ἐναλλάξ
ἐναλλάξ, crosswise
- crosswise, οὐδʼ ἴσχειν τὼ πόδʼ ἐ. Ar. Nu. 983, cf. Hp. Mul. 2.144,IG 2(2).463.80.
- 2 Math., alternando, Arist. EN 1131b6, APo. 74a18, 99a8; permutando, Euc. 5Def. 12.
- 3 alternately, Pi. N. 10.55, Pl. Criti. 113d, 119d; [γέρανοι] καθεύδουσιν ἐπὶ ἑνὸς ποδὸς ἐ. Arist. HA 614b25; ἐ. ἐναντίως alternately contrariwise, Id. IA 712a13; of the teeth of carnivorous animals, ἐ. ἐμπίπτουσιν Id. PA 661b21; πρήσσειν ἐ. to have alternations of fortune, Hdt. 3.40: c. dat., ἤν τε μὴ ἐ. αἱ εὐτυχίαι τοι τῇσι πάθῃσι προσπίπτωσι alternately with misfortunes, ibid.; ἐ. ἀλλήλοις Aen. Tact. 26.1: c. gen., D.S. 5.7.
- 4 in inverted order, upside down, Lib. Descr. 13.8.
I
1 alternativamente, alternando gener. ref. series de dos o realidades dobles:
a) c. valor temporal
μεταμειβόμενοι δ' ἐ. ἁμέραν τὰν μὲν παρὰ πατρὶ φίλῳ Δὶ νέμονται, τὰν δ' ὑπὸ κεύθεσι γαίας
cambiándose alternativamente pasan un día junto a su padre Zeus y otro en las entrañas de la tierraἤν τε μὴ ἐ. ... αἱ εὐτυχίαι τοι τῇσι πάθῃσι προσπίπτωσι
y si los éxitos no se topan alternativamente con infortuniosθαλάττης γῆς τε ἐ. ... ποιῶν τροχούς (Ποσειδῶν)
καθεύδουσιν ἐπὶ ἑνὸς ποδὸς ἐ.
duermen sobre una pata alternativamente las grullasκαρπ[οῦσθαι δὲ τὸ μὲν ἕ]τερον ἔτος τὴμ πόλιν, τ[ὸ δὲ ἕτερον ἔτος] Σωκλέα ἐ.
ἐ. παρ' ἔτος
ἐ. παρεπιχέων μύρσινον καὶ οἶ[νον
περιοδεύειν ... τῶν λόχων δύο ... ἐ. ἀλλήλοις
que dos compañías hagan rondas alternativamente una tras otra
b) c. valor local
ἐ. ἐμπίπτουσιν, ὅπως μὴ ἀμβλύνωνται τριβόμενοι
(los dientes de los carnívoros) encajan unos en otros, para no debilitarse al frotarseἐ. ἐναντίως ἔχει τὰ κῶλα τὰς κάμψεις τοῖς ἀνθρώποις
los miembros en los hombres realizan sus flexiones alternativamente en sentido opuestoπολλὰ δ' ἄμεικτ' ἔστηκε κεραιομένοισιν ἐ.
muchos (elementos) permanecieron sin mezcla, en alternancia con los que se mezclaban
2 mat. alternando, permutando
ἔσται ἄρα ὡς ὁ α ὅρος πρὸς τὸν β, οὕτως ὁ γ πρὸς τὸν δ, καὶ ἐ. ἄρα, ὡς ὁ α πρὸς τὸν γ, ὁ β πρὸς τὸν δ
como el primer término es al segundo, así el tercero al cuarto; y alternando, como el primero es al tercero, así el segundo al cuartoἐ. λόγος ἐστὶ λῆψις τοῦ ἡγουμένου πρὸς τὸ ἡγούμενον καὶ τοῦ ἑπομένου πρὸς τὸ ἑπόμενον
razón por alternancia consiste en tomar el antecedente en relación con el antecedente y el consecuente en relación con el consecuente
II
1 en cruz, de través
ἔπειτα ... ξυνδῆσαι αὐτῆς τὰ σκέλεα ἐ.
para evitar la salida de la matrizἴσχειν τὼ πόδ' ἐ.
cruzar las piernas
2 astrol. en orden inverso, a la inversa
μάλιστα ὅταν ἐ. τοῦτο συμβαίνῃ
de las influencias del sol y la luna en los matrimonios
• neutr. subst. τὸ ἐ. lo inverso, la situación inversa
εἰ δὲ ἡ Σελήνη ἐπιπαρῇ ἐπὶ τοῦ ζῳδίου, Κρόνου ὡροσκοποῦντος, τὸ ἐ. γίνεται
3 al revés, lo de arriba abajo
τὼ πόδε φέρει πρὸς ἀέρα μέσον ἀνέχοντας ἐ. τὴν θέσιν τοῖς ἀγῶσι φερόμενος
εἴ τις ἐ. ὁπλιζόμενος ἀναστρέφοι μὲν τὸ κράνος ... τοὺς πόδας ἔχοι ἐν θώρακι
- 1alternately μεταμειβόμενοι δʼ ἐναλλὰξ ἁμέραν τὰν μὲν παρὰ πατρὶ φίλῳ Δὶ νέμονται, τὰν δʼ ὑπὸ κεύθεσι γαίας (sc. Διόσκουροι) N. 10.55
- 1crosswise, Ar.
- 2alternately, Lat. vicissim, πρήσσειν ἐν. to have alternations of fortune, Hdt. from ἐναλλάσσω
-
…δὲ ταῖς πρώταις σημαίαις τὰ τῶν δευτέρων, ἐπὶ δὲ ταῖς δευτέραις τὰ τῶν τρίτων, καὶ κατὰ λόγον οὕτως ἐναλλὰξ ἀεὶ τιθέντες τὰ ὑποζύγια ταῖς σημαίαις οὕτω δὲ συντάξαντες τὴν πορείαν, ἐπειδὰν προσπίπτῃ τι τῶν δεινῶν, ποτὲ μὲν…
Polybius, Histories
-
…ὀρειχαλκίνῃ, ἣ κατὰ μέσην τὴν νῆσον ἔκειτʼ ἐν ἱερῷ Ποσειδῶνος, οἷ δὴ διʼ ἐνιαυτοῦ πέμπτου, τοτὲ δὲ ἐναλλὰξ ἕκτου, συνελέγοντο, τῷ τε ἀρτίῳ καὶ τῷ περιττῷ μέρος ἴσον ἀπονέμοντες, συλλεγόμενοι δὲ περί τε τῶν κοινῶν…
Plato, Critias
-
…Ποσειδῶν ἐλθὼν συμμείγνυται, καὶ τὸν γήλοφον, ἐν ᾧ κατῴκιστο, ποιῶν εὐερκῆ περιρρήγνυσιν κύκλῳ, θαλάττης γῆς τε ἐναλλὰξ ἐλάττους μείζους τε περὶ ἀλλήλους ποιῶν τροχούς, δύο μὲν γῆς, θαλάττης δὲ τρεῖς οἷον τορνεύων ἐκ μέσης τῆς…
Plato, Critias
-
…, ἐκυρίευον τῶν τριήρων. ἁπλῶς δὲ καθʼ ὅλον τὸν λιμένα τῶν τʼ ἐμβολῶν ψόφος ἐγίνετο καὶ βοὴ τῶν ἀγωνιζομένων ἐναλλὰξ ἀπολλυμένων. ὅτε γὰρ ἀποληφθείη ναῦς ὑπὸ πλειόνων τριήρων, πανταχόθεν τυπτομένη τοῖς χαλκώμασι, τοῦ ῥεύματος εἰσπίπτοντος αὔτανδρος ὑπὸ…
Diodorus Siculus, Library
-
…, ΑΒΔ. κοινὴ ἀφῃρήσθω ἡ ὑπὸ ΑΒΔ · λοιπὴ ἄρα ἡ ὑπὸ ΔΒΖ γωνία ἴση ἐστὶ τῇ ἐν τῷ ἐναλλὰξ τμήματι τοῦ κύκλου γωνίᾳ τῇ ὑπὸ ΒΑΔ. καὶ ἐπεὶ ἐν κύκλῳ τετράπλευρόν ἐστι τὸ ΑΒΓΔ, αἱ ἀπεναντίον αὐτοῦ…
Euclid, Elements
-
…τὰς ἐν αὐτῷ μονάδας, ἰσάκις ἄρα ἡ Δ μονὰς τὸν Γ ἀριθμὸν μετρεῖ καὶ ὁ Β τὸν Α. ἐναλλὰξ ἄρα ἰσάκις ἡ Δ μονὰς τὸν Β ἀριθμὸν μετρεῖ καὶ ὁ Γ τὸν Α · ὃ ἄρα μέρος ἐστὶν ἡ…
Euclid, Elements
-
…διετέλεσε χρώμενος τὸν ἑξῆς χρόνον. Πύρρος γε μὴν οὐ μόνον ὅπλοις, ἀλλὰ καὶ δυνάμεσιν Ἰταλικαῖς συγκέχρηται, τιθεὶς ἐναλλὰξ σημαίαν καὶ σπεῖραν φαλαγγιτικὴν ἐν τοῖς πρὸς Ῥωμαίους ἀγῶσιν. ἀλλʼ ὅμως οὐδʼ οὕτως ἐδύνατο νικᾶν, ἀλλʼ ἀεί πως…
Polybius, Histories
-
…ΕΒ πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς ΕΒ, οὕτως τὰ ἀπὸ τῶν ΓΖ, ΖΔ πρὸς τὸ ἀπὸ τῆς ΖΔ καὶ ἐναλλάξ · σύμμετρον δέ ἐστι τὸ ἀπὸ τῆς ΒΕ τῷ ἀπὸ τῆς ΔΖ · σύμμετρον ἄρα καὶ τὸ συγκείμενον ἐκ τῶν…
Euclid, Elements
-
…ἕξει καὶ τὴν λοιπὴν γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνίᾳ · ὅπερ ἔδει δεῖξαι. Ἐὰν εἰς δύο εὐθείας εὐθεῖα ἐμπίπτουσα τὰς ἐναλλὰξ γωνίας ἴσας ἀλλήλαις ποιῇ, παράλληλοι ἔσονται ἀλλήλαις αἱ εὐθεῖαι. Εἰς γὰρ δύο εὐθείας τὰς ΑΒ, ΓΔ εὐθεῖα…
Euclid, Elements
-
…Α τοῦ Β ἢ μέρη, τὸ αὐτὸ μέρος ἐστὶ καὶ ὁ Γ τοῦ Δ ἢ τὰ αὐτὰ μέρη. ἐναλλὰξ ἄρα, ὃ μέρος ἐστὶν ὁ Α τοῦ Γ ἢ μέρη, τὸ αὐτὸ μέρος ἐστὶ καὶ ὁ Β τοῦ…
Euclid, Elements