vitium
vitium, a fault, defect, blemish, imperfection, vice
virtue is to flee vice
- I Lit.: quomodo autem in corpore est morbus, est aegrotatio, est vitium: sic in animo. Morbum appellant totius corporis corruptionem: aegrotationem morbum cum imbecillitate: vitium, cum partes corporis inter se dissident; ex quo pravitas membrorum, distortio, deformitas. Itaque illa duo, morbus et aegrotatio, ex totius valetudinis corporis conquassatione et perturbatione gignuntur: vitium autem integrā valetudine ipsum ex se cernitur, Cic. Tusc. 4, 13, 29: corporis, Plaut. Most. 1, 3, 118 (274); Ov. F. 4, 148: mancipii, Dig. 21, 1, 1, § 6: jumenti, ib. 21, 1, 38 init.—In buildings, a breach, defect: si nihil est in parietibus aut in tecto vitii, Cic. Fam. 9, 15, 5; cf.: si aedes corruerunt vitiumve fecerunt, have received damage, become damaged, id. Top. 3, 15.—In plants, a blemish, vice: sive illis (agris) omne per ignem Excoquitur vitium atque exsudat inutilis umor, Verg. G. 1, 88: vitio moriens sitit aëris herba, id. E. 7, 57.—In fruits, the useless part, the core: vitiumque cinctum fructu, Plin. 15, 28, 34, § 112.—
- II Trop.
- A In gen., a fault, defect, blemish: acutius atque acrius vitia in dicente quam recta videre, Cic. de Or. 1, 25, 116; cf. orationis, Quint. 1, 5, 1; 12, 1, 22: sermonis, id. 1, 1, 13: soloecismi, id. 1, 5, 53: ingenii, id. 10, 1, 60: mentis, id. 12, 1, 32: Stoicae sectae, id. 11, 1, 70: et illud mihi vitium'st maximum, my greatest fault, Ter. Hec. 112: huc si perveneris, meum vitium fuerit, my fault, Cic. Ac. 2 (Luc.), 16, 49: quamvis quis fortunae vitio, non suo decexisset, id. Phil. 2, 18, 44: honorem vitio civitatis, non suo, non sunt adsecuti, id. Har. Resp. 26, 56: male conjecta falsa sunt, non rerum vitio, sed interpretum inscientiā, id. Div. 1, 52, 118: animadverso vitio castrorum totā nocte munitiones proferunt, i. e. the faulty, unfavorable position (just before: natura iniquo loco castra ponunt), Caes. B. C. 1, 81: milites item conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, the injurious effects, id. ib. 3, 28: sese nihil adhuc arbitrari vitio factum eorum, id. ib. 3, 57: vini vitio atque amoris feci, through the fault of, Plaut. Aul. 4, 10, 15 (745).—
- B In partic.
- 1 A moral fault, failing, error, offence, crime, vice (the predom. signif. of the word in prose and poetry; cf.: scelus, delictum): nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium, sed erratum, Cic. Clu. 48, 133: legibus et praemia proposita sunt virtutibus et supplicia vitiis, id. de Or. 1, 58. 247: virtus est vitium fugere, Hor. ep. 1, 1, 41: senectus est naturā loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare, Cic. Sen. 16, 55: in vitio esse, id. Off. 1, 19, 62: ne sibi vitio verterent, quod abesset a patriā, reckon it a fault, id. Fam. 7, 6, 1: te laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse, id. Rosc. Am. 16, 48; Matius ap. Cic. Fam. 11, 28, 2.—
- b In respect of female chastity (whether of maidens or wives), a violation: quia pudicitiae hujus (Alcumenae) vitium me hic absente est additum, Plaut. Am. 2, 2, 179 (811): pudicitiae ejus nunquam nec vim nec vitium attuli, id. Ep. 1, 2, 7 (110): quoi misere per vim vitium obtulerat, Ter. Ad. 308; so, offerre, id. ib. 296: virginis, id. Eun. 722; cf.: vitium auctore redemit, Ov. H. 16 (17), 49.—
- 2 In relig. lang., a defect in the auspices or auguries: si cui servo aut ancillae dormienti evenit, quod comitia prohibere solet, ne id quidem mihi vitium facit, Cato ap. Fest. s. v. prohibere, p. 234 fin. Müll.; Ter. Hec. 2; Liv. 8, 23, 16; 4, 7, 3: id igitur obvenit vitium, quod tu jam Cal. Jan. futurum esse provideras, Cic. Phil. 2, 33, 83: tabernaculum vitio captum, id. N. D. 2, 4, 11; cf.: vitio navigare, id. Div. 1, 16, 29: comitiorum solum vitium est fulmen, id. ib. 2, 18, 43.—
- 3 A fault of language: barbarismi ac soloecismi foeditas absit ... haec vitia, etc., Quint. 1, 5, 5.—
- 4 In coinage, t. t., base metal, alloy: in aurum vitii aliquid addere, Dig. 48, 10, 9 praef.; cf.: ignis vitium metallis Excoquit, Ov. F. 4, 785.
Josephus sentire videtur aquas istas amaritudinis ~ium ex eo contraxisse quod immobiles uno in loco perseverabant
hujusmodi ‥ omnia si patens habeant ~ium non dubitabilia, sed reprehensibilia sunt; si ‥ latens, pro dubitabilibus haberi poterunt
igma, ~ium vasorum fictilium
quid inter animal irrationale hominemque distat animalem ‥ nisi quia quod illi natura est, hoc isti depravate nature est ~ium
est ‥ umor subcutaneus de ~io vesicae natus
decessit post paucos annos ~io podagre
luscitio, oculorum ~ium
mulier quedam de Abbendonia, Remildis nomine, que fere per tres annos continuos ~io matricis laboraverat
sicut nuper accidit quendam nobilem ad tantam desipientiam melancholie ~io devenisse quod ‥ murilegum se putabat
ciliaca passio dicitur fluxus ventris factus ~io stomachi, dicta a cilia, quod est venter
credo primitus ‘insigne Castorum’ esse positum, sed ~io librariorum ‘r’ litteram adjectam
possunt ‥ quaedam ex his exemplis ~io scriptoris esse corrupta
sume sind gecwedene ~ia,þæt synd leahtras on ledenspræce on manegum wisum miswrittene oððe miscwedene
~io scriptorum, qui sepe de duobus nominibus unum faciunt
~ia, figure et colores quadam similitudine vestiuntur et sunt in multis ex equo sibi respondentia, in multis excedentia pariter et excessa
est ~ium aliquod translationis
~ia ‥ cartarum sunt v que falsas reddunt cartas, pariter contenciosas
tractatus de barbarismo et ceteris ~iis artis gramatice
sacerdotes habet Britannia ‥ populos docentes, sed praebendo pessima exempla, ~ia malosque mores
si quis episcopus aut aliquis ordinatus in consuetudine ~ium habuerit ebrietatis, aut desinat aut deponatur
grave quidem ~ium stultitiae sed non levius est verbositatis
nam qui in ~io potens est, is utique vitiosus et impotens est
commune ‥ medicorum ~ium est semper circa egritudines variare
propter ~ium sodomiticum commissum cum famulo suo in coquina
virtutes discretionem quaerunt, et nimietas omnis in ~io est
quidquid modum excedit in ~io est
res itaque non sunt in ~io sed usus
hoc viscium, A.a wyse
➳ gén. pl. vitium Titin. 149.
- 1. gebrek, tekortkoming, mankement [tecti; corporis; sermonis; castrorum ongunstige positie; aëris bedorven lucht; animi gebrek aan moed]; ➤ in -o esse in gebreke blijven; aedes -um fecerunt het huis vertoonde gebreken; — (poët.; postklass.) onzuiverheid in edele metalen; ➤ ignis -um metallis excoquit scheidt slakken af;
- 2. (metaf.) fout, misstap, vergissing [hostium]; ➤ -a emendare fouten herstellen; si aliquid modo esset -i bij het geringste foutje; -o vertere of dare als misstap opvatten; — schuld [fortunae]; ➤ in -o esse schuldig zijn;
- 3. (eccl.) zonde;
- 4. (bij de auspiciën) ongunstig voorteken, vormfout; ➤ (abl. als adv.) magistratus -o creatus in strijd met de voortekens; -o dies dicta;
- 5. ondeugd, misdaad, plur. ook verdorvenheid; ➤ homo -is deditus;
- 6. (pre- en postklass.) schending, verkrachting [virginis]; ➤ -um pudicitiae alcis afferre.
毛病。弊。疵。黑斑。不善。恙。凶兆。罪惡。— facere 將倒。— offerre virgini vel — pudicitiae afferre 誘重女。Vitio dare vel vertere ei 歸于人之過失。In vitio verbum ponere 以一句歸惡意。Vini vitio id fecit 其行此係酒弊所致。\Vitium pro* Vitiorum.
Suggest a Translation
See an image
Hic in Lateranensi Patriarchio.... a novo fecit triclinium, quod diversis marmoribus, etUbi Codex Mazarin. habetVitio , metallis, atque musivo, et pictura ornavit.
vitri metallis: Thuanus,
Vitro. Nihil tamen temere mutandum puto in edito : ita enim fortean
vitiometallumappellavit Anastasius tessellatum opus, in quo expressæ
vites, quasi
vites ex metallis: quod etiam opus inde
vineolasseu
viticulasappellamus. Conjecturam hanc fulcit Paulus Silentiarius noster in Descript. ædis Sophianæ parte 2. v. 235. quo loco tessellatum opus et musivum ejusdem ædis depingit :
.... μετ᾽ εὐκεράους δὲ κελεύθους, Κλήμασι χρυσοκόμοισι περίδρομος ἄμπελος ἕρπει, Δεσμόν ἐλιξοπόρην σκολιοῖς πλέξασα κορύμβοις Ἠρέμα δὲ προνενέυκεν, ὅσον καὶ γείτονα πέτρην Βαιὸν ἐπισκιάειν ἐλικώδεϊ πλέγματι χαίτης Αἰθούσης.
Quod movet gulosum ad gulam ? certe gula, Vitium sancti Blasii.Vide supra in Morbus.
- VI-, a fault, defect, blemish, imperfection, vice: vitium (appellant), cum partes corporis inter se dissident: corporis, O.: si nihil est in tecto vitii: si aedes conruerunt vitiumve fecerunt, have been damaged: vitio moriens sitit aëris herba, V.—A defect in the auspices, unfavorable sign, impediment: divinare, quid in castris vitii obvenisset, L.: vitio navigare: comitiorum solum vitium est fulmen.—In coinage, base metal, alloy: ignis vitium metallis Excoquit, O.—Fig., a fault, defect, blemish: acutius vitia in dicente quam recta videre: Et illud mihi vitiumst maximum, my greatest fault, T.: animadverso vitio castrorum, i. e. the unfavorable situation, Cs.: milites conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, the injurious effects, Cs.—A moral fault, failing, error, offence, crime, vice: legibus proposita sunt supplicia vitiis: Virtus est vitium fugere, H.: ne sibi vitio verterent, quod abesset, i. e. blame him. —A crime against female chastity, violation: Quoi misere per vim vitium obtulerat, T.: vitium auctore redemit, O.
-
…est tanti, dum modo tua ista sit privata calamitas et a rei publicae periculis seiungatur. sed tu ut vitiis tuis commoveare, ut legum poenas pertimescas, ut temporibus rei publicae cedas non est postulandum. neque enim is…
Cicero, in Catilinam
-
…ac proelio nonne, si hominum studia deficiant, di ipsi immortales cogant ab his praeclarissimis virtutibus tot et tanta vitia superari quae cum ita sint, Quirites, vos, quem ad modum iam antea dixi, vestra tecta vigiliis…
Cicero, in Catilinam
-
…. praetermitto ruinas fortunarum tuarum quas omnis proximis Idibus tibi impendere senties ad illa venio quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam difficultatem ac turpitudinem, sed ad summam rem publicam atque ad omnium nostrum vitam…
Cicero, in Catilinam
-
…, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus ; postremo copia cum egestate, bona ratio cum perdita, mens sana cum amentia, bona denique spes…
Cicero, in Catilinam
-
…quam se diutius esse in timore. Themistocles, Neocli filius, Atheniensis. huius vitia ineuntis adulescentiae magnis sunt emendata virtutibus, adeo ut anteferatur huic nemo, pauci pares putentur. sed ab initio…
Cornelius Nepos, Vitae
-
…paucitas superaret. Sed postquam luxu atque desidia civitas corrupta est, rursus res publica magnitudine sua imperatorum atque magistratuum vitia sustentabat ac, sicuti effeta parente, multis tempestatibus haud sane quisquam Romae virtute magnus fuit. Sed memoria mea…
Sallust, Catilina
-
…res in se neque consilium neque modum Habet ullum eam consilio regere non potes. In amore haec omnia insunt vitia ; iniuriae, Suspiciones, inimicitiae, indutiae, Bellum, pax rursum. Incerta haec si tu postules Ratione…
Terence, Eunuchus
-
…pro virtute audacia, largitio, avaritia vigebant. Quae tametsi animus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia imbecilla aetas ambitione corrupta tenebatur ; ac me, cum ab reliquorum malis moribus dissentirem, nihilo minus honoris cupido…
Sallust, Catilina
-
…ex iustissumo atque optumo crudele intolerandumque factum. Sed primo magis ambitio quam avaritia animos hominum exercebat, quod tamen vitium propius virtutem erat. Nam gloriam, honorem, imperium bonus et ignavus aeque sibi exoptant ; sed ille vera…
Sallust, Catilina
-
…tuli manibus haec ille et si quae miseri novistis amantes, et matutinis obstrepit alitibus. sic ego nunc dominae vitiis et semper amantis fletibus aeterna differor invidia. Et merito, quoniam potui fugisse puellam nunc ego desertas alloquor…
Propertius, Elegies