νόσος
νόσος, νόσος, νόσου, ἡ, sickness
- sickness, disease, plague, νοῦσον ἀνὰ στρατὸν ὦρσε κακήν (sc. Apollo), ὀλέκοντο δὲ λαοί Il. 1.10; νοῦσόν γʼ οὔ πως ἔστι Διὸς μεγάλου ἀλέασθαι Od. 9.411; δολιχὴ ν. 11.172; νοῦσοι ἀργαλέαι Hes. Op. 92:— Phrases: ἐς ν. πεσεῖν A. Pr. 473; ἐς ν. ἐμπίπτειν Antipho 1.20; νόσον ἐμπεπτωκέναι τοῖς κτήνεσιν X. Cyr. 8.3.41; μοι ν. ἐπήλυθεν Od. 11.200; νόσῳ ληφθέντι S. Tr. 445; κάμνειν νόσον, ὑπὸ νόσου, v. κάμνω; ἀσθενεῖν ταύτην τὴν νόσον Isoc. 19.24; ἐκ τῆς νούσου ἀνέστη Hdt. 1.22; θήλεα ν. ib. 105, cf. Hdn. 4.12.2; ἱερὰ νόσος, v. ἱερός IV.8: ν. defined, Gal. 7.43.
- II generally, distress, anguish, Hes. Th. 527, S. OC 544 (lyr.), etc.
- 2 disease of mind, esp. caused by madness, passion, vice, etc., ν. φρενῶν A. Pers. 750 (troch.); θεία ν., i.e. madness, S. Aj. 185 (lyr.); μανιάσιν ν. ib. 59; λυσσώδη ν. ib. 452; of love, Id. Tr. 491; Ἀφροδίτας ν. E. Hipp. 767 (lyr.); ἀκόλαστον ἔσχε γλῶσσαν, αἰσχίστην ν. Id. Or. 10; τῆς μεγίστης ν., ἀνοίας Pl. Lg. 691d; ν. καὶ στάσιν οὐ ταὐτὸν νενόμικας; Id. Sph. 228a.
- 3 plague, bane, mischief, e.g. a whirlwind is θεία ν. S. Ant. 421, cf. 1141 (lyr.); of the trident of Poseidon, A. Pr. 924 (s.v.l.); πεντεσύριγγος ν., of the pillory, Polyeuct. ap. Arist. Rh. 1411a23; κτείνειν τινὰ ὡς νόσον πόλεως Pl. Prt. 322d.
1. ziekte, kwaal:
2. overdr. onheil, ramp, kwelling:
3. in morele zin ondeugd, tekortkoming, zonde:
- 1illness, affliction ὀξείας δὲ νόσους ἀπαλάλκοι (sc. Ζεύς) O. 8.85 Ἀσκλαπιόν, ἥροα παντοδαπᾶν ἀλκτῆρα νούσων P. 3.7 πολυπήμονας ἀνθρώποισιν ἰᾶσθαι νόσους P. 3.46 ἰατῆρα θερμᾶν νόσων P. 3.66 βαρειᾶν νόσων ἀκέσματʼ P. 5.63 νόσοι δʼ οὔτε γῆρας οὐλόμενον κέκραται ἱερᾷ γενεᾷ P. 10.41 Ἰάλεμον ὠμοβόλῳ νούσῳ πεδαθέντα σθένος Θρ. 3. 10. met., ἀλλʼ εὔχεται οὐλομέναν νοῦσον διαντλήσαις ποτὲ οἶκον ἰδεῖν (sc. Δαμόφιλος, who suffers the miseries of exile) P. 4.293
- Isickness, disease, malady, Hom., etc.
- IIgenerally, distress, misery, suffering, sorrow, evil, Hes., Trag.
- 2disease of mind, Trag.; θεία ν., i. e. madness, Soph.
- 3of states, disorder, sedition, Plat.
- 4a plague, bane, of a whirlwind, Soph.
-
…δεινότατος ἐν μάχῃ εἴτε πυκτικῇ εἴτε τινὶ καὶ ἄλλῃ, οὗτος καὶ φυλάξασθαι ; πάνυ γε. ἆρʼ οὖν καὶ νόσον ὅστις δεινὸς φυλάξασθαι, καὶ λαθεῖν οὗτος δεινότατος ἐμποιήσας ; ἔμοιγε δοκεῖ. ἀλλὰ μὴν στρατοπέδου γε ὁ αὐτὸς φύλαξ…
Plato, Republic
-
…μετέχοιεν ὥσπερ ἄλλων τεχνῶν · καὶ νόμον γε θὲς παρʼ ἐμοῦ τὸν μὴ δυνάμενον αἰδοῦς καὶ δίκης μετέχειν κτείνειν ὡς νόσον πόλεως. οὕτω δή, ὦ Σώκρατες, καὶ διὰ ταῦτα οἵ τε ἄλλοι καὶ Ἀθηναῖοι, ὅταν μὲν περὶ…
Plato, Protagoras
-
…τοὺς ἐχθροὺς κακῶς δικαιοσύνην λέγει ; δοκεῖ μοι. τίς οὖν δυνατώτατος κάμνοντας φίλους εὖ ποιεῖν καὶ ἐχθροὺς κακῶς πρὸς νόσον καὶ ὑγίειαν ; ἰατρός. τίς δὲ πλέοντας πρὸς τὸν τῆς θαλάττης κίνδυνον ; κυβερνήτης. τί δὲ ὁ δίκαιος…
Plato, Republic
-
…τὸν λοιπὸν χρόνον, ἄξιον τοῖς ζῶσι τὸν ἅπαντα χρόνον πενθεῖν τοὺς τεθνεῶτας · νῦν δὲ ἥ τε φύσις καὶ νόσων ἥττων καὶ γήρως, ὅ τε δαίμων ὁ τὴν ἡμετέραν μοῖραν εἰληχὼς ἀπαραίτητος. ὥστε προσήκει τούτους εὐδαιμονεστάτους ἡγεῖσθαι ,…
Lysias, Speeches
-
…πολλῷ στρατῷ, θνητὸς ὢν θεῶν τε πάντων ᾤετʼ, οὐκ εὐβουλίᾳ, καὶ Ποσειδῶνος κρατήσειν. πῶς τάδʼ οὐ νόσος φρενῶν εἶχε παῖδʼ ἐμόν ; δέδοικα μὴ πολὺς πλούτου πόνος οὑμὸς ἀνθρώποις γένηται τοῦ φθάσαντος ἁρπαγή. ταῦτά τοι κακοῖς…
Aeschylus, Persians
-
…, χρὴ λέγειν. ἄκουε δή. μήπω γε · μοῖραν δʼ ἡδονῆς κἀμοὶ πόρε. τὴν τῆσδε πρῶτον ἱστορήσωμεν νόσον, αὐτῆς λεγούσης τὰς πολυφθόρους τύχας · τὰ λοιπὰ δʼ ἄθλων σοῦ διδαχθήτω πάρα. σὸν ἔργον, Ἰοῖ ,…
Aeschylus, Prometheus Bound
-
…αἵματʼ ἐκποθένθʼ ὑπὸ χθονὸς τροφοῦ τίτας φόνος πέπηγεν οὐ διαρρύδαν. διαλγὴς ; δʼ ; ἄτα διαφέρει τὸν αἴτιον παναρκέτας νόσου βρύειν. θιγόντι δʼ οὔτι νυμφικῶν ἑδωλίων ἄκος, πόροι τε πάντες ἐκ μιᾶς ὁδοῦ ; προ ; βαίνοντες τὸν…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…ὁ Λυδὸς τὸν πρὸς Μιλησίους πόλεμον διενείκας μετέπειτα τελευτᾷ, βασιλεύσας ἔτεα ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα. ἀνέθηκε δὲ ἐκφυγὼν τὴν νοῦσον δεύτερος οὗτος τῆς οἰκίης ταύτης ἐς Δελφοὺς κρητῆρά τε ἀργύρεον μέγαν καὶ ὑποκρητηρίδιον σιδήρεον κολλητόν, θέης ἄξιον διὰ πάντων…
Herodotus, The Histories
-
…ἡ θέρμη καταβῇ ἐς τοὺς πόδας, τότε διδόναι, καὶ νομίζειν μέγα δύνασθαι τὸν καιρὸν τοῦτον ἐν πάσῃσι τῇσι νούσοισιν · οὐχ ἥκιστα δὲ ἐν τῇσιν ὀξείῃσι, μάλιστα δὲ ἐν τῇσι μᾶλλον πυρετώδεσι καὶ ἐπικινδυνοτάτῃσιν. Χρέεσθαι δὲ πρῶτον…
Hippocrates, Regimen in Acute Diseases
-
…ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον, καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου, χώρᾳ μεταῦθις ἰὸς ἐκ φρονημάτων πέδοι πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος. τοιαῦτα μὲν τάδʼ ἐστίν · ἀμφότερα, μένειν πέμπειν τε δυσπήμαντʼ ἀμηχάνως ἐμοί. ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρʼ ἐπέσκηψεν…
Aeschylus, Eumenides