καταλύω

κατα-λύω, fut. -λύσω Od. 4.28: 3 pl. plpf. -λελύκεσαν Hdn. 8.4.2:—Pass., fut. -λῠθήσομαι Pl. Lg. 714c, D. 38.22 (fut. Med. in pass. sense, v. infr. Ι.2a): pf. -λέλῠμαι Th. 6.36:—

• put down, destroy, πολλάων πολίων κατέλυσε κάρηνα Il. 2.117, 9.24; τείχη, [πτόλιν], E. Tr. 819, 1080 (both lyr.); γέφυραν break it up, Hdn. l.c.
• • • 2 of political or other systems, dissolve, break up, put down, κ. ἀρχήν, βασιληΐην, ἰσοκρατίας, Hdt. 1.53, 54, 5.92.αʹ; τοῦ Διὸς τὴν δύναμιν Ar. Pl. 142; τὸ κράτος τῆς βουλῆς Plu. Per. 7; τὰς προσόδους τὰς Μιλησίων SIG 633.40 (Milet., ii B. C.): freq. in Att., κ. τὸν δῆμον Ar. Ec. 453, Th. 3.81; τὴν δημοκρατίαν Ar. Pl. 948; τὰς πολιτείας Decr. ap. D. 18.182:—Pass., καταλελυμένης τῆς δημοκρατίας Lex ap. And. 1.96, cf. 95, Lys. 13.4, Arist. Pol. 1292a29: fut. Med. as Pass., καταλύσεται . . ἡ ἀρχή (Cobet καταλελύσεται) X. Cyr. 1.6.9.
    • • b c. acc. pers., put down, depose, κ. τύραννον Th. 1.18, etc.; κ. τινὰ τῆς ἀρχῆς X. Cyr. 8.5.24:— Pass., τῶν ἄλλων καταλελυμένων στρατηγῶν having been dismissed, Hdt. 6.43; καταλυθῆναι τῆς ἀρχῆς Id. 1.104, cf. 6.9.
      • c dissolve, dismiss, disband a body, καταλύειν τὴν βουλήν, τὸν στόλον, Id. 5.72, 7.16.βʹ; τῶν πόλεων τά τε βουλευτήρια καὶ τὰς ἀρχάς Th. 2.15; τὸ ναυτικόν D. 18.102 (Pass.).
      • d abolish or annul laws, customs, etc., δίκην Gorg. Pal. 17; νόμους Isoc. 6.66 (Pass.), Plb. 3.8.2, cf. Ev.Matt. 5.17; ψήφισμα Michel 725.20 (ii B.C.); also κ. τὸν ἱππέα render him useless, X. Eq. 12.5.
      • e τὴν φυλακὴν κ. neglect the watch, Ar. V. 2, cf. Arist. Pol. 1308a29; τὴν φρουράν Pl. Lg. 762c; τὴν κοινὴν φυλακὴν καταλυθῆναι βούλεται Din. 1.112.
      • f κ. τὴν τριηραρχίαν lay it down, Isoc. 18.59; τὴν ἄσκησιν, v. infr. 3a.
    • 3 bring to an end, τὸν βίον X. Ap. 7; ἐς Ἅιδαν καταλύσουσʼ ἔμμοχθον βίοτον E. Supp. 1004 (lyr.); μώμου ἀδικίαν καὶ δόξης ἀμαθίαν Gorg. Hel. 21; ἐλπίδα Th. 2.89; δόξα, ἣν αἰσχρόν ἐστιν ἐν σοὶ -λῦσαι D. 10.73; κ. τὸ πλεῖν, τὴν ἄροσιν, Id. 33.4, Ael. NA 13.1; κ. τὰς θυσίας Lys. 30.17, Isoc. 6.68; τὰ γυμνάσια And. 4.39; τὸν λόγον Aeschin. 2.126, Isoc. 12.176; τοὺς λόγους περὶ τὰ μέγιστα κ. ib. 199: abs., make an end, ὥρᾳ κ. die in good time, Diocl.Com. 14, cf. Philostr. VA 8.28; πύκτης ὢν κατέλυσε retired from the ring, AP 11.79 (Lucill.), cf. 161 (Id.) (in full -λῦσαι τὴν ἄσκησιν Gal. Protr. 14); καθάπερ ἐν τοῖς χοροῖς ἐν τῷ καταλύειν in the ending, Arist. Pr. 921a20: also pf. part. Pass. καταλελυμένος disused, obsolete, Phld. Mus. p.68 K.
    • • b κ. τὴν ὑπάρχουσαν εἰρήνην break the peace, Aeschin. 3.55; but,
      • c more commonly, κ. τὸν πόλεμον end the war, make peace, Ar. Lys. 112, Th. 7.31, X. An. 5.7.27, etc.; δίκας settle disputes, IG 5(2).357.15 (Stymphalus, iii B.C.): abs. (sc. τὸν πόλεμον), Foed. ap. Th. 5.23; πρός τινα Foed. ib. 8.58:—more freq. in Med., καταλύσασθαι τὰς ἔχθρας, componere inimicitias, Hdt. 7.146; τὸν πόλεμον And. 3.17, Th. 6.36; στάσιν Ar. Ra. 359: abs., make peace, Hdt. 8.140.αʹ, Th. 1.81, X. HG 6.3.6, etc.; καταλύεσθαί τινι come to terms with one, Hdt. 9.11, etc.
    • 4 Pass., ἤδη καταλελυμένης τῆς ἡλικίας in the decay of life, Arist. Pol. 1335a34.
  • II unloose, unyoke, καταλύσομεν ἵππους Od. 4.28; τὸ σῶμα τοῦ ἀδελφεοῦ κ. take it down from the wall where it was hung up, Hdt. 2.121.γʹ:—Pass., to be taken down from hanging, Hp. Aph. 2.43.
  • • 2 intr., take up oneʼs quarters, lodge, παρʼ ἐμοὶ καταλύει he is my guest, Pl. Grg. 447b, cf. Prt. 311a, D. 18.82: abs., Pl. Prt. 315d: c. acc., κ. παρά τινα turn off the road to a personʼs house, go and lodge with him, Th. 1.136; κ. εἰς πανδοκεῖον Aeschin. 2.97; Μεγαροῖ Pl. Tht. 142c; ἐν τῷ ἱαρῷ SIG 978.8 (Cnidos, iii B.C.):—Med., θανάτῳ καταλυσαίμαν may I take my rest in the grave, E. Med. 146 (anap.).

καταλύω, (λύω), auflösen ;
   1) vernichten, zerstören ; ὃς δὴ πολλάων πολίων κατέλυσε κάρηνα, Il. 2.117, 9.24 ; τείχη Eur. Troad. 819 ; πόλεως ἃν πυρὸς αἰθομένα κατέλυσεν ὁρμά 1081 ; τὴν βασιληΐην Her. 1.54 ; τὴν βουλήν 5.72 ; τῶν πόλεων τά τε βουλευτήρια καὶ τὰς ἀρχάς Thuc. 2.15 ; so öfter von Aufhebung der bestehenden Verfassung des Staates ; ὁ δῆμος καταλύεται, die Demokratie wird aufgehoben, vernichtet, Andoc. 3.1, 4 ; Dem. 13.14 u. andere Redner oft ; auch πλῆθος, Lys. 13.16 ; καταλύσεταί σου εὐθὺς ἡ ἀρχή Xen. Cyr. 1.6.9, für das fut. pass.; auch in anderen Vrbdgn, καταλύειν πειράσεσθε τοῦτον τῆς ἀρχῆς Cyr. 8.5.24, ihn der Herrschaft zu entsetzen, wie Her. sagt τῆς ἀρχῆς κατελύθησαν, 1.104 ; ὅπως ἄρξει τε ἀεὶ καὶ μὴ καταλυθήσεται Plat. Legg. IV.714c ; Pol. öfter, τὰς μοναρχίας, τοὺς νόμους, 2.43.8, 3.8.2 ; – γέφυραν, abbrechen, Hdn. 8.4.4.
   2) auseinander gehen lassen ; στόλον Her. 7.16.2 ; στρατιάν Xen. Cyr. 6.1.15 ; pass., τῶν ἄλλων καταλελυμένων στρατηγῶν Her. 6.43 ; πόλεμον, den Krieg beilegen, Thuc. 8.58 u. öfter ; auch absol., 5.23 ; Ggstz von ἀνελέσθαι, Xen. An. 5.7.27. Daher im med. sich aussöhnen, die Streitigkeiten beilegen, Thuc. 1.81, 4.16 u. öfter, wie καταλύσονται τῷ Πέρσῃ Her. 9.11, vgl. 8.140 ; aber auch καταλύεσθαι τὸν πόλεμον, den Krieg untereinander beilegen, Andoc. 3.17 ; vgl. Xen. Hell. 6.3.6. – Aehnl. λόγον, die Rede beendigen, Isocr. 12.176, u. τὸν βίον, Xen. Apol. 7, wie Eur. Suppl. 1004 εἰς ᾍδαν καταλύσουσʼ ἔμμοχθον βίοτον.
   3) losbinden, losspannen, καταλύσομεν ἵππους Od. 4.28 ; Halt machen, um auszuruhen, einkehren, nach Moeris hellenistisch für κατάγεσθαι ; aber Thuc. sagt 1.136 παρὰ Ἄδμητον καταλῦσαι u. Dem. πρέσβεις δεῦρʼ ἀφικνούμενοι παρὰ σοὶ κατέλυον, 18.82 ; vgl. Plat. Theaet. 142c ; öfter bei Sp.
   4) absol., aufhören, πύκτης ὢν κατέλυσε Lucill. 43 (XI.161); so Dem. οὔπω ἔτη ἐστὶν ἑπτά, ἀφʼ οὗ τὸ μὲν πλεῖν καταλέλυκα, ich habe das Fahren zur See eingestellt, damit aufgehört, 33.4, vgl. 10.73 u. Ath. XIII.581c ; – φυλακήν, den Wachtposten aufgeben, ablösen, Ar. Vesp. 2, vgl. Plat. Legg. IV.714c ; Arist. Pol. 5.8.

καταλύω

[κατα- 5.]

• • 1

    To loose, unyoke (horses) Od. 4.28.

  • 2

    To bring to ruin, destroy : πολίων κάρηνα Il. 2.117= Il. 9.24.

καταλύω , aor. κατέλῡσε, subj. -λύσομεν: loose (unharness), Od. 4.28; fig., undo, ‘destroy,’ Il. 2.117, Il. 9.24.

καταλύω fut. -λύσω Pass., fut. -λυθήσομαι perf. -λέλυμαι

• • Ito put down, destroy, Il., Eur.
  • • 2of governments, to dissolve, break up, put down, Hdt., Ar., etc.; κ. τύραννον to put down, to depose, Thuc.; κ. τινὰ τῆς ἀρχῆς Xen.:—Pass., τῶν ἄλλων καταλελυμένων στρατηγῶν having been dismissed, Hdt.,
    • • bto dissolve, dismiss, disband a body, καταλύειν τὴν βουλήν Hdt.; τὸ ναυτικόν Dem.
      • cτὴν φυλακὴν κ. to neglect the watch, Ar.
    • 3to end, bring to an end, βίοτον Eur.; τὸν βίον Xen.
    • • bκ. τὴν εἰρήνην to break the peace, Aeschin.
      • cκ. τὸν πόλεμον to end the war, make peace, Thuc., Xen., etc.; and absol. (sub. τὸν πόλεμον) καταλύειν τινί or πρός τινα to make peace with him, Thuc.:—so in Mid., Thuc., etc.; καταλύεσθαι τὰς ἔχθρας Hdt.
  • IIto unloose, unyoke, ἵππους Od.; τὸ σῶμα τοῦ ἀδελφεοῦ κ. to take it down from the wall, Hdt.
  • • 2intr. to take up oneʼs quarters, to lodge, παρʼ ἐμοὶ καταλύει he is my guest, Plat.; κ. παρά τινα to go and lodge with him, Thuc.: absol. to take oneʼs rest, Ar.; Mid., θανάτῳ καταλυσαίμαν may I take my rest in the grave, Eur.