indulgeo
indulgeo, to be complaisant, be kind, be tender, exercise forbearance, incline, yield, indulge, concede, grant, allow
- I V. n. (class.); constr. with the dat.
- A In gen.: Aeduorum civitati Caesar praecipue indulserat, Caes. B. G. 1, 10; 7, 40: sic sibi indulsit, ut, etc., indulged himself so, took such liberties, Nep. Lys. 1, 3: indulgebat sibi liberalius, quam, ut, etc., id. Chabr. 3: irae, Liv. 3, 53, 7: indulgent sibi latius ipsi, Juv. 14, 234: ipsa sibi imbecillitas indulget, Cic. Tusc. 4, 18, 42: indulgent consules legionum ardori, Liv. 9, 43, 19: dolori, Nep. Reg. 1: genio, Pers. 5, 151: amori, Plin. Ep. 1, 14, 10: precibus, id. ib. 4, 15, 11: gaudio, id. ib. 5, 15, 1: desiderio alicujus, id. ib. 10, 34, 1: odio, Liv. 40, 5, 5: lacrimis, Ov. M. 9, 142: animo, to give way to passion or to anger, id. ib. 12, 598: regno, to delight in, Luc. 7, 54: ordinibus, give room to, set apart, Verg. G. 2, 277.—
- β With acc. of the person (ante-class. and poet.): eri, qui nos tantopere indulgent, Afran. ap. Non. 502, 11 (Fragm. Com. v. 390 Rib.): te indulgebant, Ter. Heaut. 987; id. Eun. 222.—Pass.: animus indulgeri potuisset, be pleased, Gell. praef. 1.—
- B Esp., to give one’s self up to, to be given or addicted to, to indulge in: veteres amicitias spernere, indulgere novis, Cic. Lael. 15, 54: labori, Verg. A. 6, 135: theatris, Ov. R. Am. 751: eloquentiae, Quint. 10, 1, 84: somno, Tac. A. 16, 19.—Pass. impers.: nihil relicturus, si aviditati indulgeretur, quod in aerarium referret, Liv. 45, 35, 6: sero petentibus non indulgebitur, Gai. Inst. 4, 164.—
- II V. a., to concede, allow, grant, permit, give, bestow as a favor, confer (post- Aug.): alicui usum pecuniae, Suet. Aug. 41: ornamenta consularia procuratoribus, id. Claud. 24: damnatis arbitrium mortis, id. Dom. 11: insignia triumphi indulsit Caesar, Tac. A. 11, 20: patientiam flagello, i. e. to submit to patiently, Mart. 1, 105, 3: nil animis in corpora juris natura indulget, grants no power, Juv. 2, 140: basia plectro, id. 6, 384: si forte indulsit cura soporem, id. 13, 217: veniam pueris, to make allowance for, id. 8, 168.—
- β With inf. (poet.): incolere templa, Sil. 14, 672.— Pass.: qui jam nunc sanguinem meum sibi indulgeri aequum censet, Liv. 40, 15, 16: rerum ipsa natura in eo quod indulsisse homini videtur, etc., Quint. 12, 1, 2: abolitio reorum, quae publice indulgetur, is granted, Dig. 48, 16, 17. —
- B Se alicui, in mal. part., Juv. 2, 165 al.
- —Hence, indulgens, entis, P. a.
- A Indulgent, kind, or tender to one, fond of one; constr. with dat., or in with acc. (class.).
- α With dat.: obsequium peccatis indulgens praecipitem amicum ferri sinit, Cic. Lael. 24, 89.—
- β With in and acc.: civitas minime in captivos indulgens, Liv. 22, 61, 1. —
- γ Absol.: quo ipsum nomen amantius, indulgentiusque maternum, hoc illius matris singulare scelus, Cic. Clu. 5, 12: ministri irarum, Liv. 24, 25, 9. —
- B Addicted to: aleae indulgens, addicted to dicing, Suet. Aug. 70.—
- C In pass., fondly loved: fili, indulgentissime adulescens, Ps.-Quint. Decl. 10, 13.— Adv.: indulgenter, indulgently, kindly, tenderly: nimis indulgenter loqui, Cic. Att. 9, 9, 2: bestiae multa faciunt indulgenter, id. Fin. 2, 33, 109. — Comp.: dii alios indulgentius tractant, Sen. Ben. 4, 32.— Sup.: indulgentissime, Sen. Cons. ad Helv. 5.
I intr., ¶ 1 être bienveillant, indulgent, complaisant : sibi Cic. Leg. 1, 39, avoir de la complaisance pour soi-même, ne se rien refuser ; peccatis Cic. Læl. 89, être indulgent pour les fautes ; legioni Cæs. G. 1, 40, 15, montrer de la bienveillance à une légion ; precibus Plin. Min. Ep. 4, 15, 11, céder aux prières ¶ 2 se donner complaisamment à, sʼabandonner à : labori Virg. En. 6, 135, se donner à une tâche ; somno Tac. Ann. 16, 19, sʼabandonner au sommeil ; novis amicitiis Cic. Læl. 54, se donner à des amitiés nouvelles ; si aviditati indulgeretur Liv. 45, 35, 6, si lʼon avait satisfait lʼavidité || valetudini Cic. Fam. 16, 18, 1, avoir soin de sa santé.
II tr., ¶ 1 [arch.] choyer, aliquem, qqn : Ter. Haut. 988 ; Eun. 222 ; quando animus eorum... laxari indulgerique potuisset Gell. præf. 1, leur esprit ayant pu trouver à se détendre et à se satisfaire ¶ 2 accorder, concéder : alicui sanguinem suum Liv. 40, 15, 16, faire à qqn lʼabandon de son sang ; damnatis arbitrium mortis Suet. Dom. 11, laisser aux condamnés le choix de leur mort, cf. Suet. Aug. 41 ; Claud. 24 ; Tac. Ann. 11, 20 ; sese videndum alicui Stat. S. 4, 6, 37, se laisser voir à qqn [accorder la vue de soi à qqn ; v. Gaffiot, 1929b , p. 221 ] || [avec inf.] accorder de : Sil. 14, 672 ; Stat. Th. 1, 500.
➳ supin indulsum Prisc. Gramm. 9, 51, sans exemple.
- 1. toegeeflijk, welgezind, welwillend zijn jegens, toegeven aan, begunstigen (m. dat.) [Aeduorum civitati; ardori legionum];
- 2. zich wijden of zich overgeven aan, zwelgen in (m. dat.) [somno; novis amicitiis; dolori; amori; vino; aleae een gokker zijn];
- 3. zorg dragen voor, verzorgen (m. dat.) [valetudini; labori];
- 4. toestaan, vergunnen, inwilligen, schenken [sanguinem suum offeren].
隨和。寬柔。免。— patientiam flagello (dat.) 忍受鞭。— amori 不禁愛。— peccatis amici 徇友之罪。— valetudini 顧身安。— suffragio ejus 信人證。— ei vel in eum 隨和 彼。將就彼。— hoc ei 讓此于彼。准行此。— sese 致身。Iram nimis indulges 汝太從己怒。
Suggest a Translation
See an image
- to be complaisant, be kind, be tender, exercise forbearance, incline, yield, indulge, concede, grant, allow: Hactenus indulsisse vacat, thus far then I can yield, V.: Aeduorum civitati, Cs.: sic sibi indulsit, ut, etc., took such liberties, N.: irae, L.: sibi, Iu.: ipsa sibi imbecillitas indulget: legionum ardori, give scope, L.: Philippi odio, encourage, L.: ordinibus, give room, V.: cuius annis fata indulgent, favor, V.: te, T.: nimis me, T.—To give oneself up, be addicted, indulge: Vestitu nimio, T.: novis (amicitiis): vino, V.: lacrimis, O.: animo, anger, O.: Indulge hospitio, give full course, V.: si aviditati indulgeretur, L.—To concede, allow, grant, permit, give up, bestow, confer: soporem, Iu.: nil animis in corpora iuris Natura indulget, grants no power, Iu.: basia plectro, Iu.: veniam pueris, make allowance, Iu.: sese tribuno, give up, Iu.: sanguinem meum sibi indulgeri aequum censet, L.
-
…sola decima legione iturum, de qua non dubitet, sibique eam praetoriam cohortem futuram. Huic legioni Caesar et indulserat praecipue et propter virtutem confidebat maxime. Hac oratione habita mirum in modum conversae sunt omnium mentes summaque alacritas et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…menti, si tanta cupido est, bis Stygios innare lacus, bis nigra videre Tartara, et insano iuvat indulgere labori, accipe, quae peragenda prius. Latet arbore opaca aureus et foliis et lento vimine ramus, Iunoni…
Vergil, Aeneid
-
…Vigilabis lassus ; hoc plus facies. Ah nihil dicis Parmeno. Eiicienda hercle haec est mollities animi nimis me indulgeo. Tandem non ego illa caream, si sit opus, vel totum triduum Hui Universum triduum vide quid agas…
Terence, Eunuchus
-
…eos, qui antea commodis fuerint moribus, imperio potestate prosperis rebus immutari, sperni ab eis veteres amicitias, indulgeri novis. quid autem stultius quam, cum plurimum copiis facultatibus opibus possint, cetera parare, quae parantur pecunia…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…sed litteris non difficilius utor quam si domi essem. ardor tamen ille idem urget et manet non me hercule indulgente me sed tamen repugnante. quod scribis de Appuleio, nihil puto opus esse tua contentione nec Balbo et Oppio…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…commovemini. quid enim natura nobis iucundius, quid carius esse voluit quid est dignius in quo omnis nostra diligentia indulgentiaque consumatur homo importunis ime, cur tantam iniuriam P. Annio mortuo fecisti cur hunc dolorem cineri eius atque ossibus…
Cicero, in Verrem
-
…opinionem, malam de vobis ; verum tamen, cum de Siculis male mereretur, civis Romanos coluit, iis indulsit, eorum voluntati et gratiae deditus fuit. iste civis Romanos at nullis inimicior aut infestior fuit. Mitto vincla…
Cicero, in Verrem
-
…gratiarum actionem, neque ego libenter pro maximis tuis beneficiis tam vili munere defungor orationis et malo praesens observantia, indulgentia, adsiduitate memorem me tibi probare. quod si mihi vita contigerit, omnis gratas amicitias atque etiam pias propinquitates…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…exspectabam. Laterensis nostri et fidem et animum singularem in re p. semper fatebor ; sed certe nimia eius indulgentia in Lepidum ad haec pericula perspicienda fecit eum minus sagacem. qui quidem cum in fraudem se deductum videret ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…illud quod timueramus spero nullum fuisse. hoc autem vitium puto te existimare non ; a ; nostra indulgentia sed a natura profectum. quem tamen nos disciplina regemus. de Oppiis Veliensibus quid placeat cum Philotimo videbis Epirum…
Cicero, Epistulae ad Atticum