διαλύω
διαλύω, to loose one from another, to part asunder, undo
- loose one from another, part asunder, διαπλέκων καὶ διαλύων twining and untwining, Hdt. 4.67; νὺξ δ. τοὺς ἀγωνιζομένους Id. 8.11; δ. τὸν σύλλογον, τὴν συνουσίαν, τὴν πανήγυριν, etc., break it up, dismiss it, Id. 7.10.δ, Pl. Ly. 223b, X. Cyr. 6.1.10, etc.; τὴν σκηνὴν εἰς κοίτην δ. break up the party and go to bed, ib. 2.3.1; δ. τὴν στρατιάν ib. 6.1.6; τὸ ναυτικόν disband it, Th. 2.93:— Med., συνουσίας Pl. Grg. 457d:—Pass., of an army, assembly, etc., disperse, Hdt. 1.128, etc.; ἐκ τοῦ συλλόγου Id. 3.73, cf. 8.56: in fut. Med., part from oneʼs escort, Th. 2.12; of a man, die, X. Cyr. 8.7.20.
- 2 dissolve into its elements, break up, destroy, δ. καὶ ἀπολλύναι Pl. R. 609a sq.; ἐξ ἑνὸς εἰς πολλὰ δ. Id. Ti. 68d; disperse, break up a herd of sheep, BGU 1012.12 (ii B.C.); break up a ship, παλαιὰν τριήρη δ. IG 2.804, cf. PSI 4.382 (iii B.C.); τρίπους, ὅρμος διαλελυμένος, SIG 2588.169,198 (Delos, ii B.C.); τὰς οἰκήσεις Plb. 4.65.4; dissolve, κοινόν Test.Epict. 8.6; σῴζεσθαι καὶ διαλυθεῖσαν οἴχεσθαι πολιτείαν Pl. Lg. 945c; of the sun, thaw frozen things, X. Cyn. 5.2:—Pass., ἐξ ὧν σύγκειται καὶ εἰς ἃ διαλύεται Arist. GC 325b19, cf. Ph. 204b33, etc.
- 3 break off, put an end to friendship, ὁμολογίας Isoc. 4.175; φιλίαν Arist. EN 1157b10:—Pass., of married persons, separate, be divorced, SIG 364.59 (Ephesus):—Med., διαλύσασθαι ξεινίην Hdt. 4.154: abs., dissolve friendship, Arist. EN 1162b25:—Pass., αἱ σπονδαὶ διελέλυντο Th. 5.1.
- 4 put an end to enmity, ἔχθραν, πόλεμον, Id. 8.46:—Med., δ. ἔχθρας Is. 7.11; διαφοράς Isoc. 12.160; πολέμους Id. 4.172, cf. D. 4.15: in plpf. Pass. (with Med. signf.), διελέλυσθε τὸν πόλεμον Isoc. 14.27 (v.l. διελύεσθε):—Pass., τὰς ἔχθρας διαλύεσθαι Th. 4.19: hence,
- b c. acc. pers., reconcile, πρὸς ἔμʼ αὑτὸν διαλύειν ἠξίου D. 21.122, cf. 41.14; δ. τινὰς ἐκ διαφορᾶς Plb. 1.87.4; οὐ γὰρ ἦν ὁ διαλύσων οὔτε λόγος οὔτε ὅρκος Th. 3.83; esp. in legal proceedings, PHamb. 25.5 (iii B.C.), etc.:—Pass. and Med., c. gen. rei, διαλύεσθαι νείκους to be parted from quarrel, i.e. be reconciled, E. Or. 1679 (v.l. νείκας); so διαλυθείσης τῆς διαφορᾶς prob. in D.S. 14.110: also abs., to be reconciled, make up a quarrel, X. HG 7.4.25, cf. Test. ap. Aeschin. 1.66, Thphr. Char. 12.14; πρός τινας D. 38.24; περί τινος Lys. 4.1: in fut. Med., ὅπως . . μὴ διαλύσει D. 21.216.
- 5 generally, put an end to, do away with, χρήμασι τὴν διαβολήν Th. 1.131; πάσας αὐτοῦ διαλύσω τὰς ἀπολογίας D.27.58; τὸν ἐχόμενον φόβον δ. τῶν Ἑλλήνων Pl. Mx. 241b:—so in Med., ἐγκλήματα δ. Th. 1.140; δ. περὶ τῶν ἐγκλημάτων ib. 145; διαβολάς Isoc. 11.37, 15.16; τι τῶν κατηγορημένων Id. 12.218; δ. ἃ ἐψηφίσασθε cancel your vote, Lys. 18.15; διαλύσασθαι τὰ πρὸς ἀλλήλους settle mutual claims, Isoc. 4.40.
- 6 solve a difficulty, Pl. Sph. 252d; τὴν ἀπορίαν Arist. Metaph. 1062b31:—Med., διαλύσεσθαι σόφισμα S.E. P. 2.238.
- 7 δ. τὰς τιμάς pay the full value, D. 29.7; pay, discharge, τὴν δαπάνην Hdt. 5.30; χρήματα D. 20.12; τὰ συμβόλαια Arist. Pol. 1276a11; χρέος τινί Plb. 31.27.4; πάντα διελέλυτο D. 28.2: also c. acc. pers., δ. τὸν ναύκληρον satisfy him, i.e. pay him off, D. 49.29, cf. 34.40, 36.50:—Med., order debts to be paid, διαλέλυμαι ταῦτα Arr. An. 7.10.3; but also, to have them paid to oneself, D.Chr. 46.6.
- II relax, weaken, τὸ σῶμα Hp. Aph. 3.17; esp. of the result of hunger, διαλύεσθαι τῷ λιμῷ UPZ 11.27 (ii B.C.), cf. 42.9 (also in Act. intr., ὑπὸ τῆς λιμοῦ δ. ib. 122.23 (ii B.C.)); make supple and pliant, Ar. Pax 85:—Pass., δ. καὶ ἀδυνατεῖν Arist. HA 585a33; ἀνάπλους διαλελυμένος a sailing out in loose order, Plb. 16.2.6; διαλελυμένη λέξις a lax style, D.H. Lys. 9.
- 2 abs., slacken oneʼs hold, undo, Theoc. 24.32.
A tr., indic. separación de las partes
I c. compl. de pers., ref. asociaciones humanas o anim.
1 c. compl. de colect.:
a) gener. disolver
τὸν σύλλογον
τὴν συνουσίαν
τὴν ἐκκλησίαν
τὸ συνέδριον
τὸ ἔθνος
τὸ σύστημα
τὸ συμπόσιον
τὸν γάμον
αἱ ξυνωμοσίαι
αἱ ... πανηγύρεις
διαλυθεῖσα πολιτεία
ὁ σύλλογος
ἡ βουλή
διαλυθέντος τοῦ γάμου
• en v. med. mism. sent.
τὰς συνουσίας
b) en cont. milit. no bélico dispersar, disolver, licenciar
τὰ στρατόπεδα
τὴν στρατιάν
τὸ πεζὸν στράτευμα διέλυσε κατὰ πόλεις ἑκάστους
τὸ ναυτικόν
διέλυον εἰς παραχειμασίαν ... τὰς δυνάμεις
τὴν σκηνὴν εἰς κοίτην διέλυον
disolvieron la reunión en la tienda para ir a dormirοὐδέποτε διέλυσε τὰς δυνάμεις ἐκ τῶν ὑπαίθρων
jamás dio un respiro de las campañas a sus tropasτὸ τῶν Πελοποννησίων ναυτικὸν διελύθη
ἴτω στρατεία διαλυθεῖσ' ἐξ Αὐλίδος
ἡ δύναμις
τὸ ξενικόν
• en v. med. mismo sent.
τὸ ξενολόγιον
c) en la batalla romper, dispersar
τὰ ... στίφη
τὴν φάλαγγα
• por ext. aplicado a otras formaciones
(τὰ θρέμματα) διαλύει τὸ τῆς ἀγέλης συντεταγμένον στῖφος
διαλυθέντος ... τοῦ ... στρατεύματος αἰσχρῶς
ὑφ' ὑμῶν διαλυθῆναι ... κινδυνεύομεν
corremos el peligro de que seáis nuestra ruinaφάλαγξ ἐν μετώπῳ διαλελυμένη
falange rota en sus primeras líneas
2 de individuos dif. separar
τοὺς ... ἀγωνιζομένους νὺξ ... διέλυσε
τοὺς μαχομένους
πόσιν νύμφης
II de elementos, no de pers., cien.
1 medic. disolver, disociar, descomponer
τὴν σύστασιν τοῦ αἵματος
τὰ φύματα
(τὸ ὑγρόν)
τὰς κόπρους
στρόφους
τὰ ... πικρὰ διαλύεται (τὸ ὄξος)
τῆς δὲ ἀκάνθης σχολῇ διαλυομένης
siendo digerida la espina con dificultad(τὴν ἀνάδοσιν) εἰς ἀτμὴν διαλυομένην
(la absorción) resuelta en vapor en la digestión del alimento
2 disolver, deshacer, incluso fundir mediante procesos físico-químicos
ὁ ἥλιος ... αὐτά (πάχνην καὶ παγετόν)
πάντα εἰς τέφραν
ἡ ἀνωμαλία καὶ τὰ καλῶς πεπηγότα διαλύει
γῆ ... διαλυθεῖσα ... ὑπὸ τῆς ὀξύτητος αὐτοῦ (πυρός)
διαλυομένων ὑπὸ τῆς θερμασίας τῶν πάγων
ὑπὸ ἡλίου κηρός
• fig. en compar.
ὕδωρ ὥσπερ καταλειβομένη ... διέλυσεν αὐτὸν ἡ ἁμαρτία
3 rarificar, disipar
ὁ δὲ νότος ... (τὸν ἀῆρα) τῷ χρόνῳ διαλύει
αὗται (αἱ φῦσαι) διαθερμανθεῖσαι διαλύονται
ζόφος ... καὶ καύματα ὑπ' ἀνέμων
4 descomponer como método cien. y fil.
τὰ πολλὰ ... πάλιν ἐξ ἑνὸς εἰς πολλὰ διαλύειν
ὅλον
εἰσὶ δέ τινες καὶ οἳ πᾶν σῶμα γενητὸν ποιοῦσι, συντιθέντες καὶ διαλύοντες εἰς ἐπίπεδα καὶ ἐξ ἐπιπέδων
hay quienes atribuyen la generación a todos los cuerpos (afirmando que) se componen y descomponen en superficies y de superficiesτὸν ... ἄνθρωπον διέλυσεν εἰς ὕλην πάλιν (ὁ θεός)
op. συνίσταμαι
οἷον εἴ τις κἀκεῖνα (τὰ φυτά) ... διαλύσειε ... εἰς τὸ ἐνυπάρχον θῆλυ καὶ ἄρρεν
como si alguien dividiera las plantas en los elementos femenino y masculino presentes en ellas
III de vínculos y construcciones compuestas
1 desatar, soltar en v. pas.
αὐτόματα ... δεσμὰ διελύθη ποδῶν
τῆς δέσμης διαλυθείσης
• de vínculos religiosos
τὸν δεσμόν
ref. la excomunión
• esp. romper el ayuno, no ayunar Io.Iei.Canonar.3.2 (p.439)
• fig. soltar
τὴν ... κακιῶν (συμφωνίαν)
τῆς συκοφαντίας τὰ κύματα
2 deshacer, desmontar
πῆγμα
τὰς οἰκήσεις
τὸ ζεῦγμα
τρίπους σιδηροῦς διαλελυμένος
trípode de hierro desmontado en piezasτὰ ἀναλήμματα ὑπὸ σεισμῶν καὶ παλαιότητος διαλελυμένα ἐπεσκεύασεν
reconstruyó los muros de los basamentos, deshechos por los terremotos y el paso del tiempo
• abs. hacer un derribo
ἐκ τε τῶν ἐγγυτάτω οἰκιῶν
• de naves romper, desguazar
τὸ πλοῖον
τὴν δὲ παλαιάν (sc. ναῦν)
τὰ ναυάγια
τὸ οἰκεῖον ἔργον ... διαλυθέν
• en ret. y crít. lit. deshacer, destrozar
ἢν ... τις τῶν ποιημάτων ... τὸ ... μέτρον διαλύσῃ
διαλύει τὸ σαφὲς τῷ ἐπισκοτεῖν
destruye la claridad por oscurecerloτὴν τῶν ὀνόματων οἰκονομίαν
la economía del discursoτὰ δὲ (μέτρα τῶν ποιητῶν) διαλυθέντα
B tr. sin indicar separación de partes
I
1 relajar, aflojar c. ac. de partes del cuerpo
ἄρθρων ἶνας
κοιλίην δὲ συνεστηκυῖαν διαλύει ἔμετος
• fig. de abstr.
(καρδία σοφοῦ) διαλύουσα τὴν ἐν ταῖς ἀρεταῖς αὐτῆς εὐτονίαν
• en v. pas. mismo sent.
τὸ σῶμα
• aflojar, debilitar
αἱ δὲ νότιοι (καταστάσιες) διαλύουσι τὰ σώματα
αὐτὸς διαλελυμένος, κακόν
ref. al cuerpo enfermoτὰ νεῦρα
• part. perf. pas. flojo, blando de pers.
ἀνόητοι καὶ βλᾶκες καὶ διαλελυμένοι
διαλελυμένος βίος
vida relajada
2 desenrollar, soltar
φλοιὸν φιλύρης
usada en mánticaδιέλυον ... ἀκάνθας
de unas serpientes distendían las espinas dorsales, e.d. se desenroscaban
II de abstr., fig.
1 resolver, solucionar problemas, dudas, conflictos
τὰ ἀμφίλογα δίκῃ διαλύοντας ἄνευ πολέμου
τοῦτο
τὴν ἀπορίαν
τὰ χαλεπὰ τῶν πραγμάτων ὁ χρόνος διαλύει
τὸ πρῶτον (πρόβλημα)
τὰ διάφορα
τὴν ἀμφιβολίαν
πᾶν ἔνστημα
• en v. med. mismo sent.
πολέμῳ μᾶλλον ἢ λόγοις τὰ ἐγκλήματα διαλύεσθαι
τὰς διαφοράς
δημοσίᾳ διαλύσασθαι ταῦτα
resolver esas cosas mediante procedimiento públicoτὴν πρὸς ἀλλήλας ἀμφισβήτησιν ... ἄνευ δικαστηρίου
τὰ πρὸς βασιλέα
• jur. resolver, solucionar pleitos o litigios de modo amistoso, mediante conciliación o acuerdo entre las partes, frec. op. διακρίνειν:
τάς τε δίκας ... τὰς μὲν διέλυσε, τὰς δὲ διέκρινε δικαίως κατὰ τοὺς νόμους
τοὺς μὲν πλε]ίστους τῶν διαφερομένων ... διέλυον συμ[φερόντως, τοὺ]ς δὲ διέκρινομ μετὰ πάσης δικαιο[σύνης
la mayor parte de los pleitos los resolvió amistosamente de modo provechoso, los demás los juzgó con toda justiciaτ]ὰς μὲν ἐδίκασεν [τῶ]ν δικῶν κατὰ τοὺς νό[μο]υ[ς κα]λῶς καὶ δικαίως, τ[ὰ]ς δὲ [δι]έλυσεν καλῶς καὶ [συμφ]ε[ρ]όν[τ]ως
• interpretar
τὸν γρῖφον
τὸ σημεῖον
2 poner fin a, acabar con
τὸν πόλεμον
ὀδύνην
χρήμασι ... τὴν διαβολήν
τὸν φόβον
τὸν λόγον
τὸν ... κίνδυνον τῇ πόλει
ἅπαντ'
τὰς ὁμολογίας
τὴν φιλίαν
τὴν πολιορκίαν
τὴν ταραχήν
τὴν θέαν
ἔχθραν
τὸν ὕπνον
τὴν ἰσχύν
διαλύεσθαι ἔφη τὴν ξεινίην
αἱ σπονδαί
ἡ ... τῶν Θηβαίων τῆς ἀρχῆς περιβολὴ οὕτω διελύθη
así se puso freno a la tentativa de los tebanos de hacerse con la hegemoníaπολλὰ βουλευθέντα καλῶς ... διελύθη δι' ἄλλας κυριωτέρας ἀρχάς
ἡ μάχη
τὸ πλάσμα
ἡ ἀκρόασις
• en v. med. mismo sent.
διαλυσάμενος τὴν ξεινίην
νείκας
τὸν πόλεμον
διαλύεσθαι τοὺς πολέμους op. ἀναβάλλεσθαι
τεταραγμένα πράγματα
τὰ πρὸς ἀλλήλους
σοφίαν
τὰς ἔχθρας
• abs. sobreseer un proceso legal, conceder un sobreseimiento, PCair.Zen.37.17 (III a.C.)
• c. ac. de pers. acabar con, matar
παρ' ὀλίγον διέλυσαν τὸν ἄνθρωπον
3 métr. y gram. resolver una sílaba larga en dos breves
τὴν πρώτην μακρὰν τοῦ ἀπὸ μείζονος ἰωνικοῦ
διαλυθέντων τῶν ποδῶν
• dejar sin contraer
(οἱ Ἴωνες) διαλύουσιν· οἷον, Ξέρξεα
III c. idea de una solución negativa
1 refutar
τὰς ἀπολογίας
τοὺς λόγους τῶν τολμώντων κατηγορεῖν
τὸν τετραγωνισμόν
la cuadratura (del círculo)λόγοι ... οὐκ εὔποροι διαλύειν
τὰ ἐπίδοξα
τὴν ἀτοπίαν διέλυσεν ἡ αἰτία τῶν παθῶν ὁραθεῖσα
τὰς αἰτίας
φάσκοντας
• en v. med. mismo sent.
τι τῶν κατηγορημένων
σόφισμα
2 invalidar
ἃ ... ἐψηφίσασθε
τὸ κριθὲν ὑπὸ τῆς συγκλήτου
• suspender
διαλύεσθαι ... πάσας τὰς ἀρχὰς ἐν τῇ Ῥώμῃ
dejar en suspenso todas las autoridades en Roma
3 incumplir
τὸ συμβόλαιον
IV c. idea de mediación
1 reconciliar, conciliar c. ac. de pers.
ἡμᾶς
αὐτούς
πρὸς ἔμ' αὑτόν
τοὺς στρατηγοὺς ἐκ τῆς ... διαφορᾶς
οὐ ... ἦν ὁ διαλύσων οὔτε λόγος ... οὔτε ὅρκος
no había palabra ni juramento para procurar la reconciliaciónδιέλυεν ἡ Γνάθαινα
Gnatena intentaba la reconciliaciónλαβόντες τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὸ διαλῦσαι
2 resolver mediante pago, pagar, liquidar, saldar
a) c. ac. de lo que se paga
δαπάνην
τὴν τιμὴν οὔτ' ἐκείνῳ διέλυσεν
ni le pagó el precioτὸ ναῦλον ὑπὲρ τῶν ξύλων
χρήματα
ζημίας
μισθόν
ὃ (ἀργύριον) διαλῦσαι βουλήσεται ἐκ τῆς τιμῆς τῶν σκευῶν
querrá liquidar el dinero con el precio de los aparejosχρέος
τὰ δάνεια
τὰ προσοφειλόμενα τῶν ὀψωνίων
τὰ ἐκφόρια
τὰ χρήματα τὰ δαπανηθέντα εἰς τὸν πόλεμον
διαλυθῆναι τὰ χρέα πάντα
• pagar, pagar por
διέλυσε τὴν παρρησίαν
• en v. med. mismo sent.
τέσσαρα (τάλαντα)
οὐκ ἀπὸ τοῦ δανείσματος διαλυόμενος
b) c. ac. de la pers. a la que se paga
τὸν ναύκληρον
τὸν ὀρφανόν
σφᾶς ὑπὲρ ὧν ἐνεκάλουν
διαλύειν ἐδέησεν οἷς ὤφειλον
fue preciso pagar a aquéllos a quienes debíanτῷ πανδοκεῖ
οὐδέπω ... τὸ ἐπιβάλλον αὑτῷ μέρος τῶν χρεῶν διαλέλυμαι
todavía no he cobrado la parte del dinero que me corresponde
c) en lit. crist. expiar en v. med.
ἁμαρτήματα
• en v. pas. ser absuelto, perdonado
πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐνταῦθα διαλύονται
ἁμαρτήματα
C intr., gener. en v. med.-pas.
I c. idea de separación de partes
1 de asociaciones humanas o anim. disolverse
ἡ κοινωνία
• dispersarse
μὴ συμβῇ διαλυθῆναι αὐτά (πρόβατα)
• en cont. milit. deshacerse, romperse
διαλύεται ... ἡ τάξις
• gener. separarse, alejarse, apartarse
διέλυσαν εἰς τὰς ἰδίας ἕκαστοι πόλεις
ἐκ τοῦ συλλόγου
διελύθησαν κατὰ πόλεις ἕκαστοι
ἐπὶ τὰς πόλεις
διελύθησαν ἐπ' ἴσης, καθάπερ ἀγαθοὶ παλαισταί
se separaron en pie de igualdad como los buenos luchadoresἐκ τοῦ Ἰσθμοῦ
• esp. separarse, divorciarse
θᾶττον οἱ ἄτεκνοι διαλύονται
διαλυθέντες
divorciados
2 de concr. no pers. soltarse, separarse
οἱ δεσμοὶ ἀπὸ τῶν βραχιόνων αὐτοῦ
ἧλοι συνέχουσιν αὐτὰ μὴ διαλυθῆναι
• en perf. estar separado
ὅταν ἡ μὲν (φωνή) ... διαλελυμένη προσπίπτῃ πρὸς τὴν ἀκοήν
cuando la voz llega por separado al oídoἅπαντα (τῶν διθύρων ὀστρακοδερμάτων) τῇ μὲν συμπέφυκε τῇ δὲ διαλέλυται
todos (los testáceos bivalvos) están unidos por una parte y sueltos por otraτὸν ἀνάπλουν αὐτῶν γενέσθαι διαλελυμένον
hicieron la travesía por separado
• soltarse, romperse
ἱμάντωσις ξυλίνη
ἡ ναῦς ἐνθαλασσεύουσα
ἡ ἁρμονία
ref. a la estructura de un edificio
• desatarse, liberarse
κινήσεις op. ἐμμένειν
• gram.
τὸ διαλυόμενον κατ' ἰδίαν οὐκ ἔστιν ῥητόν
(el compuesto) una vez resuelto (en sus componentes) no se puede decir por sí solo
• part. perf. διαλελυμένος asindético, paratáctico
λέξις
ἑρμηνεία
II cien., fil. c. idea de separación de partes
1 disolverse, diluirse por agentes químico-físicos, medic.
τὸ δὲ μέσον ... θερμαινομένον διελύθη καὶ ἐγένετο ὑγρόν
(τὸ πῦρ) διαλύεται ἐς τὴν μείω τάξιν
τὸ σῶμα τῆς γονῆς
ὅσα εἰς τέφραν διαλύεται
op. πήγνυμαι
• fig.
αἱ τηλικαῦται ὑπεροχαὶ ... ἂν καὶ διαλύοιντο εἰς τὰ περιέχοντα
los incrementos tan pequeños se confundirían con el entorno
• disiparse, perder densidad
op. συνίσταμαι
(ὁ καπνός) ... σύγκειται ἐξ ὑγροῦ διαλυομένου εἰς πνεῦμα
(el humo) está compuesto de humedad que se disuelve en aire
2 fil., mat. descomponerse en partes
εἰς ἃ (πρῶτα) ἔσχατα (τὰ σώματα) διαλύεται op. σύγκειμαι
(los cuerpos) se descomponen en las últimas partículas elementalesop. συντίθεμαι
ἄτομον ... οὐδέποτε δὲ διαλυθησόμενον
• reducirse, descomponerse
τὸ μὲν τρίγωνον εἰς οὐδὲν περιφερές
• en forma que conlleva la destrucción decomponerse, destruirse
ὅσα γὰρ ἡ γῆ φέρει ... τὰ δὲ ἄγρια γήρᾳ διαλέλυται
δι' ὧν ... τὰ πάθη ἐγγίγνεται καὶ διαλύεται
a través de las cuales las emociones nacen y se destruyen(τὰ σπέρματα) πεσόντα εἰς τὴν γῆν
τὰ νεκρὰ σώματα
• esp. del ser vivo como compuesto de alma y cuerpo, en v. pas.
ζῶντες διαλυθέντες τε τῶν σωμάτων
tanto vivos como una vez separados de sus cuerposδιαλυομένου δὲ ἀνθρώπου
cuando el hombre se descomponeἡ φύσις ... ἀλγεδόσι δὲ διαλύεται
III c. idea de separación final o de solución
1 c. suj. de pers. o partes del cuerpo soltarse el vientre, Hp.Epid.3.17.1, cf. Arist.Pr.949a1
• debilitarse, sentirse débil
ἢν μὲν διαλελυμένη ᾖ πρὸς τὴν πυρίην
διαλύονταί τε ... καὶ ἀδυνατοῦσιν
ἐκ τῶν γυμνασίων
διὰ νόσον ἢ πόνον
2 acabarse, terminarse
ἕως ὁ πόλεμος ... διαλυθῇ
διαλυθείσης ... τῆς ἁπάντων σπουδῆς εἰς γέλωτα
τῷ θανάτῳ τὴν ζωὴν ἡμῶν διαλύεσθαι
• extinguirse una dinastía, D.S.5.8,
(τῆς λαμπάδος) διαλυθείσης op. καίομαι
• de pers. fallecer, morir
ὦ γένος ἀνθρώπων ... φυόμενον κατὰ γῆς καὶ διαλυόμενον
τῷ λιμῷ
3 avenirse, reconciliarse, llegar a un acuerdo D.21.216, 37.16, 41.1, Arist.Rh.1373a9, Thphr.Char.12.13, POxy.3758.88 (IV d.C.), frec. c. πρός y ac.
ἐπὶ τοῖσδε διελύσαντο τὰ γένη πρὸς ἀλλήλους
πρὸς τοὶς ἐν τᾷ πόλι ἔοντας
πρὸς ἐμὲ ... περὶ ὧν ἀμφισβητοῦμεν
διαλύσει διελύσαμεν πρὸς σέ
hicimos un pacto contigoδιαλύεσθαι καὶ μηδενὶ μνησικακεῖν
λόγοις ... τοὺς ὑποτεταγμένους
περὶ μὲν τούτων αὐτοὶ ... πρὸς αὑτούς
• frec. en cont. jur.
πρὸς τοὺς πράξαντας
con los administradoresπερὶ τῶν ἀμφισβητουμένων
περὶ πάντων
respecto a todoπερὶ τούτων πρός με
παρὰ τοὺς νόμους
• en cont. milit. hacer la paz, llegar a un acuerdo de paz X.HG 7.4.25, Plb.18.3.2, 30.31.17, D.S.19.97,
πρὸς ὑμᾶς
πρὸς τὸν Ἀντίγονον
τῇ συγκλήτῳ
ἀλλήλοις
4 lóg. resolverse
ὅρον ... καλῶ εἰς ὃν διαλύεται ἡ πρότασις
ἐξ οὗ ἐστί, καὶ διαλύεται εἰς τοῦτο
1. met acc., causat.
a. losmaken, ontbinden, scheiden, uiteen doen gaan:
b. voldoen, betalen:
c. doen ontspannen:
d. verzoenen:
2. med.-pass., intrans.
a. losraken, uiteengaan:
b. (zich) ontspannen:
c. zich verzoenen:
1) auflösen in seine Teile, ἐξ ἑνὸς εἰς πολλά, Plat. Tim. 68d ; dah.
a) = trennen, νὺξ διέλυσε τοὺς ἀγωνιζομένους Her. 8.11 ; τὸν πόλεμον, Thuc. 8.46 ; τὰς ἔχθρας, 4.19 ; ἔχθραν, διαφοράν, beilegen, schlichten ; auch im med., untereinander aufgeben, Isocr. 4.15, 12.160 ; ταραχήν, Pol. 5.15.5 u. öfter ; μάχας, Hdn. 4.15.10 ; dah. τινὰ πρός τινα, aussohnen, Dem. 21.122 ; Pol. 5.68.7 ; διαλύσασθαι πρός τινα, sich mit Einem aussöhnen, Dem. 30.22, 38.24 u. Sp., wie Plut. Syll. 13 ; auch pass. so, Pol. 4.9.5 ; ἐν φίλοις διαλύσασθαι περί τινος, sich freundschaftlich über etwas verständigen, Isocr. Auch ξενίην, aufheben, Her. 4.154 ; σπονδάς, Thuc. 5.1.36 ; τὴν φιλίαν πρὸς αὐτοὺς διελύσατο Plut. reip. ger. praec. 13, vgl. Arist. Nic. 9.3.
b) eine Versammlung auseinander gehen lassen, τὸν ξύλλογον, τὸ ναυτικόν, Thuc. 2.12, 93 ; τὰς δυνάμεις, Pol. 3.99 ; συνουσίαν, aufheben, beendigen, Plat. Lys. 223b. Auch med., Gorg. 457c ; τὴν πανήγυριν, Xen. Cyr. 6.1.7 ; τὸ συμπόσιον, Plut. sept. sap. conv. E. – Pass., auseinander-, weggehen, διαλύεσθαι ἐκ τοῦ συλλόγου, Her. 3.73 ; ἐκ τοῦ συνεδρίου διαλυθέντες 8.56 ; ἀπʼ ἀλλήλοιν, Plat. Gorg. 524b ; ohne Zusatz, ἔμελλε διαλύσεσθαι Thuc. 2.12 ; Pol. braucht so auch das act., διέλυσαν εἰς τὰς ἰδίας ἕκαστοι πόλεις 23.9.14.
c) übh. = auflösen, καὶ ἀπόλλυσι Plat. Rep. X.609c ; Ggstz βεβαιόω, Lys. 18.15 ; διαλυομένου δὲ ἀνθρώπου Xen. Cyr. 8.7.3, wie wir : aufgelöst werden, sterben, vgl. Ath. IX.401e ; τὰς οἰκήσεις, zerstören, Pol. 4.65.
d) widerlegen, ἐγκλήματα, Thuc. 1.140 ; διαβολήν, 1.131 ; Plat. Soph. 252d ; τοὺς λόγους τῶν κατηγορούντων, Isocr. 6.33 ; auch περὶ τῶν ἐγκλημάτων, Thuc. 1.145 ; dah. pass., διαλύεσθαι τῆς τιμωρίας, sich der Strafe entziehen, DS. Aehnl. νείκους, sich vom Streite losmachen, ihn aufgeben, Eur. Or. 1679.
2) eine Schuld abzahlen, τὸ χρέος, Pol. 32.13.4 ; τὴν φέρνην, 32.8.4, u. öfter ; übh. = bezahlen, τὴν δαπάνην, die Kosten bestreiten, Her. 5.30 ; χρήματα, Dem. 20.13 ; τὰς τιμάς, 29.7 ; πάντα διαλύσας, nachdem er alles berichtigt hatte, 36.3, u. öfter ; auch τὸν ναύκληρον, durch Bezahlen zufrieden stellen, 49.29. Dah. med., sich bezahlen lassen, Sp.
3) eine Spannung aufheben, abspannen, Ar. Pax 85 ; σώματα, Hippocr.
4) λέξις διαλελυμένη, concise, kurze Ausdrucksweise, Dion.Hal. Lys. 9.
Strong 1262
to part asunder, dissolve; of an assembly, pass., to disperse: Ac 5:36.†
σὺ εἶ ὁ διαλύων καὶ δεσμεύων
tú eres el que libera y encadena
ὁ διαλύων πάντα τὰ δεσμὰ καὶ διαλύων τὸν περικείμενον [σίδηρ]ον τῷ δεῖνα
tú, el que suelta todas las ataduras y desata el hierro que rodea a fulano
- Ito loose one from another, to part asunder, undo, Hdt.: to dissolve an assembly, Hdt., Thuc., etc.; τὴν σκηνὴν εἰς κοίτην δ. to break up the party and go to bed, Xen.; δ. τὴν στρατιάν to disband it, Thuc.:—Pass., of an assembly, to break up, Hdt., etc.: of a man, to die, Xen.
- 2to dissolve into its elements, to break up, Plat.
- 3to put an end to friendship, break off a truce, Thuc., etc.:—so in Mid., διαλύσασθαι ξεινίην Hdt.
- 4to put an end to enmity, Thuc.; and in Mid., Dem., etc.
- bc. acc. pers. to reconcile, τινὰ πρός τινα Dem.; οὐ γὰρ ἦν ὁ διαλύσων Thuc.:—Pass. and Mid., διαλύεσθαι νείκους to be parted from quarrel, i. e. to be reconciled, Eur., Xen., etc.
- 5generally, to put an end to, do away with, διαβολήν Thuc.; so in Mid., Thuc., etc.
- 6to solve a difficulty, Plat.
- 7δ. τιμάς to pay the full value, discharge a debt, Hdt., etc.: c. acc. pers. to pay him off, Dem.
- IIabsol. to slacken oneʼs hold, undo, Theocr.
-
…καὶ ἐκέλευε πρὸς σφᾶς προσιέναι ὡς πλείστους συλλεγομένους, λέγοντας ὅτι οὐδὲν δέονται τοῖς ἐν τῷ Πειραιεῖ πολεμεῖν, ἀλλὰ διαλυθέντες κοινῇ ἀμφότεροι Λακεδαιμονίοις φίλοι εἶναι. ἡδέως δὲ ταῦτα καὶ Ναυκλείδας ἔφορος ὢν συνήκουεν · ὥσπερ γὰρ νομίζεται σὺν βασιλεῖ…
Xenophon, Hellenica
-
…ἐὰν δὲ χρόνιος ἡ ἀπουσία γίνηται, καὶ τῆς φιλίας δοκεῖ λήθην ποιεῖν · ὅθεν εἴρηται πολλὰς δὴ φιλίας ἀπροσηγορία διέλυσεν. οὐ φαίνονται δʼ οὔθʼ οἱ πρεσβῦται οὔθʼ οἱ στρυφνοὶ φιλικοὶ εἶναι · βραχὺ γὰρ ἐν αὐτοῖς τὸ τῆς ἡδονῆς…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ἐν δεσμοῖσι πανδήμου στέγης, φροῦδαί γʼ ἐκεῖναι λελυμέναι πρὸς ὀργάδας σκιρτῶσι Βρόμιον ἀνακαλούμεναι θεόν · αὐτόματα δʼ αὐταῖς δεσμὰ διελύθη ποδῶν κλῇδές τʼ ἀνῆκαν θύρετρʼ ἄνευ θνητῆς χερός. πολλῶν δʼ ὅδʼ ἁνὴρ θαυμάτων ἥκει πλέως ἐς τάσδε Θήβας .…
Euripides, Bacchae
-
…φίλους παρόντας μόνον τιμῶσιν, οἱ δὲ καὶ μακρὰν ἀπόντας ἀγαπῶσι · καὶ τὰς μὲν τῶν φαύλων συνηθείας ὀλίγος χρόνος διέλυσε, τὰς δὲ τῶν σπουδαίων φιλίας οὐδʼ ἂν ὁ πᾶς αἰὼν ἐξαλείψειεν. ἡγούμενος οὖν πρέπειν τοὺς δόξης ὀρεγομένους καὶ…
Isocrates, Speeches
-
…δὲ Ὠρωπὸν τὴν γῆν τὴν Γραϊκὴν καλουμένην, ἣν νέμονται Ὠρώπιοι Ἀθηναίων ὑπήκοοι, ἐδῄωσαν. ἀφικόμενοι δὲ ἐς Πελοπόννησον διελύθησαν κατὰ πόλεις ἕκαστοι. ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν οἱ Ἀθηναῖοι φυλακὰς κατεστήσαντο κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλασσαν, ὥσπερ δὴ ἔμελλον…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…, οὐ πολλῷ ὕστερον τῆς ἀναχωρήσεως τῶν νεῶν ἀφικνοῦνται ἐς τὴν Ναύπακτον. καὶ τὸ θέρος ἐτελεύτα. πρὶν δὲ διαλῦσαι τὸ ἐς Κόρινθόν τε καὶ τὸν Κρισαῖον κόλπον ἀναχωρῆσαν ναυτικόν, ὁ Κνῆμος καὶ ὁ Βρασίδας καὶ οἱ ἄλλοι ἄρχοντες…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τὸ Ἄργος τῆς μὲν χώρας ἐκράτουν, τὴν δὲ πόλιν ὡς οὐκ ἐδύναντο ἑλεῖν προσβαλόντες, ἀπεχώρησαν ἐπʼ οἴκου καὶ διελύθησαν κατὰ ἔθνη. τοσαῦτα μὲν ἐν τῷ θέρει ἐγένετο. τοῦ δʼ ἐπιγιγνομένου χειμῶνος Ἀθηναῖοι ναῦς ἔστειλαν εἴκοσι μὲν περὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τετρακόσιοι καὶ οἱ στρατηγοὶ πάντες. οἱ δὲ Χαλκιδῆς καὶ Βοττιαῖοι τροπαῖόν τε ἔστησαν καὶ τοὺς νεκροὺς τοὺς αὑτῶν ἀνελόμενοι διελύθησαν κατὰ πόλεις. τοῦ δʼ αὐτοῦ θέρους, οὐ πολλῷ ὕστερον τούτων, Ἀμπρακιῶται καὶ Χάονες βουλόμενοι Ἀκαρνανίαν τὴν πᾶσαν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…πᾶν ἐξείργαστο περὶ ἀρκτούρου ἐπιτολάς, καταλιπόντες φυλακὰς τοῦ ἡμίσεος τείχους τὸ δὲ ἥμισυ Βοιωτοὶ ἐφύλασσον ἀνεχώρησαν τῷ στρατῷ καὶ διελύθησαν κατὰ πόλεις. Πλαταιῆς δὲ παῖδας μὲν καὶ γυναῖκας καὶ τοὺς πρεσβυτάτους τε καὶ πλῆθος τὸ ἀχρεῖον τῶν ἀνθρώπων πρότερον…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…παραγγελλόμενα ὀξέως δεχόμενοι · κάλλιστον γὰρ τόδε καὶ ἀσφαλέστατον, πολλοὺς ὄντας ἑνὶ κόσμῳ χρωμένους φαίνεσθαι. τοσαῦτα εἰπὼν καὶ διαλύσας τὸν ξύλλογον ὁ Ἀρχίδαμος Μελήσιππον πρῶτον ἀποστέλλει ἐς τὰς Ἀθήνας τὸν Διακρίτου ἄνδρα Σπαρτιάτην, εἴ τι ἄρα μᾶλλον ἐνδοῖεν…
Thucydides, The Peloponnesian War