ἐπιτείνω
ἐπιτείνω, to stretch upon
- stretch upon or over, ξύλα ἐπὶ τὴν γέφυραν Hdt. l.c.; ὑπὲρ [τάφρης] Id. 4.201:—Hom. only in Pass., ἐπὶ νὺξ ὀλοὴ τέταται δειλοῖσι βροτοῖσι Od. 11.19; ἐπὶ πτόλεμος τέτατό σφιν Il. 17.736.
- 2 stretch as on a frame, tighten, screw up, esp. of musical strings, ἐ. τὰς χορδάς Pl. Ly. 209b; ὥσπερ λύραν ἐ. ἕως ἂν ἁρμόσῃ Macho 2.9:— Pass., χορδαὶ -όμεναι Arist. Pr. 920b3, cf. GA 787b13, Pl. Phd. 98c.
- b of sounds, raise them to a higher pitch, ἐ. τὸν φθόγγον καὶ ὀξὺ φθέγγεσθαι Arist. Phgn. 807a15, cf. 806b27 (Pass.); of pitch accent, Phld. Po. 2.18 (Pass.).
- c metaph., increase in intensity, augment, heighten, ἡδονάς Pl. Lg. 645d; τὰ τιμήματα ἐ. ἢ ἀνιέναι Arist. Pol. 1308b4; τὰ [τῆς ψυχῆς] γυμνάσια Pl. R. 498b; ἐ. [τὴν πολιτείαν] Arist. Pol. 1309b33, cf. 1301b17 (Pass.), Rh. 1360a25 (Pass.); ἐ. τὴν κρᾶσιν make it stronger, Plu. QConv. 2.677f; heighten by contrast, τὰ φωτεινὰ καὶ λαμπρὰ τοῖς σκιεροῖς καὶ σκοτεινοῖς ἐ., of painters, ib. Adul. 57c; τῇ γλυκύτητι τοῦ νουθετοῦντος ἐ. τὸ πικρὸν..τῆς νουθεσίας ib. 67b: abs., exert oneself greatly, D. 56.13, Arist. EN 1138b23; strain matters to an extreme, Id. Pol. 1293a26:—Pass., εἰ ἐπιτείνοιντο δυσκατάποτοι if their difficulty in swallowing increases, Archig. ap. Gal. 12.976; so in pf. part. Pass., intensified, ταραχή Epicur. Ep. 1 p.30 U.; ἐπιτίμησις Phld. Ir. p.72 W.: impers., ἐπιτείνεται increase arises, Arist. Cael. 289a3.
- d intr., increase, of fevers, Hp. Coac. 114; ἐπέτεινε ὁ λιμός Plu. Cam. 28; of motion, Arist. Ph. 238a5.
- e intr., rise, of price, PTeb. 8.17 (iii B.C.).
- 3 urge on, incite, τινὰ ποιεῖν τι X. Eq.Mag. 1.13; τινὰ ἵνα.. PFay. 112.5 (i A.D.); ἐ. ἑαυτόν exert himself, Plu. Alex. 40.
- 4 expedite, τὰ πράγματα PTeb. 19.6 (ii B.C.).
- II Pass., suffer more intensely, τῷ πυρετῷ Hp. Epid. 5.50; simply, to be tormented, racked, ὑπὸ νόσων Pl. Phd. 86c: then generally, to be tortured, ζηλοτυπῶν Luc. DMeretr. 9.4.
- 2 to be on the stretch, screwed up to the uttermost, αἱ τιμαὶ ἐπετέταντο prices were ‘screwed up’, D. 56.24, cf. Men.Eph. ap. J. AJ 9.14.2; πολλαπλασίως ταῖς εὐνοίαις ἐπιταθέντες Plb. 18.16.3.
- 3 ἐ. τινί to be passionately devoted to, Parth. 23.1; also of things, ἐ. [βιβλίοις] Luc. Ind. 27; εἴς τι D.S. 1.37.
- 4 hold out, last, endure, ἐπιταθῆναι πλείω χρόνον, of men, X. Lac. 2.5, cf. Thphr. HP 7.10.3.
1. met acc.
a. spannen over, uitstrekken over:
b. aanspannen, aantrekken:
2. zonder acc., met bep. v. richting of doel zich richten op, zich inspannen voor:
3. intrans. toenemen:
1) darauf, darüber spannen, bei Hom. in tmesi, ἐπὶ νὺξ ὀλο ἡ τέταται δειλοῖσι βροτοῖσιν Od. 11.19, vgl. Il. 17.736 ; ἐπιτείνεσκε ἐπὶ τὴν γέφυραν ξύλα, legte darüber, Her. 1.186 ; ὑπὲρ τάφρου 4.201. Gew.
2) anspannen, eine Saite, Ggstz ἀνιέναι, Plat. Lys. 209b ; τὰ τόξα καὶ τὰς λύρας ἀνίεμεν ἵνα ἐπιτεῖναι δυνηθῶμεν Plut. educ.lib. 13 ; τὴν φωνήν, = ὀξὺ φθέγγεσθαι, Arist. Physiogn. 2. – Uebertr., anstrengen, ἑαυτόν, wie das pass., Plut. Alex. 40 ; steigern, τὰς ἡδονὰς ἡ τῶν οἴνων πόσις ἐπιτείνει Plat. Legg. I.645d, öfter ; μᾶλλον ἐπιταθὲν τοῦ δέοντος Rep. III.410d ; ἐπιτείνει καὶ ἀνίησι Arist. Eth. 6.1 ; τὰ τιμήματα Pol. 5.8 ; ἐπιταθέντας ταῖς εὐνοίαις, vom erhöhten Wohlwollen, Pol. 17.16.3 ; absolut, ἔτι μᾶλλον ἐπέτεινεν, wie wir sagen : er spannte die Saiten noch höher, Dem. 56.13 ; ἐπέτεινεν ὁ λιμός, die Hungersnot stieg, Plut. Cam. 28 ; ἡ ὀργή Pol. 15.27.1 ; vom Fieber, Hippocr.
Pass. sich anstrengen, εἰς ἀνδραγαθίαν Xen. Cyr. 7.5.82, wie Arist. Pol. 4.6 auch das act. braucht ; – ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ σίτου πλείω χρόνον ἐπιταθῆναι, längere Zeit damit auskommen, reichen, Xen. Lac. 2.5.
- Ito stretch upon or over a place, Hdt.:—Pass., in tmesi, ἐπὶ νὺξ τέταται βροτοῖσι Od.
- 2to stretch as on a frame, tighten, of musical strings, Plat.: metaph. to increase in intensity, to increase, augment, Plat.
- 3to urge on, incite, τινὰ ποιεῖν τι Xen.; ἐπ. ἑαυτόν to exert himself, Plut.
- IIPass. to be stretched as on the rack, Plat.
- 2to be on the stretch, to be strained or contracted, Plat.; ἐπ. βιβλίοις to devote oneself to books, Luc.
- 3to hold out, endure, Xen.
-
…πάντας ἤ, εἴ τις ἐπιβουλεύσειεν, ἐξώλεις εἶναι τοὺς οὐκ ἀμύναντας αὐτῷ. ἐφʼ ὅτῳ δὴ μάλιστα τὴν φωνὴν ἐπιτείνας καὶ τὴν χεῖρα ἐς τὸ Καπιτώλιον ἀνασχών, ἐγὼ μέν, εἶπεν, ὦ Ζεῦ πάτριε καὶ θεοί, ἕτοιμος…
Appian, The Civil Wars
-
…μέσην κου μάλιστα τὴν πόλιν τοῖσι λίθοισι τοὺς ὠρύξατο οἰκοδόμεε γέφυραν, δέουσα τοὺς λίθους σιδήρῳ τε καὶ μολύβδῳ. ἐπιτείνεσκε δὲ ἐπʼ αὐτήν, ὅκως μὲν ἡμέρη γίνοιτο, ξύλα τετράγωνα, ἐπʼ ὧν τὴν διάβασιν ἐποιεῦντο οἱ Βαβυλώνιοι ·…
Herodotus, The Histories
-
…εὖ μάλα ἐπιμελεῖσθαι, ὑπηρεσίαν φιλοσοφίᾳ κτωμένους · προϊούσης δὲ τῆς ἡλικίας, ἐν ᾗ ἡ ψυχὴ τελεοῦσθαι ἄρχεται, ἐπιτείνειν τὰ ἐκείνης γυμνάσια · ὅταν δὲ λήγῃ μὲν ἡ ῥώμη, πολιτικῶν δὲ καὶ στρατειῶν ἐκτὸς γίγνηται, τότε ἤδη…
Plato, Republic
-
…μὲν οὖν. οὐκοῦν αὖ ὡμολογήσαμεν ἐν τοῖς πρόσθεν μήποτʼ ἂν αὐτήν, ἁρμονίαν γε οὖσαν, ἐναντία ᾄδειν οἷς ἐπιτείνοιτο καὶ χαλῷτο καὶ ψάλλοιτο καὶ ἄλλο ὁτιοῦν πάθος πάσχοι ἐκεῖνα ἐξ ὧν τυγχάνοι οὖσα, ἀλλʼ ἕπεσθαι ἐκείνοις καὶ οὔποτʼ…
Plato, Phaedo
-
…πάνυ γε. ἆρʼ οὖν οὐχ, ὥσπερ ἐλέγομεν, μουσικῆς καὶ γυμναστικῆς κρᾶσις σύμφωνα αὐτὰ ποιήσει, τὸ μὲν ἐπιτείνουσα καὶ τρέφουσα λόγοις τε καλοῖς καὶ μαθήμασιν, τὸ δὲ ἀνιεῖσα παραμυθουμένη, ἡμεροῦσα ἁρμονίᾳ τε καὶ ῥυθμῷ ; κομιδῇ…
Plato, Republic
-
…. ἐρωτῶ γὰρ τὸ τοιόνδε · ἆρα σφοδροτέρας τὰς ἡδονὰς καὶ λύπας καὶ θυμοὺς καὶ ἔρωτας ἡ τῶν οἴνων πόσις ἐπιτείνει ; πολύ γε. τί δʼ αὖ τὰς αἰσθήσεις καὶ μνήμας καὶ δόξας καὶ φρονήσεις ; πότερον ὡσαύτως σφοδροτέρας ;…
Plato, Laws
-
…διὰ ταῦτα οὕτω τὸ τῶν νεύρων καὶ τὸ τῆς σαρκὸς γένος ἐμηχανᾶτο, ἵνα τῷ μὲν πάντα τὰ μέλη συνδήσας ἐπιτεινομένῳ καὶ ἀνιεμένῳ περὶ τοὺς στρόφιγγας καμπτόμενον τὸ σῶμα καὶ ἐκτεινόμενον παρέχοι, τὴν δὲ σάρκα προβολὴν μὲν καυμάτων, πρόβλημα…
Plato, Timaeus
-
…. καὶ ἐπειδάν, ὡς ἐγᾦμαι, τὴν λύραν λάβῃς, οὐ διακωλύουσί σε οὔτε ὁ πατὴρ οὔτε ἡ μήτηρ ἐπιτεῖναί τε καὶ ἀνεῖναι ἣν ἂν βούλῃ τῶν χορδῶν, καὶ ψῆλαι καὶ κρούειν τῷ πλήκτρῳ. ἢ διακωλύουσιν ; οὐ…
Plato, Lysis
-
…τό γε ἄγριον τὸ θυμοειδὲς ἂν τῆς φύσεως παρέχοιτο, καὶ ὀρθῶς μὲν τραφὲν ἀνδρεῖον ἂν εἴη, μᾶλλον δʼ ἐπιταθὲν τοῦ δέοντος σκληρόν τε καὶ χαλεπὸν γίγνοιτʼ ἄν, ὡς τὸ εἰκός. δοκεῖ μοι, ἔφη. τί δέ…
Plato, Republic
-
…καὶ νεύρων, καὶ τὰ μὲν ὀστᾶ ἐστιν στερεὰ καὶ διαφυὰς ἔχει χωρὶς ἀπʼ ἀλλήλων, τὰ δὲ νεῦρα οἷα ἐπιτείνεσθαι καὶ ἀνίεσθαι, περιαμπέχοντα τὰ ὀστᾶ μετὰ τῶν σαρκῶν καὶ δέρματος ὃ συνέχει αὐτά · αἰωρουμένων οὖν τῶν ὀστῶν ἐν…
Plato, Phaedo