indulgentia
indulgentia, a yielding, indulgence, forbearance
Could not find indulgentiae in Logeion dictionaries.
indulgentiae Noun: feminine genitive singular, Noun: feminine vocative plural, Noun: feminine dative singular, Noun: feminine nominative plural of indulgentia
indulgentĭa, ae, f. [indulgens], indulgence, gentleness, complaisance, tenderness, fondness (class.).
- I Of persons: quid est dignius, in quo omnis nostra diligentia indulgentiaque consumatur? Cic. Verr. 2, 1, 44, § 112: in hujus (matris) sinu indulgentiaque educatus, Tac. Agr. 4: a corporis obsequio indulgentiaque discedere, Cic. Leg. 1, 23, 60; with benevolentia, id. ib. 13, 35: materiam sibi ducis indulgentia quaerit, Juv. 7, 21.—With in and acc.: Caesaris in se, Caes. B. G. 7, 63, 8: ejus nimia indulgentia in Lepidum, Planc. ad Cic. Fam. 10, 23, 4: pro sua indulgentia in suos, Balb. et Opp. ad Cic. Att. 9, 7, A, 2.—With gen. obj.: qui simili sensu atque indulgentia filiarum commovemini, etc., Cic. Verr. 2, 1, 44, § 112. —
- II Transf., of inanim. and abstr. things (post-Aug.): caeli, i.e. mild weather, Plin. 17, 2, 2, § 16; 18, 21, 50, § 186: fortunae, Vell. 2, 80.—
- B A remission (post-class.).
- α Of punishment, Capitol. Anton. 6, § 3. —
- β Of taxation, Amm.16, 5, 16.
indulgentia, ae, f. (indulgens), I) die Nachsicht, Güte, Gnade, Huld, nachsichtige Liebe, Zärtlichkeit (Ggstz. severitas), naturalis, Cic.: dei, Sen.: nimia patris, Val. Max: Plur. indulgentiae, Gnadenerweisungen, Auson. grat. act. XVI, 72. p. 28, 21 Schenkl. Eumen. grat. act. Constant. 12, 2: indulgentiae principales, fürstliche Gnadenerlasse, Firm. math. 4, 14. – m. obj. Genet., filiarum, gegen die T., Cic.: corporis, Nachgiebigkeit gegen den K., Cic. – m. in u. Akk.: eius nimia in Lepidum, Planc. in Cic. ep.: tanta Hannibalis in captivos, Liv.: Plur., indulgentiae suae in Aquilienses, Corp. inscr. Lat. 5, 7992. – v. Lebl., fortunae, Liv. u.a.: caeli, milder H. (= milde Witterung), Verg. – II) übtr., das Erlassen, a) der Strafe, der Straferlaß, indulgentias petere, Capit. Anton. Pius 6. § 3. Eumen. grat. act. Constant. 8, 3 u.a. – dah. der christl. Ablaß, Eccl. – b) der Steuern, der Steuererlaß, Eumen. grat. act. Constant. 1, 3 u.a.: Plur., Amm. 16, 5, 15.
ab omnibus generaliter ~iae veniam non difficulter impetrandam reor
adulescentulus ‥ cui nihil deliciarum ‥ pro paterna ~ia deesset
cum [archiepiscopus ] eum nichilo segniore ~ia excepisset
[epistole mee ] quod eis maximum est, ~iam mereantur
cum divina ~ia concordet humana diligentia
o quam admiranda est divinae miserationis ~ia
[R. episcopus Salesberie ] Divinitatis abutebatur ~ia
Boamundus ‥ aliquot castella fraterna ~ia tenuit
excusabilem arbitror ~iam, si vel ejusmodi picturis delectentur que ‥ simplicibus divina suggerant
~ie domini pape
ab ipsius potestate habentes ~ias ‥ ne in predictis ‥ sint subjecti episcopo
~iam plura beneficia ‥ libere possidendi
nisi in eisdem litteris ‥ de hujusmodi ~ia mencio habeatur
omnibus beneficiis et quibuscumque ~iis in privilegio predicto contentis
~iam de prima tonsura suis clericis conferenda
qui nubit die dominico, petit a Deo ~iam
prosternens se ante pedes hominis Dei flebili voce veniam ~iae deprecavit
nobis ferendo opem Domini / levamen atque indulgentiae
da nobis ita dominicae passionis sacramenta peragere ut ~iam [gl.: ] percipere mereamurforgefnis’
[Maria Magdalena ] postula mihi ~iam
ab Anglia fugatus post duos annos ~ia principis rediit
malorum [? l. malarum ] cogitationum ~ia est si opere non impleantur nec consensu
ego ‥ Osricus rex pro remedio animae meae et ~ia piaculorum meorum hoc privilegium impendere ‥ decreveram
ob ‥ ~iam criminum meorum;
pro ‥ ~ia delictorum meorum
quatenus hic scelerum detur indulgentia perpes
postulantes multiplicium ~iam [AS p. 401: ] excessuum, dicentes ‘confiteor’forgyfenysse
de iis [sc. injuriis ] quas aliis facimus solemus ~iam petere [sc. a Deo ]
ab ipso abbate ‥ de suo transgressu cum lacrimis postulans ~iam
in ‥ ~iam [ME: ] omnium peccatorum tuorumforзeouenesse
tanti sceleris ~ie et remissionis promissionibus
sit ipse in profundum chaos ‥ mancipatus ‥, nisi hic assiduis precibus prius optabilem consequi mercatur ~iam
a plurimis ‥ ~ia episcopalis ‥ requiritur
de peccatis tam tibi quam conjugi tue ‥ absolutionem et ~iam faciemus(
queritur utrum ~ia valeat ad hoc quod penitentia injuncta hic penitenti diminuatur [v. l. dimittatur ], aut tunc primo valeat ei quando erit in purgatorio
quibusdam illectivis muneribus ~iis sc. et remissionibus
quando domini acquirunt ~ias a pena et culpa(
satius erit ‥ unam impetrare ~iam perpetuam mediocrem quam magnam et amplam suscipere temporalem
peccatorum de quibus ‥ confessi sunt xx dierum ~iam facimus
omnibus de peccatis suis ‥ confessis, quorum diocesani hanc nostram ~iam acceptaverint, qui ad feretrum ‥ Cuthberti ‥ accesserint ‥ xx dies de injuncta sibi penitencia misericorditer relaxamus
quod ‥ ~ia eidem fabrice subvenientibus concessa ‥ parochianis exponatur
~iam concessam euntibus in Terram Sanctam
~ie concesse orantibus devote pro defunctis: pro anima regis Seberii cxx dies ‥
littera ~ie
scriptoribus scribentibus xxvj dos[enas ] literarum ~ie ‥ xvij s. iiij d.
~iarum et questorum literas ordinaria auctoritate emanatas
parva gens [Francorum ] prius et exilis, incredibile quantum brevi adolevit decenni vectigalium ~ia
[lana ] fullonis †indulgentie [v. l.: diligencie; gl.: ] sese subiciat, frequentem ablucionem exposcensentente
indulgentĭa, (10) æ, f. (indulgens), indulgence, douceur, ménagement, bonté, bienveillance, complaisance : in aliquem Cæs. G. 7, 63, 8, bontés pour qqn, cf. Planc. d. Cic. Fam. 10, 23, 4 ; L. Cornelius Balbus d. Cic. Att. 9, 7 a, 2 ; [ou gén.] indulgentia filiarum Cic. Verr. 2, 1, 112, tendresse pour ses filles, cf. Cic. Leg. 1, 60 || [en parl. de choses] : cæli Plin. 17, 16, clémence de la température || remise dʼune peine : Capit. Anton. 6, 3 || remise dʼun tribut : Amm. 16, 5, 16.
- 1. toegevendheid, mildheid, zachtheid, vriendelijkheid, gunst, genade [dei]; (jegens: gen.; in m. acc.); ➤ tanta Hannibalis in captivos ~; (metaf.) ~ caeli mildheid v.h. klimaat;
- 2. tederheid [matris];
- 3. (Laatl.) kwijtschelding, vrijstelling;
- 4. (Mel.) (a) aflaat; (b) opheffing v.e. ban.
Indulgentiasconcedit ecclesiæ Novi Vici, an. 1246, mus. arch. dep. p. 146.
Aut solvant legale placitum, aut per Indulgentiam sibi impetrent perdonari.Capit. Caroli Calvi tit. 30. cap. 1 :
Posteaquam nos invicem mutua Indulgentia... reconciliavimus, etc.Occurrit in iisdem Capitularibus non semel, et apud Jurisconsultos.
Desiderantes Domino reddere populum acceptabilem, fideles Christi ad complacendum et quasi quibusdam illectivis muneribus, Indulgentiis scilicet et remissionibus invitamus, ut ex inde reddantur divinæ gratiæ aptiores.
pœnitentiæpro peccatis, vel debitæ, vel impositæ, uti describitur a S. Gregorio Nysseno in Epist. ad Letoium. Ita
Indulgentiamaccipiunt Jurisconsulti, pro pœnæ relaxatione. Eckehardus Junior de Casibus sancti Galli cap. 2. initio :
Ille vero pie discretus, pœnitentia eorum accepta, populo Domini pro eis inclamante, Indulgentiam eis dedit, allevatos præ foribus basilicæ eo die et nocte punitionis gratia incommunicatos jusserat stare.Bernaldus de Reconciliatione lapsorum :
In Canonum judiciis profectus Ecclesiasticæ displinæ potissimum attenditur, ut et qui peccaverint corrigantur, et alii, ne peccent, deterreantur ; hinc est, quod quidam nunc 7. nunc 10. annis, aliquando etiam usque ad finem vitæ, pro suis criminibus ab Ecclesia separantur, qui et libenter sub hac districtione debent laborare, non solum ut peccata sua diluant, sed etiam ut sanctæ Dei Ecclesiæ satisfaciant, eamque sibi reconcilient pœnitendo, quam scandalizaverunt delinquendo. Nulli tamen eorum ille numerus præcludit, quin et ante expletionem eorum Deus eis indulgere valeat et soleat, si digne pœnituerint, juxta illud B. Leonis PP. etc..... unde et sancti Patres hunc numerum annorum, si tamen Ecclesiasticæ disciplinæ non obfuerit, multociens anticipandum in reconciliatione censuerunt, in his duntaxat qui digne pœnituerint, etc.
Postea exivit D. Papa de prædicta Ecclesia, et ascendit super pergulum et prædicavit populo... Auctoritate nostra concedimus omnibus ad anniversarium hujus dedicationis diem advenientibus, et volumus quod auctoritate apostolica prædicti Cardinales, Patriarchæ, Archiepiscopi, Episcopi debeant auctoritate nostra in hoc facto unum annum etAntiquam hanc indulgentiarum concessarum formulam hic inserere visum est, quod illi parum consentiant hodiernæ.xl. dies omnibus vere pœnitentibus et confessis de injuncta eis pœnitentia criminalium et quartam partem venialium, fractionem votorum ita ut ad eam(vitam monasticam) redeant, excessus parentum nisi fuerint enormes, pœnitentibus in carentena, unum annum de tertiis etxlvii. dies, in solemni pœnitentia advenientibus calceamenta restituimus, mulieribus quæ volentes parvulos oppresserunt Ecclesiæ introitum. Et tunc prædicti D. Cardinales et ceteri Pontifices annuerunt quilibet pro se voluntati D. Apostolici, dantes et concedentes auctoritate D. Papæ Indulgentiam, sicut scriptum est.
Indulgentiasfuisse, docent quamplurima documenta, ex quibus unum aut alterum satis sit ex Tabul. Cassin. desumptum. Charta ann. 1299 :
Nos Dei gratia Thomas abbas Casinensis.... omnibus vere pœnitentibus et confessis, qui ad dictam ecclesiam in singulis subscriptis festivitatibus, videlicet ipsius B. Thomæ, nativitatis... ac in dedicatione ipsius ecclesiæ et per octo dies festivitates ipsas immediate sequentes devote accesserint annuatim,.... de omnipotentis Dei misericordia quadraginta dierum Indulgentias de injunctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino relaxamus.
Nos autem de omnipotentis Dei misericordia... omnibus vere pœnitentibus et confessis, qui eidem fratri Andræ manus porrexerint adjutrices, nomine ecclesiæ et hospitalis prædictorum, auctoritate nostra qua fungimur, quadraginta dies de injunctis eis pœnitentiis misericorditer in Domino relaxamus.Vide supra in Absolutio 1.
Sedensque in angulum juxta Ecclesiam beatæ Dei Genitricis,(Coloniæ) ubi Episcopis in die Palmarum consuetudinis est populo facere Indulgentiam.
indulgentia ae, f
- indulgens, a yielding, indulgence, forbearance: Caesaris in se, Cs.: mea in illum (conlegam): corporis.—Tenderness, fondness, affection, favor: patria: in huius (matris) indulgentiā educatus, Ta.: Capua luxurians indulgentiā fortunae, L.: materiam sibi ducis indulgentia quaerit, Iu.: caeli, mildness, V.: qui indulgentiā filiarum commovemini, etc.
-
…illud quod timueramus spero nullum fuisse. hoc autem vitium puto te existimare non ; a ; nostra indulgentia sed a natura profectum. quem tamen nos disciplina regemus. de Oppiis Veliensibus quid placeat cum Philotimo videbis Epirum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…cum patrem domi reliquisses, filium tecum haberes, te neque praesens filius de liberum caritate neque absens pater de indulgentia patria commonebat catenas habebat hospes tuus Aristeus, Dexonis filius. quid ita prodiderat classem. quod ob praemium deseruerat…
Cicero, in Verrem
-
…vita et fuga nescio. nam si haberemus rem publicam, consilium mihi non deesset nec ad severitatem nec ad indulgentiam. nunc haec sive iracundia sive dolore sive metu permotus gravius scripsi quam aut tuus in illum amor aut meus…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…commovemini. quid enim natura nobis iucundius, quid carius esse voluit quid est dignius in quo omnis nostra diligentia indulgentiaque consumatur homo importunis ime, cur tantam iniuriam P. Annio mortuo fecisti cur hunc dolorem cineri eius atque ossibus…
Cicero, in Verrem
-
…tibi probare. quod si mihi vita contigerit, omnis gratas amicitias atque etiam pias propinquitates in tua observantia, indulgentia, adsiduitate, vincam ; amor enim tuus ac iudicium de me utrum mihi plus dignitatis in perpetuum an voluptatis…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…aut non amantem suorum, ferocem fortasse atque adrogantem et infestum facit. itaque habet haec quoque quae nascuntur ex indulgentia, sed ea sunt tolerabilia quid enim dicam hac iuventute ; ea vero, quae mihi quidem qui illum amo…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…ipso suspicionem aut infitiando tollere aut dissimulando sedare voluisse. in quo conlega sustinendo atque moderando si meam in illum indulgentiam coniunctam cum summa custodia rei publicae laudare vere solebatis, par prope laus P. Sesti esse debet, qui…
Cicero, pro Sestio
-
…faciemus nos ea suadere quae nobis videntur tuae dignitati, non Caesaris actioni esse utilissima, et hoc Caesarem pro indulgentia in suos probaturum putamus. Scr. Romae v aut iv Id. Mart a. . BALBVS CICERONI IMP…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quia maiore pietate est me mirabiliter excruciat, alter o rem miseram nihil enim mihi accidit in omni vita acerbius indulgentia videlicet nostra depravatus eo progressus est quo non audeo dicere. et exspecto tuas litteras ; scripsisti enim te scripturum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…veterem ames velisque esse quam amplissimum ; qui etsi nulla re deterreri a proposito potest, tamen excitari tuis laudibus indulgentiaque potent quo magis amplexetur ac tueatur iudicium suum. id mihi gratissimum erit. Scr. Romae in. m…
Cicero, Epistulae ad Brutum