ἐξάπτω
ἐξάπτω, to fasten from
- fasten from or (as we say) to, πεῖσμα νεὸς . . κίονος ἐξάψας μεγάλης having fastened it to a pillar, Od. 22.466, cf. Il. 24.51; ἐ. τι χροός E. Tr. 1220; τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς Plu. Them. 19; ἐ. τι ἔκ τινος Hdt. 4.64; ἀπό τινος X. Cyn. 10.7; also ἐ. ἐκ τοῦ νηοῦ σχοινίον ἐς τὸ τεῖχος Hdt. 1.26; ἐξάψας διὰ τῆς θυρίδος τὸ καλῴδιον Ar. V. 379:— Pass., περὶ τὴν κεφαλὴν ἐξῆμμαι πηνίκην τινά I have a wig fastened on my head, Id. Fr. 898 (s.v.l.).
- 2 metaph., ἐ. στόματος λιτάς let prayers fall from oneʼs mouth, E. Or. 383; τῆς τύχης ἐ. τὰ πραττόμενα consider actions as dependent upon chance, Plu. Sull. 6; ἐ. τὴν διαδοχὴν τῶν ἀξίων λόγου continue the narrative, D.L. 8.50; ἐξαμμένος ἐκ σώματος dependent on it, Ti.Locr. 102e.
- 3 ἐ. τινί τι place upon, ἱκετηρίαν γόνασιν E. IA 1216; κόσμον νεκρῷ Id. Tr. 1208; ἐ. βρόχον ἀμφὶ δειρήν Id. Ion 1065 (lyr.).
- II Med., hang by, cling to, πάντες ἐξάπτεσθε all hang on, Il. 8.20; ἐ. τῆς οὐραγίας, τῆς πορείας, hang on the enemyʼs rear, on his line of march, Plb. 4.11.6, 3.51.2; τῶν πολεμίων, τῆς μάχης, D.S. 11.17, 13.10; τῶν Ἑλληνικῶν ἐ. attend to . ., Plu. Them. 31; τοῦ πολέμου D.H. 6.25; cling to an authority, Plu. Col. 2.1111f.
- 2 hang a thing to oneself, carry it suspended about one, wear, κώδωνας D. 25.90; πέπλους χροός E. Hel. 1186; σφραγίδια Ar. Th. 428; also ἐ. ναῦς fasten them to oneʼs own ship, take in tow, D.S. 14.74; ἐ. τοὺς ἐραστάς have them hanging about one, Philostr. VA 8.7.6, cf. Luc. Am. 11.
- B Act. also, set fire to, [ὕλαν] Ti.Locr. 97e, cf. Thphr. HP 9.8.6, App. Hisp. 5.
- II kindle, inflame, πόλεμον Ael. NA 12.35; πυρετόν Gal. 6.240; of love, Chor. in Rh.Mus. 49.495; νόσημα aggravate, Id. in Hermes 17.234:—Pass., πῦρ ἐ. ἐκ λίθων Arist. PA 655a15; ὑπὸ φιλοσοφίας ὥσπερ πυρός to be inflamed by . ., Pl. Ep. 340b; αὖθις οὐκ -ονται they are not rekindled (like Heraclitus’ sun), Id. R. 498b; ὑπʼ ὀργῆς ἐξαφθέντες D.H. 5.38; πόλεμος ἐξήφθη Str. 9.3.8; ψυχαὶ -ονται are turned to flame, M.Ant. 4.21.
A
I tr., en v. act.
1 atar a, amarrar a
a) c. ac. y gen.
Ἕκτορα ... ἵππων ἐξάπτων
(Aquiles) amarrando a Héctor (muerto) a sus caballosπεῖσμα νεὸς ... κίονος ἐξάψας
habiendo amarrado a una columna el cabo de una naveπέπλων ἀγάλματ' ἐξάπτω χροός
un adorno de túnicas ciño a tu cuerpoνεβρίδ' ἐξάψας χροός
(ἀνέρας) δενδρέων ἐ.
φαρέτραν τῶν ὤμων
κράσπεδον τοῦ ἱματίου
(στέμμα) ἔξαψ[ο]ν τοῦ μνημύου (sic)
αὐτὸ ... ἐκ τούτου (τοῦ ἵππου) ἐξάπτει
lo ata (el cuero cabelludo) a éste (al caballo)ἐξάψαντες ἐκ τοῦ νηοῦ σχοινίον ἐς τὸ τεῖχος
ἐξάψας διὰ τῆς θυρίδος τὸ καλῴδιον
habiendo atado el cable a través de la ventanaτὸν περίδρομον ἐξάπτειν ἀπὸ δένδρου
atar el cordón corredizo a un árbolοὐ γὰρ ἔχων ... ὅθεν ἐξάψει τὰς ... ἀρχάς
βοέους δ' ἐξῆπτεν ἱμάντας
anudó bovinas correasβρόχον ἐξάψαντες
b) fig. atar a, unir a
τὴν πόλιν ἐξῆψε τοῦ Πειραιῶς καὶ τὴν γῆν τῆς θαλάττης
• ligar, hacer depender de c. ac. y gen. o dat.
τὰ πραττόμενα τῆς Τύχης ἐξῆπτεν
μηδ' ἀλκῇ σωμάτων τὰς ἑαυτῶν ἐξάπτειν ἐλπίδας
y no hacer depender las propias esperanzas del vigor físicoὁ λόγος ... μόνος μὲν τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος ἐξημμένος
λῦπαι ἐπιθυμίαι τε καὶ φόβοι, ἐξαμμέναι μὲν ἐκ σώματος, ἀνακεκραμέναι δὲ τᾷ ψυχᾷ
2 poner sobre, cubrir c. ac. y dat. o giro prep.
γόνασιν ἐ. σέθεν τὸ σῶμα τοὐμόν
pongo sobre tus rodillas mi cuerpo como suplicanteκόσμον ἐξάπτειν νεκρῷ
poner un adorno a un muertoδεσμά τ' ἐ. χεροῖν
ἐξάψει βροχὸν ἀμφὶ δειράν
pondrá un lazo alrededor de su cuello para ahorcarse
3 fig., c. gen. separat. dejar caer de
στόματος ἐξάπτων λιτάς
dejando caer plegarias de mi boca
4 fig. abordar
ἐξάψομεν τὴν διαδοχὴν τῶν ἀξίων λόγου
abordaremos la sucesión de los dignos de mención e.d., de los filósofos
II tr., en v. med.
1 colgarse o ponerse encima, llevar puesto en c. ac. de cosa y gen.
τί πέπλους μέλανας ἐξήψω χροός;
¿por qué te has puesto sobre el cuerpo un peplo negro?κώδωνας ἐξαψάμενος
colgándose campanillas, e.e., llamando la atención op. ἀψοφητείσφραγίδια ἐξαψάμενοι
2 remolcar c. ac. de naves
τὰς δ' ἀκεραίους (ναῦς) ἐξαπτόμενοι κατῆγον εἰς τὴν πόλιν
3 fig. agarrarse, aferrarse a
ἐγὼ δὲ τὸ ἐρωτικὸν ζεῦγος ἑκατέρωθεν ἐξαψάμενος
τὸν ... τῆς πίστεως αὐτοῦ ἐξαψάμενοι κάλων
agarrándonos al cable de la fe en élμειράκια τοὺς ἐραστὰς ἐξαψάμενα
III intr., en v. med.-pas.
1 agarrarse
σειρὴν ... κρεμάσαντες πάντες τ' ἐξάπτεσθε θεοί
tras haber colgado una cuerda, agarraos todos los dioses
• tomar contacto con, alcanzar c. gen.
συντάξαντες ἐξάπτεσθαι τῆς οὐραγίας
habiendo ordenado tomar contacto con la retaguardiaἐξεκλήθησαν ὑπὸ τοῦ συμβαίνοντος ἐξάπτεσθαι τῆς πορείας
se vieron tentados por la circunstancia de alcanzar la columna en marchaπροστάξας ἐξάπτεσθαι τῶν πολεμίων
ἐξάπτεσθαι Μακεδονίας
ἐξήπτοντο τῆς μάχης
• fig. adherirse a una tendencia fil.
ἐξάπτεται τοῦ Ἐμπεδοκλέους
2 fig. ocuparse, hacerse cargo de c. gen.
τῶν Ἑλληνικῶν ἐξάπτεσθαι
hacerse cargo de los asuntos griegosτοῦ πολέμου
B ref. al fuego o materias inflamables
I tr.
1 prender, encender
ὕλας
ἐξήψαμεν τοὺς λύχνους
ἐ. γάρ φασιν ὥσπερ πῦρ
σπινθὴρ ... ἐξάπτει πυράν
ἐξῆψαν τὰς ἁμάξας
• en v. med. mismo sent.
ὕδωρ ... κατιὸν ἐπὶ τὸν ἥλιον σβεννύναι αὐτόν, καὶ πάλιν ἀραιούμενον ἐξάπτεσθαι
que el agua, al caer sobre el sol, lo apaga y, al volver a rarificarse, lo enciende
2 fig., c. ac. de abstr. avivar
τί σου τὴν ἐπιθυμίαν ἐξάπτεις ...;
τὴν τόλμαν ἐξῆψαν
τὴν τῶν ἀνθρώπων ὕβριν
(τὸ φίλτρον)
ὁ Πέρσης τὸν ... πόλεμον ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἐξῆψε
πυρετὸν δὲ οὐκ ἐξάπτει
ἐξάπτει τὸ νόσημα
τῆς πίστεως ἐξάψαντας τὸν λύχνον
ὑπ' ὀργῆς ... ἐξαφθέντες
ἐξήφθη πόλεμος
τὰ τραύματα ἀμφοῖν ἐξάπτεται
φλὸξ ἡδονῶν ἐξάπτεται
ὁ πόνος καὶ ἡ νοῦσος ἐξήφθη
μὴ ἐξαπτομένων ἡμῶν πρὸς ὃ ἐξάπτουσιν
3 fig., c. ac. de pers. enardecer, inflamar
τὰ προλεχθέντα ... ἀνέφλεγεν αὐτὸν καὶ ἐξῆπτεν
Διονύσιος ἐξημμένος ὑπὸ φιλοσοφίας ὥσπερ πυρός
4 fig., c. ac. de anim. azuzar
ἐς ὀργὴν ἀλλήλους ἐξάπτουσι
de las perdices
II intr., en v. med. consumirse, evaporarse la humedad por efecto del calor
(τὸ ὑγρὸν) συνεστηκός, ὅταν ἡ τοῦ θερμοῦ δύναμις πλησιάζῃ, ἐξάπτεται
(la humedad) concentrada, cuando se aproxima la fuerza del calor, se inflama, e.e., se consumeαἱ εἰς τὸν ἀέρα μεθιστάμεναι ψυχαί ... χέονται καὶ ἐξάπτονται
1. met acc.
a. vastmaken aan, met gen.:
b. om ... hangen, met gen.:
2. med. zonder acc. gaan hangen (aan):
2) anlegen, umhüllen ; μηδʼ ἀμφὶ κείναις μέλανας ἐξάψῃς πέπλους Eur. I.A. 1449 ; δεσμὰ χεροῖν Herc.Fur. 1342 ; κόσμον νεκρῷ Tr. 1208. – Med., sich woran hängen, πάντες ἐξάπτεσθε, hängt euch alle daran, Il. 8.20 ; häufiger = sich an-, umhängen, τί πέπλους μέλανας ἐξήψω χροός Eur. Hel. 1186 ; ἐξάψασθαι κώδωνας Dem. 25.90, sich Schellen anlegen ; σφραγίδια ἐξαψάμενος, sich Petschafte anhängen, am Gurte tragen, Ar. Th. 428 ; περὶ τὴν κεφαλὴν ἐξήμμεθα πηνίκην fr. inc. 3 ; gefangene Schiffe ins Schlepptau nehmen, DS. 14.74. – Auch = sich an Einen machen, ihn angreifen, τινός, Pol. u. a.Sp.; πολέμου, den Krieg anfangen, Dion.Hal. 6.25 ; anzünden, anstecken, Tim.Locr. 97e ; oft übertr., ἐξημμένος ὑπὸ φιλοσοφίας ὥσπερ πυρός Plat. Ep. VII.340b, vgl. Rep. VI.498b ; ὑπʼ ὀργῆς καὶ φιλονεικίας ἐξαφθέντες Dion.Hal. 5.38 ; ἐξήφθη πόλεμος Strab. IX.420 ; oft bei Ael. u. a.Sp.
[ἐξ- 4.]
Aor. pple. ἐξάψας Od. 22.466.
- 1
To fasten from (i.e. to) something indicated Il. 22.397.
- 2
To fasten from (i.e. to).
With genit.: Ἕκτορα ἵππων Il. 24.51. Cf. Od. 22.466.
- 3
In mid., to fasten oneself to something; hence, to lay hold Il. 8.20.
- 1
1
ἐξάψας κράσπεδον τοῦ ἱματίου σου λέγε
ata una borla a tu manto y di
2
ἔξαψ[ο]ν (τὸ στέμμα) τοῦ μνημείου
cuelga la corona de la tumba
- Ito fasten from, i. e. to, a thing, c. gen., Hom., Eur.; τι ἔκ τινος Hdt.
- 2metaph., ἐξ. στόματος λιτάς to let prayers fall from oneʼs mouth, Eur.
- 3ἐξ. τί τινι to place upon, Eur.
- IIMid. to hang on, Il.
- 2to hang a thing to oneself, carry it about one, wear, Eur.
-
…ὃς δὴ Ἑλλήνων πρώτοισι ἐπεθήκατο Ἐφεσίοισι. ἔνθα δὴ οἱ Ἐφέσιοι πολιορκεόμενοι ὑπʼ αὐτοῦ ἀνέθεσαν τὴν πόλιν τῇ Ἀρτέμιδι, ἐξάψαντες ἐκ τοῦ νηοῦ σχοινίον ἐς τὸ τεῖχος. ἔστι δὲ μεταξὺ τῆς τε παλαιῆς πόλιος, ἣ τότε ἐπολιορκέετο ,…
Herodotus, The Histories
-
…ἐκοινώνει τῆσδε τῆς γῆς, δεδιότες ὁμοίως ἐπῄεσαν καὶ ἐς ἑκατέρους αὐτῶν διεμερίζοντο. πλήθει τε θαρροῦντες ἐξετραχύνοντο καὶ στάσεις ἐξάπτοντες ἀμέτρους τὴν δοκιμασίαν τοῦ νόμου περιέμενον, οἱ μὲν ὡς οὐδενὶ τρόπῳ συγχωρήσοντες αὐτὸν γενέσθαι κύριον, οἱ δʼ ὡς…
Appian, The Civil Wars
-
…κατʼ ὀνείδεα χεῦαν μητέρι θʼ ἡμετέρῃ παρά τε μνηστῆρσιν ἴαυον. ὣς ἄρʼ ἔφη, καὶ πεῖσμα νεὸς κυανοπρῴροιο κίονος ἐξάψας μεγάλης περίβαλλε θόλοιο, ὑψόσʼ ἐπεντανύσας, μή τις ποσὶν οὖδας ἵκοιτο. ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἢ κίχλαι τανυσίπτεροι…
Homer, Odyssey
-
…, καὶ Ἕκτορα δῖον ἀεικέα μήδετο ἔργα. ἀμφοτέρων μετόπισθε ποδῶν τέτρηνε τένοντε ἐς σφυρὸν ἐκ πτέρνης, βοέους δʼ ἐξῆπτεν ἱμάντας, ἐκ δίφροιο δʼ ἔδησε, κάρη δʼ ἕλκεσθαι ἔασεν · ἐς δίφρον δʼ ἀναβὰς ἀνά τε κλυτὰ τεύχεʼ…
Homer, Iliad
-
…καὶ καταστήσας ἐμὰς τελετάς, ἵνʼ εἴην ἐμφανὴς δαίμων βροτοῖς. πρώτας δὲ Θήβας τῆσδε γῆς Ἑλληνίδος ἀνωλόλυξα, νεβρίδʼ ἐξάψας χροὸς θύρσον τε δοὺς ἐς χεῖρα, κίσσινον βέλος · ἐπεί μʼ ἀδελφαὶ μητρός, ἃς ἥκιστα χρῆν, Διόνυσον…
Euripides, Bacchae
-
…· τλητὸν γὰρ Μοῖραι θυμὸν θέσαν ἀνθρώποισιν. αὐτὰρ ὅ γʼ Ἕκτορα δῖον, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα, ἵππων ἐξάπτων περὶ σῆμʼ ἑτάροιο φίλοιο ἕλκει · οὐ μήν οἱ τό γε κάλλιον οὐδέ τʼ ἄμεινον. μὴ ἀγαθῷ περ ἐόντι…
Homer, Iliad
-
…θεῶν κάρτιστος ἁπάντων. εἰ δʼ ἄγε πειρήσασθε θεοὶ ἵνα εἴδετε πάντες · σειρὴν χρυσείην ἐξ οὐρανόθεν κρεμάσαντες πάντές τʼ ἐξάπτεσθε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι · ἀλλʼ οὐκ ἂν ἐρύσαιτʼ ἐξ οὐρανόθεν πεδίονδε Ζῆνʼ ὕπατον μήστωρʼ, οὐδʼ εἰ μάλα πολλὰ…
Homer, Iliad
-
…μαθήματα, ἀλλʼ ἐκ πολλῆς συνουσίας γιγνομένης περὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ καὶ τοῦ συζῆν ἐξαίφνης, οἷον ἀπὸ πυρὸς πηδήσαντος ἐξαφθὲν φῶς, ἐν τῇ ψυχῇ γενόμενον αὐτὸ ἑαυτὸ ἤδη τρέφει. καίτοι τοσόνδε γε οἶδα, ὅτι γραφέντα ἢ λεχθέντα…
Plato, Letters
-
…τῶν περὶ ἐμὲ πραγμάτων. ἐπειδὴ δὲ ἀφικόμην, ᾤμην τούτου πρῶτον ἔλεγχον δεῖν λαβεῖν, πότερον ὄντως εἴη Διονύσιος ἐξημμένος ὑπὸ φιλοσοφίας ὥσπερ πυρός, ἢ μάτην ὁ πολὺς οὗτος ἔλθοι λόγος Ἀθήναζε. ἔστιν δή τις τρόπος τοῦ περὶ…
Plato, Letters
-
…πράττειν · πρὸς δὲ τὸ γῆρας ἐκτὸς δή τινων ὀλίγων ἀποσβέννυνται πολὺ μᾶλλον τοῦ Ἡρακλειτείου ἡλίου, ὅσον αὖθις οὐκ ἐξάπτονται. δεῖ δὲ πῶς ; ἔφη. πᾶν τοὐναντίον · μειράκια μὲν ὄντα καὶ παῖδας μειρακιώδη παιδείαν καὶ φιλοσοφίαν μεταχειρίζεσθαι…
Plato, Republic