reg. Heref. 47; 1302 ex confessione Ricardi nuper eidem ecclesie ~entis Chr. Rams. 377 (= Reg. Cant. 443); ad ‥ amovendum priorem Ricardum adhuc possessioni ~entem Graystanes 23; 1341 Robertum de O. possessioni hospitalis S. Johannis ‥ indebite ~entem Mem. Ripon I 212; 1376 volentes certiorari ‥ quis ecclesie predicte jam ~it IMisc 208/26. c c1346 pro prioratu ‥ realiter optinendo ‥ se sagaciter habuit ‥ sed per ‥ procuracionem illius maledicti ~entis de facto ‥ fuit ‥ impeditus Lit. Cant. II 281; 1473 per mortem ultimi ~entis ibidem et rectoris Reg. Whet. II 102; 1546 cum episcopatus insulae de Man per mortem naturalem episcopi et ~entis ejusdem jam pastore sit destitutus diuque vacavit Foed. XV 85; ecclesia ‥ vacavit per mortem predicti ~entis Entries 499b; 1582 vicariam ‥ per spontaneam resignacionem Jacobi C. ‥ ultimi ~entis ibidem vacantem Pat 1234 m. 38. 7 (w. dat.) to be intent on, apply oneself vigorously to, engage eagerly in; b (w. ad & gd.). cum quodam die adsueta consuetudine psalmis canticisque ~eret Felix Guthl. 29 p. 94; admonitus est ‥ vigiliis ‥ et orationibus indefessus ~ere Bede HE III 19 p. 164; vir pius ‥ dum ‥ / incubuit precibus, meditans caelestia tantum Alcuin SS Ebor 1333; Aristoteles ejus [sc. rhetoricae] preceptis plurimum incubuit Adel. ED 21; incubuere ‥ viribus Angli, et victoriam consummantes ‥ sibi laudem pararunt W. Malm. GR II 181 p. 221; Odo libris totus incumbit J. Sal. Enth. Phil. 1675; cum diu tractibus et tractatibus incubuisset cum eis G. Hen. V 18 p. 128. b propensior, qui incubuit ad pergendum vel male vel bene GlC P 772.

incumbere

Saved

Recent