incumbo
incumbo, to lay oneself, lean, press, support oneself
they leaned against their oars
he applied himself to the war with both spirit and resources
- I Lit., constr. with in, ad, super, or dat.; also with the simple acc.: olivae, Verg. E. 8, 16: in parietem, Dig. 39, 2, 28: densis ordinibus nunc alii in alios, nunc in scuta incumbentes sustinebant impetus Romanorum, Liv. 35, 5, 7: toro, Verg. A. 4, 650: materiae, Curt. 8, 10, 25: terrae, Tac. A. 2, 17: super praedam, to lie upon, Petr. 80: in eum, Curt. 6, 9: ad vos, Ov. M. 9, 385: cumulatis in aqua sarcinis insuper incumbebant, Liv. 22, 2, 8: validis incumbere remis, Verg. A. 5, 15; 10, 294; Curt. 9, 9, 4.—Of the heavens: cava in se convexitas vergit, et cardini suo, hoc est terrae, undique incumbit, Plin. 2, 64, 64, § 160: mare, to cast itself into the sea, id. 5, 32, 40, § 141: fessi arma sua, Sall. Fragm. ap. Serv. ad Verg. A. 9, 229: tecto incubuit bubo, perched on, Ov. M. 6, 432: gladium faciam culcitam, camque incumbam, Plaut. Cas. 2, 4, 29 (307).—
- B Transf., to lean or incline towards, to overhang; to rush towards: silex prona jugo laevum incumbebat ad amnem, Verg. A. 8, 236: laurus incumbens arae, id. ib. 2, 514: in gladium, to fall on one’s sword, Cic. Inv. 2, 51, 154: gladio, Auct. Her. 1, 11, 18: ferro, Phaedr. 3, 10, 33: in hostem, to press upon the enemy, Liv. 30, 34, 2; cf.: duo duces circumstare urbem ... et unum in locum totam periculi molem, omne onus incubuisse, id. 27, 40, 6.—
- II Trop.
- A To press upon, burden, oppress, weigh upon: incubuere (venti) mari, Verg. A. 1, 84: tempestas a vertice silvis incubuit, id. G. 2, 311: gravis incumbens scopulis aestas, id. ib. 2, 377: febrium terris incubuit cohors, Hor. C. 1, 3, 30: (aestus) incubuit populo, Lucr. 6, 142. —Absol.: saevior armis Luxuria incubuit, Just. 6, 292.—
- B To bend one’s attention to, to apply or devote one’s self to, to exert one’s self, or take pains with, pay attention to; constr. with in, ad, or dat.: rogandis legibus, Flor. 3, 16: ceris et stilo, Plin. Ep. 7, 27, 9: labori, Sil. 4, 820: toto pectore novae cogitationi, Tac. Or. 3: et animo et opibus in bellum, Caes. B. G. 7, 76: ut jam inclinato (judici) reliqua incumbat oratio, press upon, exert influence on, Cic. de Or. 2, 79, 324; cf.: invidia mihi incumbit, Tac. A. 14, 54: in aliquod studium, Cic. de Or. 1, 8, 34: in causam, id. Phil. 4, 5, 12: acrius graviusque ad ulciscendas rei publicae injurias, id. ib. 6, 1, 2: tota mente in aliquam curam et cogitationem, id. Fam. 10, 3, 3: toto pectore ad laudem, id. ib. 10, 12, 2: omni cogitatione curaque in rem publicam, id. ib. 1, 2: fato urguenti incumbere, to press on, hasten, Verg. A. 2, 653.—With inf.: sarcire ruinas, Verg. G. 4, 249: delatorem pervertere, Tac. H. 2, 10.—With ut and subj.: Appius Claudius ... cum suis tum totius nobilitatis viribus incubuit, ut, etc., Liv. 10, 15, 8.— Absol.: nunc, nunc incumbere tempus, Ov. M. 10, 657.—
- C To incline, choose, be inclined to, lean towards: hoc servi esse officium reor, ... non quo incumbat eum (i. e. erum) inpellere, Plaut. Aul. 4, 1, 8 (594): ut eos, qui audiunt, quocumque incubuerit, possit impellere, whithersoever he may incline, choose, Cic. de Or. 3, 14, 55: eodem incumbunt municipia, are inclined the same way, id. Phil. 6, 7, 18: ad voluntatem perferendae legis, id. Att. 1, 19, 4: voluntatum inclinatio ad virum bonum, to lean towards, turn to, id. Mur. 26, 53: in causam, Cael. ad Cic. Fam. 8, 11, 3: in cupiditatem, Cic. Att. 5, 13, 3: in illo, id. Q. Fr. 3, 8, 6.—
- D To be incumbent upon one as a duty (post-class.): accusandi necessitas domino, Dig. 48, 2, 5: ei probatio, ib. 22, 3, 2: judici omnium rerum officium, ib. 21, 1, 25.
- 1. zich neerleggen op, leunen op, steunen op (m. in m. acc.; dat.) [remis snel roeien];
- 2. (poët.; postklass.) zich storten in, losstormen op, afvliegen op (m. in m. acc.; dat.) [in hostes; in Graeciam; ferro in het zwaard];
- 3. (poët.; postklass.) naar binnen vallen op, storten op, indringen in (m. in m. acc.; dat.) [in litus; pelago]; ➤ tempestas silvis incumbit;
- 4. (poët.; postklass.) zich buigen naar, zich vooroverbuigen naar (m. in m. acc.; dat.; ad); ➤ laurus incumbens arae gebogen over; — staan dichtbij, grenzen aan; ➤ silex (rots) ad amnem incumbit;
- 5. (metaf.) zich toeleggen op, zich werpen op, zich wijden aan (m. ad; in m. acc.; dat.; inf.; ut) [ad salutem rei publicae; in alcis cupiditatem iems. eerzuchtige wensen ondersteunen; aratris op het ploegen; novae cogitationi];
- 6. geneigd zijn tot, neigen naar (m. dat.; ad) [ad voluntatem perferendae legis];
- 7. drukken op (m. dat.); ➤ invidia mihi incumbit (Tac.).
專務。靠。俯身。— ova 抱蛋。— centenis columnis 靠一百柱。— in ejus perniciem 謀害彼。— in gladium vel gladio 擁刃自戕。Tabernulam incumbo 挨草房居。Officio (dat.) tutoris incumbit 係保孩之分。Venti incubuere mari 海中風大作。Qui in te ipsum incubuerant 先靠汝之諸人。Vis venti in mare incubuit 風勢捲海。
Suggest a Translation
See an image
- CVB-, to lay oneself, lean, press, support oneself: in scuta, L.: in gladium, fall on: toro, V.: validis incumbere remis, bend to, V.: tecto incubuit bubo, perched on, O.: ferro, fall on, O.—To lean, incline, overhang: silex incumbebat ad amnem, V.: ad vos, O.: laurus Incumbens arae, V.—In war, to press upon, throw oneself: in hostem, L.: unum in locum totam periculi molem incubuisse, L.—Fig., to press upon, settle on, burden, oppress, weigh upon: Incubuere (venti) mari, V.: tempestas silvis Incubuit, V.: febrium Terris incubuit cohors, H.—To make an effort, apply oneself, exert oneself, take pains with, pay attention to: Tum Teucri incumbunt, V.: nunc, nunc incumbere tempus, O.: huc incumbe, attend to this: et animo et opibus in id bellum, Cs.: omni studio ad bellum: acrius ad ulciscendas rei p. iniurias: ut inclinato (iudici) incumbat oratio, influence: fato urguenti, i. e. accelerate, V.: sarcire ruinas, V.: suis viribus incubuit, ut, etc., L.—To incline, choose, be inclined to, lean towards: eos, quocumque incubuerit, impellere, whithersoever he may try: eodem incumbunt municipia, are inclined: inclinatio incubuit ad virum bonum: in cupiditatem.
-
…impulit in latus ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus…
Vergil, Aeneid
-
…prato candida purpureis mixta papaveribus. quae modo decerpens tenero pueriliter ungui proposito florem praetulit officio, et modo formosis incumbens nescius undis errorem blandis tardat imaginibus. tandem haurire parat demissis flumina palmis innixus dextro plena trahens umero. cuius…
Propertius, Elegies
-
…versus. constitueram ut v Idus aut Aquini manerem aut in Arcano. nunc, mi Attice, tota mente incumbe in hanc curam ; magna enim res est. tria sunt autem, maneamne Arpini an propius accedam an veniam…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…suffragia largitione devincta severitatem senatus et bonorum omnium vim ac dolorem excitarent. haec doce, haec profer, huc incumbe, Laterensis, decuriasse Plancium, conscripsisse, sequestrem fuisse, pronuntiasse, divisisse ; tum mirabor te eis armis…
Cicero, pro Plancio
-
…oppresserit, potius quam et illi et nos una rei publicae peste pereamus. qua re, patres conscripti, incumbite ad salutem rei publicae, circumspicite omnis procellas quae impendent nisi providetis. non Ti. Gracchus quod iterum tribunus…
Cicero, in Catilinam
-
…duce senatu, comitante Italia, promulgantibus omnibus magistratibus, te ferente consule, comitiis centuriatis, cunctis ordinibus hominibus incumbentibus, omnibus denique suis viribus reciperavisset. neque vero ego mihi postea quicquam adsumpsi neque hodie adsumo, quod quemquam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…offendit. fuit hoc sive meum sive rei publicae fatum, ut in me unum omnis illa inclinatio communium temporum incumberet. non modo non exsultavit in ruinis nostris vestrisque sordibus Cornelius, sed omni officio, lacrimis, opera ,…
Cicero, pro Balbo
-
…tibi ex tuorum litteris quam ex meis esse nota. te tamen hortor ut omni cura in rem p. incumbas. hoc est animi, hoc est ingeni tui, hoc eius spei quam habere debes amplificandae dignitatis tuae .…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…a. . CICERO ATTICO SAL. de meo itinere variae sententiae ; multi enim ad me. sed tu incumbe, quaeso, in eam curam. magna res est. an probas, si ad Kal. Ian .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…studiis bonorum, auctoritate, multitudine comparata rem confici, des operam ut uno impetu perfringantur, in eam rem incumbas ceterosque excites. sin, ut ego perspicio cum tua coniectura tum etiam mea, spei nihil est, oro…
Cicero, Epistulae ad Atticum