turbidus
turbidus, full of confusion, wild, confused, disordered
- I Lit.: turbida tempestas heri fuit, wild, stormy, Plaut. Rud. 4, 3, 3 (940): tempestas, Lucr. 4, 169; 6, 376; Cic. Inv. 1, 3, 4; Caes. B. C. 2, 22; Suet. Calig. 15: tempestas telorum, Verg. A. 12, 283: Auster, Hor. C. 3, 3, 5: aequora ponti, Lucr. 5, 1000: scaturiges, Liv. 44, 33, 3: nubila, Verg. A. 4, 245: caelum inmite ac turbidum, Plin. Ep. 8, 17, 1: imber, Verg. A. 12, 685: caligine atrā Pulvis, id. ib. 11, 876: coma, Ov. H. 10, 16: freta ventis Turbida, id. ib. 17 (18), 7.—
- B In partic., of fluids, troubled, thick, muddy, turbid: aqua, Cic. Tusc. 5, 34, 97: torrentes, Quint. 12, 10, 19: turbidus caeno gurges, Verg. A. 6, 296: auro turbidus Hermus, id. G. 2, 137.—
- II Trop., troubled, disordered, disturbed, perplexed, violent, boisterous, turbulent, vehement: mens, quae omni turbido motu semper vacet, Cic. Tusc. 1, 33, 80: turbidi animorum, concitatique motus, id. ib. 4, 15, 34: mores, Plaut. Trin. 2, 2, 18 (293): ingenium, Tac. A. 14, 59: Venulo adversum se turbidus infert, Verg. A. 11, 742; 9, 57: turbidus et clamosus altercator, Quint. 6, 4, 15: reduxit in hiberna turbidos et nihil ausos, mutinous, seditious, Tac. A. 1, 38; so, civitas, id. H. 4, 11: ex oculis se turbidus abstulit Arruns, frightened, confused, Verg. A. 11, 814; cf. frons, Sen. Hippol. 432: acies oculi, id. Herc. Fur. 954: lumen lunae, id. Hippol. 790: puella, Ov. A. A. 3, 246: C. Caesar turbidus animi, Tac. H. 4, 48: turbidus irae, Sil. 12, 417; for which: turbidus irā, Stat. S. 3, 1, 39: turbidus ausi, Sil. 13, 214: res timida aut turbida, i. e. troubled, dangerous, perilous, Plaut. Most. 5, 1, 11 (1051); cf.: res turbidas tractare, Enn. ap. Cic. de Or. 1, 45, 199 (Trag. v. 189 Vahl.): esse in turbidis rebus, Cic. Phil. 2, 16, 39: hoc tum turbido tempore, Nep. Pelop. 4, 1.—Comp.: pectora sunt ipso turbidiora mari, Ov. Tr. 1, 11, 34: tumultuosius atque turbidius, Quint. 3, 8, 60.—Sup.: turbidissimus quisque, Tac. H. 3, 49: actiones, Quint. 1, 10, 28. —
- b Neutr. absol.: si turbidissima sapienter ferebas, the most perilous or troubled circumstances, Cic. Fam. 6, 14, 3: nisi quod in turbido minus perspicuum fore putent quid agatur, in confused or troubled times, Liv. 3, 40, 10; so, in turbido, Sen. Ep. 3, 5; Tac. H. 1, 21; Curt. 4, 3, 18.—Turbidum, adverb.: mens turbidum Laetatur, confusedly, Hor. C. 2, 19, 6.—Hence, adv.: turbĭdē, in disorder, confusedly, Cic. Tusc. 4, 10, 24; Tac. A. 3, 12; Gell. 5, 9, 6.
flumina qui metuat modica sulcare carina / grandia, ne mergat turbidus auster eam
Acherontis cujus ~us gurges caeno ac vasta voragine aestuare asseritur
Acherontis ‥ turpidus gurges
vultusque minaces / per tenebras animam terrebant agmine spisso / diversisque modis agitabant turbida flabra
velut unde maris insulam ~is incursibus quatiebant ecclesiam
mare tam ventorum vehementia quam trebida [l. ~a ] violentia terminos solitos egrediens
de presentis evi volubilitate et rerum ~a variatione vaticinatus est
annus ille procellosus et ~us in aere, hominibus flagitiosus et sanitati inimicus
nox te micante turbida serenatur
homines dum aquam ~am de torrente ‥ bibunt, vocis claritatem habere non possunt; porro angeli aquam limpidam ‥ hauriunt et ideo clare canunt
Aluni fluvius, aqua ~a et infecunda
in Ethiopia omnes aque ~e sunt et aliqualiter salse propter vehementiam caloris
cecus et ~us est invidie oculus
curiales ~o, ut solebant, vultu ‥ inquiunt ‥
de murmure, de ~o [ME: ] vultugrimme
~us, iratus
adventus ejus causa multorum mentes effecit ~as
~us comes ‥ constitit ‥ et confusus trepidusque diem expectavit
si habeas cor ~um, nichil tibi prodest
- 1. onrustig, stormachtig [tempestas; imber; caelum]; ➤ freta ventis -a;
- 2. woelig, troebel [aqua; Hermus auro goudzand met zich meevoerend];
- 3. (poët.) verward, in de war [coma];
- 4. (metaf.) verward, verstoord, ontdaan, onthutst [puella]; ➤ reduxit in hiberna -os;
- 5. bewogen, heftig, opgewonden [motūs animi; irā];
- 6. (v. situaties) onrustig, stormachtig, roerig [tempus; casūs; seditio];
- 7. (pre- en postklass.) opstandig, weerspannig [milites; civitas; ingenium].
混不淸。亂。豪强。怒。衅事者。Turbida acies 目眩。Turbidum caelum 混天氣。
Suggest a Translation
See an image
- turba, full of confusion, wild, confused, disordered: tempestas: Tempestas telorum, V.: Auster, H.: scaturiges, L.: coma, dishevelled, O.—Of liquids, troubled, thick, muddy, turbid: aqua: Turbidus caeno gurges, V.—Fig., troubled, disordered, disturbed, perplexed, violent, boisterous, turbulent, vehement: mens, quae omni turbido motu semper vacet: animorum motūs: ex oculis se turbidus abstulit Arruns, in confusion, V.: puella, O.: in turbido tempore: Pectora turbidiora mari, O.— As substn.: turbidissima sapienter ferre, the most troubled circumstances: in turbido, in troubled times, L.—Accadverb.: mens turbidum Laetatur, confusedly, H.
-
…magnus decursus aquai fragmina coniciens silvarum arbustaque tota, nec validi possunt pontes venientis aquai vim subitam tolerare ita magno turbidus imbri molibus incurrit validis cum viribus amnis, dat sonitu magno stragem volvitque sub undis grandia saxa, ruit qua…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…formae, inruat, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat…
Vergil, Aeneid
-
…quod quidem sexennio post Veios captos factum esse videmus. Saepe etiam et in proeliis fauni auditi et in rebus turbidis veridicae voces ex occulto missae esse dicuntur ; cuius generis duo sint ex multis exempla, sed maxima nam non…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…quibus me in castris usum esse dixisti erant quidem illa castra plena curae ; verum tamen homines, quamvis in turbidis rebus sint, tamen, si modo homines sunt, interdum animis relaxantur. quod autem idem maestitiam meam reprehendit…
Cicero, Philippicae
-
…verbo Graeci omnem animi perturbationem appellant ; vocant enim πάθος, id est morbum, quicumque est motus in animo turbidus. nos melius aegris enim corporibus simillima animi est aegritudo, at non similis aegrotationis est libido, non inmoderata…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…populi Romani nomen sit, quin eodem perscriptum hoc indicium pervenerit. in quo ego tam subito et exiguo et turbido tempore multa divinitus, ita ut dixi, non mea sponte providi, primum ne quis posset tantum aut de…
Cicero, pro Sulla
-
…, summarum rerum incerti quos ego ope mea ex incertis certos compotesque consili dimitto, ut ne res temere tractent turbidas est enim sine dubio domus iuris consulti totius oraculum civitatis ; testis est huiusce Q. Muci ianua et vestibulum…
Cicero, de Oratore
-
…. haec refelli possunt sunt enim ignorantis, cum de aeternitate animorum dicatur, de mente dici, quae omni turbido motu semper vacet, non de partibus is, in quibus aegritudines irae libidinesque versentur, quas is, contra…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…vitii nomen est, vitiositas omnium ; ex qua concitantur perturbationes, quae sunt, ut paulo ante diximus, turbidi animorum concitatique motus, aversi a ratione et inimicissimi mentis vitaeque tranquillae. inportant enim aegritudines anxias atque acerbas animosque…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…cultu natura contenta sit. etenim quis hoc non videt, desideriis omnia ista condiri Darius in fuga cum aquam turbidam et cadaveribus inquinatam bibisset, negavit umquam se bibisse iucundius. numquam videlicet sitiens biberat. nec esuriens Ptolomaeus ederat…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes