tempestivus
tempestivus, of the right time, at the proper time, timely, seasonable, opportune, fitting, appropriate, suitable
Could not find tempestivam in Logeion dictionaries.
tempestivam Adjective: feminine accusative singular of tempestivus
- I In gen.: venti, Cic. N. D. 2, 53, 131: imbres, Just. 44, 1, 4: nondum tempestivo ad navigandum mari, Siciliam adiit, Cic. Imp. Pomp. 12, 34: aggressus tempestivis temporibus, Liv. 45, 19, 10; cf.: veniet narratibus hora Tempestiva meis, Ov. M. 5, 500; Plin. 11, 17, 17, § 53: et tempestivum pueris concedere ludum, Hor. Ep. 2, 2, 142: oratio, Liv. 5, 12, 12: caesura arborum, Plin. 16, 43, 84, § 230: vindemia, Col. 11, 2, 67: sarritio, id. 11, 2, 9; 7, 3, 4: multa mihi ipsi ad mortem tempestiva fuerunt, fitting occasions, Cic. Tusc. 1, 45, 109: num parum tempestivos interveni? Tac. Or. 14: oscula maestis tempestiva genis posuit, Stat. Th. 2, 355.—Neutr. absol.: si tempestivom erit, Col. 1, 8 fin.; Plin. 16, 39, 74, § 188.—
- II In partic.
- A Timely, seasonable, ripe (syn. maturus): maturitas, Cic. Sen. 2, 5: ubi ocymum tempestivom erit, dato primum, Cato R. R. 54, 3; so, fructus, Cic. Off. 2, 4, 14; Col. 3, 21, 10: pullorum examina, Lucr. 5, 1363: pinus, Verg. G. 1, 256.—Comp.: cassita in sementes forte concesserat tempestiviores, Gell. 2, 29, 5. —
- 2 Transf., of persons, ripe, mature (poet. and in post-Aug. prose): tempestiva viro, Hor. C. 1, 23, 12 (for which: filia Jam matura viro, Verg. A. 7, 53; and: matura virgo, Hor. C. 3, 6, 22); so, Rhode, id. ib. 3, 19, 27: virgo, Fest. s. v. Romam, p. 269 Müll.: tempestivos erat caelo Cythereïus heros, Ov. M. 14, 584. —
- B Pregn., like our timely, betimes, for that which takes place early, in good time, in good season, early; so in the elder Pliny, of early risers: refrigeratum sub dio dari tempestivis antecedente vomitione, Plin. 29, 4, 25, § 80: sani atque tempestivi, id. 7, 53, 54, § 181.—Esp., of early banquets, beginning while it is yet day: convivia, Cic. Arch. 6, 13; so, convivia (convivium), id. Sen. 14, 46; id. Att. 9, 1, 3; 9, 13, 6; id. Mur. 6, 13: gladiatorum convivium, id. Verr. 2, 3, 25, § 61: solemni et tempestivo adhibetur convivio, Curt. 8, 1, 22; Sen. Ira, 2, 28, 6; Tac. H. 2, 68; Suet. Calig. 45 fin.; cf.: tempestivis epulis delinitus, ubi vino incaluit, etc., Tac. A. 11, 37.—Sup. seems not to occur.—Hence, adv.: tempestīvē, at the right time, in proper season, seasonably, opportunely; fitly, appropriately (class.): arare, Cato R. R. 61, 1; Cic. N. D. 2, 62, 156; Col. 2, 8, 4; Ov. Tr. 4, 10, 81; Just. 34, 1; Suet. Vesp. 23. — Comp., Hor. C. 4, 1, 9.— Sup seems not to occur.
si haberes prioratum aut saltem liberam egrediendi et predicandi licentiam, fructum in ecclesia Dei faceres ~um
sperabam quod refloruisset crux Christi, et quasi sanguine ejus iterum irrigata et vivificata fructum salutis et gratie faceret ~um
hiemali quoque tempore Waie salmones, estivo vero Osche ~i reperiuntur
canicie jam ~a segnificato senioque jam silicerniali confecto
due mulieres, altera matrimonio copulata, altera nondum viro ~a
intempestivum veteres dixerunt inoportunum, ~um oportunum
frequenter fit baptismus nec sollempnis nec ~us, id est congruo tempore factus
ut non modo amaritudine careant sed afferant ~am dulcedinem
satis ~a est penitentia que anticipat diem mortis
exspectet per eam peregrinatio nostra solatium ~um
[Eratosthenis ] flores quos et mihi enumerare ~um non est
tunc jam in via iniquitatis latescentibus satis erit ~um viam illam arctam nimis et arduam ingredi, quoniam quacumque hora ingemuerit peccator, saluus erit
tempestiva tibi funduntur lumina caelis, / inviso properat consueta porismate lampas, / pervigil excubias Jesu dum solvis amatas
si in valida manu ~us adveneris
cum dominus ‥ sub certa exspectatione ~i beneficii sue familie ascripsisset
ad literature quoque reparationem et ~am sanioris doctrine reversionem
confestim ut lotus est aqua, diuturnis tenebris exulantibus, lux ~a orbes implevit
December, quem in medio hiemis venire et esse pluvialem ac ~um mirum quis nesciat
ventus subito ab occasu ~us assurgens
nautis pro ~o vento urgentibus
~is ‥ ventis instantibus erexit vela sua
~o ventorum afflatu mare ingressus est
culmen ‥ sub quo Deus nos hac nocte ~a defendit vento et pluvia(
- 1. op tijd, bij een bepaalde tijd passend [hora]; ➤ -e demetere fructūs;
- 2. passend, geschikt, gunstig; ➤ parum ~ ongelegen; ad mortem ~ een geschikte gelegenheid vormend om te sterven;
- 3. vroegtijdig, voortijdig, eerder dan gewoonlijk beginnend [convivium vroeg begonnen en dus overvloedig];
- 4. (v. vruchten en [poët.; postklass.] v. personen) rijp (voor: dat.; m. inf.); ➤ puella viro -a.
合時者。成熟者。Tempestivum est 今卽便時。Tempestiva convivia 随時之筵席。Virgo tempestiva viro (dat.) 可婚之女。及笄之女。
Suggest a Translation
See an image
- tempestas, of the right time, at the proper time, timely, seasonable, opportune, fitting, appropriate, suitable: venti: adgressus tempestivis sermonibus, L.: narratibus hora meis, O.: pueris ludus, H.: multa mihi ipsi ad mortem tempestiva fuerunt, fitting occasions.—Timely, seasonable, ripe: maturitas: pinus, V.—Ripe, mature: viro, H.: caelo heros, O.—Timely, betimes, in good time, in good season, early: convivium.
-
…potest. nemo parum diu vixit, qui virtutis perfectae perfecto functus est munere. multa mihi ipsi ad mortem tempestiva fuerunt. quam utinam potuissem obire nihil enim iam adquirebatur, cumulata erant officia vitae, cum fortuna bella restabant…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, ut, quod in eo genere minimum est, id maxime probare videantur. ego vero propter sermonis delectationem tempestivis quoque conviviis delector, nec cum aequalibus solum, qui pauci admodum restant, sed cum vestra etiam aetate atque…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…nemo enim fere saltat sobrius, nisi forte insanit, neque in solitudine neque in convivio moderato atque honesto. tempestivi convivi, amoeni loci, multarum deliciarum comes est extrema saltatio. tu mihi adripis hoc quod necesse est omnium…
Cicero, pro Murena
-
…ludorum celebrandos, quantum ad alias voluptates et ad ipsam requiem animi et corporis conceditur temporum, quantum alii tribuunt tempestivis conviviis, quantum denique alveolo, quantum pilae, tantum mihi egomet ad haec studia recolenda sumpsero atque id eo…
Cicero, pro Archia
-
…esse neglectum. sed tamen necesse fuit esse aliquid extremum et, tamquam in arborum bacis terraeque fructibus, maturitate tempestiva quasi vietum et caducum, quod ferendum est molliter sapienti. quid est enim aliud gigantum modo bellare cum dis…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…possemus, homines certe fuerunt, nec hoc tempore sine hominum opera aut pascere eas aut domare aut tueri aut tempestivos fructus ex iis capere possemus ; ab eisdemque et, quae nocent, interficiuntur et, quae usui possunt esse…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…luna pariter crescant pariterque decrescant ; arboresque ut hiemali tempore cum luna simul senescente, quia tum exsiccatae sint, tempestive caedi putentur. Quid de fretis aut de marinis aestibus plura dicam quorum accessus et recessus lunae motu gubernantur .…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…praesidio rei publicae fuerunt hanc cunctationem nostram non probari multaque ; in ; me et severe in conviviis tempestivis quidem disputari. cedamus igitur et, ut boni cives simus, bellum Italiae terra marique inferamus et odia improborum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Apronius e palaestra redisset, et in triclinio quod in foro Aetnae straverat recubuisset. statuitur Lol Iius in illo tempestivo gladiatorum convivio. non mehercule haec quae loquor crederem, iudices, tametsi vulgo audieram, nisi mecum ipse senex…
Cicero, in Verrem
-
…varie tam iucunda gignit, neque ea uno tempore anni, ut semper et novitate delectemur et copia. Quam tempestivos autem dedit quam salutares non modo hominum sed etiam pecudum generi, is denique omnibus quae oriuntur e terra ,…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum