θάλαμος

θάλᾰμος [θᾰ], ὁ,

• an inner room or chamber, surrounded by other buildings: freq. in Hom.,
• • • 1 generally, womenʼs apartment, inner part of the house, like μυχός, Il. 3.142, 174, Od. 4.121, etc.: in pl., Il. 18.492; ἐκ τῶν ἀνδρεώνων . . ἐς τοὺς θ. Hdt. 1.34.
    • 2 a special chamber in this part of the house,
    • • a bedroom, esp. of the lady of the house, Il. 3.423, al., Hdt. 1.12, 3.78, Plu. Alc. 23; esp. bride-chamber, Il. 11.227, Pi. P. 2.33 (pl.), S. Tr. 913, E. Hipp. 540 (lyr., pl.); also, bedroom of an unmarried son, Od. 1.425, 19.48.
      • b store-room, esp. for valuables, Il. 24.191, Od. 21.8, X. Oec. 9.3, etc.; ὄλβου διοίγων θάλαμον E. Fr. 285.8.
      • c generally, chamber, room, Od. 23.192, POxy. 1144.2 (i/ii A.D.).
    • 3 house, mansion (not in Hom.), Pi. O. 5.13 (pl.), 6.1; βασιλικοὶ θ. E. Ion 486 (lyr.).
  • II metaph., ὁ παγκοίτας θ., of the grave, S. Ant. 804 (anap.); τυμβήρης θ., of the prison of Danae, ib. 947 (lyr.); θάλαμοι ὑπὸ γῆς the realms below, A. Pers. 624; γᾶς θάλαμοι E. HF 807 (lyr.); θ. Περσεφονείας Id. Supp. 1022 (lyr.); θ. Ἀμφιτρίτας, of the sea, S. OT 195 (lyr.); πολυδένδρεσσιν Ὀλύμπου θαλάμοις E. Ba. 561 (lyr., θαλάμαις cj. Barnes); ἀρνῶν θ. folds or pens, Id. Cyc. 57 (lyr.).
  • III the lowest, darkest part of the ship, the hold, Timae. 114, Poll. 1.87; cf. θαλάμη II.
  • IV used of certain mystic shrines or chapels, sacred to Apis, Ael. NA 11.10, cf. Plin. HN 8.185; the innermost shrine, Luc. Syr.D. 31.

θάλαμος, ὁ (nach Passow mit θάλπω zusammenhangend, eigtl. ein Ort, wo es warm ist ?), bei Hom. Bezeichnung für jedes Zimmer, welches außer dem Saale oder den Säälen im Hause ist, Schlafzimmer, Wohnzimmer der Frau, der Tochter, des unverheirateten Sohnes, Schlafzimmer des Ehepaares, Brautgemach ; ein Schlafzimmer in einem besonderen Gebäude auf dem Hofe, Od. 1.425 ; Vorratskammer, Il. 6.288, Od. 2.337 ; vgl. Xen. ὁ μὲν γὰρ θάλαμος ἐν ὀχυρῷ ὢν τὰ πλείστου ἄξια καὶ στρώματα καὶ σκεύη παρεκάλει, Oec. 9.3. – Nach Homer gew. Braut-, Schlafgemach, μεγαλοκευθέεσσιν ἔν ποτε θαλάμοις Διὸς ἄκοιτιν ἐπειρᾶτο Pind. P. 2.33 ; τὸν Ἡράκλειον θάλαμον Soph. Tr. 909 ; Eur. ἔχουσα πόσιν ἐν θαλάμοισιν, Troad. 854 ; auch in Prosa, Her. 1.34, den ἀνδρεῶνες entgeggstzt ; ἐξέδραμε τοῦ θαλάμου παρὰ τῆς γυναικός Plut. Alcib. 23 ; τοῦ βασιλικοῦ θαλάμου φύλακες Hdn. 3.12.2. – Allgem., Aufenthaltsort, Behausung, σύ τε πέμπε χοὰς θαλάμους ὕπο γῆς Aesch. Pers. 616 ; Eum. 958 ; κρυπτομένα δʼ ἐν τυμβήρει θαλάμῳ, von der Danae, Soph. Ant. 938 ; von der Unterwelt, τὸν παγκοίταν ὅθʼ ὁρῶ θάλαμον τήνδʼ Ἀντιγόνην ἀνύτουσαν, die zugleich ihr Brautgemach werden soll, 798 (Eur. nennt den Hades Περσεφονείας θάλαμοι, Suppl. 1022); das Meer heißt μέγας θάλαμος Ἀμφιτρίτης, O.R. 195 ; βασιλικοί, der Palast, Eur. Ion 486 ; auch ἀρνῶν, von den Ställen, Cycl. 57. Von Bienenzellen, Antiphil. 29 (IX.404). – Im Schiffe hieß so der unterste Schiffsraum, Ath. II.37b, wo die Ruderbänke der θαλαμῖται angebracht waren. – In Aegypten = kleine Kapelle, Ael. H.A. 11.10 ; – Luc. Dea Syr. 31 = das Allerheiligste im Tempel.

θάλαμος

-ου, ὁ.

A room or chamber.

• • 1
  • • a

      A sleeping-chamber, a bed-room: πρόσθεν θαλάμοιο θυράων Il. 9.473 (app. a room built in the αὐλή and opening into the αἴθουσα near the πρόδομος; or perh. a portion of the αἴθουσα next the πρόδομος walled off). Cf. Il. 9.475: ὅθι οἱ θ. αὐλῆς δέδμητο Od. 1.425 (αὐλῆς app. local genit., in the . . . ; cf. Il. 9.473 above), ἐς θάλαμον ᾧ ἔνι κούρη κοιμᾶτο Od. 6.15. Cf. Od. 1.436, 441, Od. 2.5 = Od. 4.310, Od. 3.413, Od. 7.7, Od. 10.340, Od. 19.48.

    • b

      A bridal chamber: γήμας ἐκ θαλάμοιο μετὰ κλέος ἵκετʼ Ἀχαιῶν (leaving his just wedded wife) Il. 11.227.

    • c

      The sleeping-chamber occupied by a married pair: θάλαμον λιποῦσα (i.e. the bed of Menclaus) Il. 3.174. Cf. Il. 3.382, 391, 423, Il. 6.244, 248, Il. 9.582, 588, Il. 17.36: νοσφισσαμένην θάλαμόν τε πόσιν τε Od. 4.263. Cf. Od. 23.178, 192, 229, 295.

      Of such a room in the palace of Zeus Il. 14.166, 188, 338.

      In the palace of Hephaestus Od. 8.277.

  • 2

    A chamber appropriated to the lady of a house and her maidens: ὡρμᾶτʼ ἐκ θαλάμοιο Il. 3.142 (the same as the μέγαρον of 125). Cf. Il. 6.316, 321, 336: ἐξ Ἑλένη θαλάμοιο ἤλυθεν Od. 4.121. Cf. Od. 4.718, 802, Od. 17.36 = Od. 19.53, Od. 17.506.

    In pl. of the women’s apartments generally: νύμφας ἐκ θαλάμων ἠγίνεον Il. 18.492 (cf. Od. 22.143 cited under (4); or this may be the pl. of indefiniteness like νύμφας in this line and γάμοι and εἰλαπίναι in the prec. line) (u.l. ἐς θαλάμους, which would go under 1.b): μυχῷ θαλάμων ἥμεθα Od. 23.41.

  • 3

    A work-room Il. 4.143.

  • 4

    A room for storage or safe custody, a store-room, a treasure-chamber: θύρη θαλάμοιο ἀνέρος ἀφνειοῖο Il. 24.317: χηλὸν ἐξέφερεν θαλάμοιο Od. 8.439, ἀνέβαινε ἐς θαλάμους Od. 22.143 (app. meaning a single room; cf. Il. 18.492 cited under (3)). Cf. Il. 6.288, Il. 22.63, Il. 24.191, 275: Od. 2.337, Od. 3.441, Od. 6.74, Od. 15.99, Od. 16.285, Od. 19.17, 256, Od. 21.42, Od. 22.140, 155, 157, 166, 174, 179, 180, Od. 24.166.

θᾰλᾰμος (-ου, -ῳ, -ον; -ων, -οις, -ους.)

• • a
  • • α chamber, hall, pl. mansion κολλᾷ τε σταδίων θαλάμων ταχέως ὑψίγυιον ἄλσος O. 5.13 τοὺς δʼ ἐν πολυχρύσοις θαλάμοις βιοτά (sc. εὐφραίνει) fr. 221. 3. “πρὸς Αἰήτα θαλάμους” P. 4.160
    • β esp., bedchamber Λικύμνιον ἐλθόντʼ ἐκ θαλάμων Μιδέας (pl. pro sing.) O. 7.29 πρὶν τελέσσαι ματροπόλῳ σὺν Ἐλειθυίᾳ, δαμεῖσα ἐν θαλάμῳ P. 3.11 θαλάμῳ δὲ μίγεν ἐν πολυχρύσῳ Λιβύας P. 9.68 ἐς θαλάμου μυχὸν εὐρὺν ἔβαν N. 1.42 μεγαλοκευθέεσσιν ἔν ποτε θαλάμοις Διὸς ἄκοιτιν ἐπειρᾶτο (pl. pro sing.) P. 2.33
  • b inner part of a temple, sanctuary Ἑστία, εὖ μὲν Ἀρισταγόραν δέξαι τεὸν ἐς θάλαμον (εἰς τὸ πρυτανεῖον. Σ.) N. 11.3 χρυσέας ὑποστάσαντες εὐτειχεῖ προθύρῳ θαλάμου κίονας (τὸ προοίμιον. Σ.) O. 6.1 φοινικοεάνων οἰχθέντος ὡρᾶν θαλάμου fr. 75. 14.

θάλαμος : the rear portion of the house, hence any room, chamber therein; e. g. womenʼs chamber, Od. 4.121; room for weapons, Od. 19.17; store-room, Od. 2.337; bedchamber, Il. 3.423.—θάλαμόνδε, to the chamber. (See table III., at end of volume.)

θάλαμος .θάλᾶμος, ὁ,

• • Ian inner room or chamber:
  • • 1generally, the womenʼs apartment, inner part of the house, Hom., Hdt.
    • 2a chamber in this part of the house:
    • • aa bed-room, Il.:— the bride-chamber, Il., Soph., etc.
      • ba store-room, Hom., Xen.
      • cgenerally, a chamber, room, Od.
  • IImetaph., ὁ παγκοίτας θ. of the grave, Soph.; τυμβήρης θ. of the ark of Danae, Soph.; θάλαμοι ὑπὸ γῆς the realms below, Aesch.; θ. Ἀμφιτρίτης of the sea, Soph.; ἀρνῶν θ. their folds or pens, Eur., etc.
  • IIIthe lowest part of the ship, in which the θαλαμῖται sat, the hold.
  • IVa shrine, temple, Anth.