sonus
sonus, a noise, sound
sonus2, resounding
- a noise, sound (syn. fragor): et pereunte viro raucum sonus aere cucurrit, Enn. ap. Lact. ap. Stat. Th. 11, 56 (Ann. v. 509 Vahl.): tympana raucis Obstrepuere sonis, Ov. M. 4, 392: non exaudito tubae sono, Caes. B. G. 7, 47: signorum sonus, id. B. C. 3, 105; cf.: cum ingenti sono fluminis, Liv. 21, 28: olli respondit suavis sonus Egeriai, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 42 Müll. (Ann. v. 122 Vahl.): tantus et tam dulcis sonus, Cic. Rep. 6, 18, 18: distinctus, id. ib. 2, 42, 69: ab acutissimo sono usque ad gravissimum sonum, from the highest treble to the lowest bass, id. de Or. 1, 59, 251: in tibiarum cantibus varietas sonorum, id. N. D. 2, 58, 146: (lingua) sonos vocis distinctos efficit, id. ib. 2, 59, 149: ad nervorum eliciendos sonos, id. ib. 2, 60, 150; Hor. A. P. 348: inpulit aures Confusae sonus urbis, Verg. A. 12, 619; Ov. F. 1, 434; Liv. 1, 28, 2; Cic. Or. 17, 57: inanes sonos fundere, to utter empty sounds, id. Tusc. 5, 26, 73 Kühn.—
- II Fig., tone, character, style: et in tragoediā comicum vitiosum est, et in comoediā turpe tragicum, et in ceteris suus est cuique certus sonus, Cic. Opt. Gen. 1, 1: unus enim sonus est totius orationis, id. Brut. 26, 100; id. de Or. 2, 12, 54.—
- B Of language, sonorousness: gravitas et cothurnus et sonus Sophocli, Quint. 10, 1, 68.
- sounding, resounding, Isid. Orig. 1, 4, 4.
aes ‥ propter claritatem ~i vocem solet designare doctorum
concrepat in tantum sonus hinc illincque resultans, / quisque manu patulas claudat ut auriculas
pausatio est dimissio ~i facta in debita quantitate
transfer a me ~um cantionum tuarum
quod ‥ dixisse Deus, sive ut lux fieret sive ut alia quaeque, perhibetur, non nostro more per ~um vocis corporeum fecisse credendus est
versus hujusmodi illos scandere voluisse reor, ut addita in ~o vocali, quam non scribebant, dactylus potius quam existeret spondeus
accentus ‥ a cantu vocatus est, quia in ipso tantum producitur ~us vocis
inter duas ‥ partes cum se precedit, ut ‘Deus summus’, ne nimius sibilus sit, prior S ~um perdit
si, ut isti garriunt, ‘ce’ et ‘ci’ ~um habent ‘que’ et ‘qui’
somno ~oque clamantium stupefacti
corpora ‥ humida invicem collisa debilem ~um efficiunt. ‥ corpora sicca ‥ fortem ~um efficiunt
~us ‥ principalis [est ] quem littera sonat per se ut vocalis, vel cum alio ut consonans. ‥ potestas ‥ accidentalis est quod ~us littere accentuetur diversimode, vel aspiretur vel longetur vel brevietur
omni die minimi signi ad designandum capitulum incipiente ~o, fratres omnes, qui sedent in choro, statim surgere, et versi ad orientem interim debent stare
unus ex ~orum ministris
excitus rex ~um majoris signi audivit
ut ‥ fideles ad servitium Dei certis horis, ~o competenti venire commoneant
signum per ~um tabule datur
licet organica bis quinquagenis et ter quinis ~orum [gl.: ~us directus est; precedit ~us cantum ] vocibus concreparet armonia
habet ‥ sensus vim ‥ percipiendi ~orum concentum vel discordiam
quecumque sunt in eodem ~o, non sunt ascendendo vel descendendo
primus ordo tertii imperfecti extraitur a primo ordine tertii perfecti per diminutionem unius, et sic erit trium punctorum vel ~orum tantum cum una longa pausatione trium temporum
figura est representacio vocis sive ~i in aliquo modorum ordinate
signa ~o et mole prestantia
ecce clarus ~us et purus, et melus de his jucundissimus in cithara hac
ista lira habuit quinque ~os, sc.scharpe, grete, qwase, swete, etamene
~os cantandi in ecclesia ‥ discere coeperunt
instituit pueros Idithun modulamine sacro, / utque sonos dulces decantent voce sonora
tria sunt consideranda: sc. ~us, ordinatio, et modus. ~us sumitur hic pro musica
modus vel maneries vel temporis consideratio est cognitio longitudinis et brevitatis meli ~ique
bestias quasque, volucres, fluvios, saxa, et arbores, cithare ~o [Orpheus ] dicitur movisse, qui et Eurydicen nympham eodem mulcens ~o, in conjugem habuit
cantus pullorum ~us est praedicantium
cum ‥ linguam in apertos ~os jam formare coepisset
propheta David in ~um gratulabunde solemnitatis erupit, dicens “ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum”
de raucis ‥ faucibus [sponsa ] tristem habet et lugubrem ~um quod dicitur: “nescivi, anima mea conturbavit me propter quadrigas Aminadab”
quattuor ‥ anuli aenei ‥ quattuor sunt evangeliorum libri qui ‥ apte aenei sunt quia in omnem terram exivit ~us eorum [cf. ]Psalm. xviii 5
dignatus est ut in omnem terram exierit jam ~us predicatorum suorum et in fines omnis terre verba eorum(
ut in omnem terram exiret ~us tam gloriose triumphantis
ego ‥ si die noctuque millenos ~os ferrea lingua contra naturam emitterem, nequirem utique omnia beneficiosa virtutum suarum opera ‥ prompsisse
Roma, soni coma quod vult, fuge criminis oma
eo usque talis vaticinii protrahit officium donec ad narranda ipsius pulchritudinis supernae quam in caelis speramus dans sine mente ~um mysteria celsa perveniat
quid est aliud, nisi ut audientes sine fructu fiant, et impleatur Virgiliacum illud ‘dat sine mente sonum ‥’
qui sequitur sine mente sonum, qui verba capessit, / non sensum, judex integer esse nequit
ob differentiam vocum et discretionem ~orum non absurdum arbitror quadripedum et volucrum et reptilium voces ‥ subtiliter dirimere
dum suetas soleat cignus servare camaenas, / cuculus et proprios novit habere sonos
Jopas ‥ puerilis taciturnitas dicitur; quamvis enim ~um emitat, vocem tamen perlevem non format
non quod alia lingua Galilei quam Hierosolimitae loquerentur ‥ sed quod unaquaeque provincia et regio suas habeat proprietates ac vernaculum loquendi ~um vitare non possit
non solum sublimitate verborum quae dicebantur sed etiam suavitate ~orum qua dicebantur
aliquantosque postea duravit annos inoffense locutus, nisi quod per angustum meatum fautium rautiori ~o modulabatur organum
expedit ‥ ut quod loquor sit absconditum ab oculis ejus ne, si forte trium vocalium collisionem deprehenderit, turpis ~i et irregularis verbi mulctam cogar exsolvere
quam pius, quam dulcis ~us ille pietatis in psalmo, in quo spiritum suum in manus Patris commendat
talis debet esse ~us, tam moderatus, tam gravis, ut non totum animum ad sui rapiat oblectationem, sed sensui majorem relinquat portionem
dactylus sentiatur in ~o, cum pareat spondeus in scripto
proposui ut non solum scripto, sed etiam ~o distinguatis ‘fisum’ et ‘fissum’, ‘cesum’ et ‘cessum’
caritatem sapit, pietatem olet. tactu reddit mansuetudinem, ~o repraesentat misericordiam
~us solus contingit auditum
sonatio, que est actio ~i in sensum auditum [v. l. auditus ], est auditio, que est passio auditus
sic ‥ ~us medium est per quod verbum transit in auditum
➳ formes de la 4e décl. sonus, ūs, abl. u : Amm. 20, 4, 14 ; Sisenna d. Non. 491, 27 ; Apul. M. 8, 30.
- 1. geluid, klank, toon; ook geruis, geschetter, gebulder e.d. [gravis diep, bas-; acutus hoog; dulcis; tympani; tubae; fluminis]; ➤ -um arma dedere kletterden;
- 2. (poët.) woord;
- 3. uitspraak, accent [Atticorum; levis];
- 4. (poët.; postklass.) stem, het spreken [cycni gezang]; ➤ medio in -o midden onder het spreken; concordi -o eenstemmig;
- 5. (metaf.) (retor.) toon, stijl, manier van spreken [orationis].
Bruit. Gregorius Tur. lib. 8. Hist. cap. 18 :
Sonus enim erat sororem suam.... Constantinopolim fuisse translatam.Baudouinia in Vita S. Radegundis cap. 4 :
Dum in villa ipsa adhuc esset, fit Sonus quasi eam Rex iterum vellet accipere.Ita usurpant idem Gregorius Turon. lib. 7. cap. 47. lib. 8. cap. 41. 43. Vita S. Treverii Monachi cap. 3. Capitula Caroli C. tit. 12. cap. 5. Guill. de Podio Laurentii cap. 47. Hugo Flaviniac. pag. 164. Petrus de Vineis lib. 2. Ep. 54. etc. Vide Sonare 2.
Hutesium, apud Anglos, et
Clamor de Haro, apud Normannos. Prima Curia Generalis Catalaniæ sub Jacobo Rege Aragon. ann. 1291. MS. :
Quod nos, vel aliquis alius, non procedat contra aliquem richum hominem...... sine citatione emittendo Sonum, nisi essent malefacta,.... in quibus casibus possit prosequi malefactorem, emittendo Sonum, etc.Vide Huesium et Rumor.
Venite, exultemus, etc. qui in Matutinis canitur, forte sic dictus, inquit Garsias Loaisa, quia sonora voce decantatur, ut contra
nullo Sono intervenienteorationem dici, ait Amalarius in Eclogis de officio Missæ, quæ voce submissa dicitur. Concilium Emeritense cap. 2 :
Oportet igitur, ut sicut in aliis Ecclesiis vespertinoBreviarium Mozarabum :tempore, post lumen oblatum, prius dicitur Vespertinum, quam Sonus in diebus festis, ita et a nobis custodiatur in Ecclesiis nostris.
Statim dicitur Sonus, si sit festum ; eo quod dies ferialis caret Sono, nisi in tempore Resurrectionis propter solennitatem dicitur. Hæc regula. Sonus est : Venite, exultemus Domino, jubilemus Deo salutari nostro. Versus : Præoccupemus faciem Dei, in confessione, et in Psalmis jubilemus Deo.
Diebus autem festivis, quibus grossi Soni pulsantur, tam clerici quam laici matricularii omnes in ecclesia jacebunt.
Quos voluerunt nominari consules de villa Nemausi, absque Sono seu differencia nobilium et innobilium.
- SON-, a noise, sound: Tympana raucis Obstrepuere sonis, O.: signorum sonus, Cs.: fluminis, L.: ab acutissimus . . . gravissimus, the highest treble . . . the lowest bass: neque chorda sonum reddit quem volt manus, H.: Confusae urbis, V.: inanīs sonos fundere, utter emply sounds. —Fig., tone, character, style: suus est cuique certus sonus: unus enim sonus est totius orationis.
-
…cum bracchia vellet tendere, non habuit, quae bracchia tenderet Argo, et conata queri mugitus edidit ore pertimuitque sonos propriaque exterrita voce est. Venit et ad ripas, ubi ludere saepe solebat, Inachidas ripas ; novaque ut…
Ovid, Metamorphoses
-
…iam Syringa putaret, corpore pro nymphae calamos tenuisse palustres. Dumque ibi suspirat, motos in harundine ventos effecisse sonum tenuem similemque querenti. Arte nova vocisque deum dulcedine captum hoc mihi concilium tecum dixisse manebit atque ita disparibus calamis…
Ovid, Metamorphoses
-
…molles commissuras et artus nullo in motu laborat. itaque ad pingendum fingendum, ad scalpendum, ad nervorum eliciendos sonos ad tibiarum apta manus est admotione digitorum. Atque haec oblectationis, illa necessitatis, cultus dico agrorum extructionesque tectorum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…paene oratio iudicanda est, cum ipse mundus, cum maria atque terrae motu quodam novo contremiscunt et inusitato aliquid sono incredibilique praedicunt. in quo constituendae nobis quidem sunt procurationes et obsecratio, quem ad modum monemur. sed faciles…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…, ortus, obitus motusque siderum ; in grammaticis poetarum pertractatio, historiarum cognitio, verborum interpretatio, pronuntiandi quidam sonus ; in hac denique ipsa ratione dicendi excogitare, ornare, disponere, meminisse, agere, ignota quondam omnibus…
Cicero, de Oratore
-
…; est item contra quiddam in remissione gravissimum quoque tamquam sonorum gradibus descenditur. Haec varietas et hic per omnis sonos vocis cursus et se tuebitur et actioni adferet suavitatem. Sed fistulatorem domi relinquetis, sensum huius consuetudinis vobiscum ad…
Cicero, de Oratore
-
…fruuntur capti quodam modo nomine urbis et auctoritate ; tamen eruditissimos homines Asiaticos quivis Atheniensis indoctus non verbis, sed sono vocis nec tam bene quam suaviter loquendo facile superabit. Nostri minus student litteris quam Latini ; tamen ex istis…
Cicero, de Oratore
-
…ab his delapsa plura genera, leve asperum, contractum diffusum, continenti spiritu intermisso, fractum scissum, flexo sono extenuatum inflatum ; nullum est enim horum generum, quod non arte ac moderatione tractetur. Hi sunt actori ,…
Cicero, de Oratore
-
…; sed tamen eius modi res nescio quo modo, etiam cum leguntur, obstrepi clamore militum videntur et tubarum sono. at vero cum aliquid clementer, mansuete, iuste, moderate, sapienter factum, in iracundia praesertim quae…
Cicero, pro Marcello
-
…linguae, non celeritas verborum, non denique ea, quae nobis non possumus fingere, facies, vultus, sonus in oratore autem acumen dialecticorum, sententiae philosophorum, verba prope poetarum, memoria iuris consultorum, vox tragoedorum ,…
Cicero, de Oratore