τομή
τομή, stump, section
- end left after cutting, stump of a tree, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν [τὸ σκῆπτρον] Il. 1.235; ῥιζῶν τομαί the ends of the roots (left by cutting away the tree), S. Fr. 534.5 (anap.); ὀπὸν . . στάζοντα τομῆς ib. 2; δοκοῦ τ. end of a beam, Th. 2.76; ἡ τοῦ καλάμου τ. Thphr. HP 4.11.7, cf. Theoc. 10.46; λίθοι ἐν τομῇ ἐγγώνιοι stones cut square, Th. 1.93 (sed leg. ἐντομῇ) ; σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον having fitted the lock to the place from which it was cut, A. Ch. 229 (σκέψαιτο μὴ cod. M, distinxit Turnebus); πρὸς τὴν τ. μεταστρέφειν to the cut, Pl. Smp. 190e, cf. Arist. HA 532a4.
- b Ταύροιο τ. prob. = προτομή I, Arat. 322.
- 2 Math., section, as a circle is the section of a sphere, a conic section of the cone, Arist. Mete. 375b32, Pr. 912a13, cf. App.Anth. 4.74 (Synesius); with or without κοινή, the line in which two planes cut each other, Arist. Metaph. 1060b14, Euc. 11.16, Archim. Con.Sph. 11, al., Apollon.Perg. Con. 1.4, etc.; point of intersection of two lines, Archim. Spir. 20, al., Ptol. Alm. 3.3, etc.: abstract use, περὶ διωρισμένης τ. On determinate section, name of lost treatise of Apollon.Perg.; τὰ περὶ τὴν τ. the theorems about the section (sc. in extreme and mean ratio), Procl. in Euc. p.67 F.:—in conic sections, τομαὶ ἀντικείμεναι opposite sections, i.e. branches of hyperbola, Apollon.Perg. Con. 2.15; συζυγεῖς τ. conjugate sections of hyperbolas, ib. 17.
- 3 incision or insection between parts of an insectʼs body (whence their name of ἔντομα), Arist. PA 682b25.
- 4 ἡ εἰς ἄπειρον τ. infinite divisibility, Epicur. Ep. 1 p.16 U.
- II cutting, cleaving, ἐν τομᾷ σιδάρου by stroke of iron, S. Tr. 887 (lyr.); πελέκεως τ. E. El. 160 (lyr.); φασγάνου τομαί Id. Or. 1101; cutting off or down, ξύλου S. Tr. 700; vine-cutting, PCair.Zen. 736.29 (iii B.C.); cutting up, εἰς τ. καὶ προσαγωγὴν χάλικος PPetr. 3 p.290 (iii B.C.); hewing, λίθων IG 1(2).336.7, 11, SIG 244 ii 58 (Delph., iv B.C.), IG 42(1).106i19, al. (Epid., iv B.C.).
- 2 use of the knife in surgery, Hp. VC 13; ἢ καύσει ἢ τομῇ χρησάμενος Pl. R. 406d; οὔτε τ. οὔτε καῦσις Hp. Art. 62; σιδήρου τ. Sor. 1.80: pl., Pi. P. 3.53, E. Fr. 403.6; τὰς θεραπείας . . διὰ καύσεών τε καὶ τομῶν Pl. Prt. 354a, cf. Ti. 65b.
- 3 castration, Luc. Philops. 2.
- 4 τ. φαρμάκων shredding of drugs, Conon 23.2.
- 5 pruning, ἀμπέλων Thphr. CP 3.14.2, Paus. 2.38.3.
- 6 σκυτῶν τ. cutting or shaping of leather, Pl. Chrm. 173d.
- 7 αἱ τ. τῆς γῆς, i.e. canals, Lib. Or. 18.232.
- III severance, separation, τ. καὶ διάκρισις Pl. Ti. 61d, cf. 80e; of number, division, Id. Lg. 738a; τομὴν ἔχειν ἔν τινι to admit a distinction in . ., ib. 944b; χρονικαὶ τ. distinctions of tenses, A.D. Synt. 10.18; process of division (sc. μεγέθους), Nicom. Ar. 1.2.
- 2 logical division, Pl. Plt. 261a, Arist. APo. 95b30, Metaph. 1038a28, Gal. 10.899.
- 3 metaph., conciseness or precision in expression, Eun. VS p.461 B.
- 4 τ. πράγματος, = decisio, Gloss.
- IV a cut, wound, Arist. HA 632a18, Aen.Tact. 11.14: metaph., wound, πόλις δεδεγμένη τ. Plu. Cor. 16, cf. Per. 11.
- 2 caesura in verse, Aristid.Quint. 1.24; more generally, break between successive words, Hermog. Id. 2.10, Heph. 15.2, al., Eust. 740.1.
- V edge, cutting power, σιδήρου Arr. Tact. 12.2.
1. afgesneden deel, stomp:
2. het snijden, snede:
3. scheiding, splitsing:
1) das Abgeschnittene, Abgehauene, der abgeschnittene, abgehauene Teil, Stumpf eines Baumes, Il. 1.235 ; σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχός, Aesch. Ch. 228 ; ἐν τομῇ ξύλου, Soph. Trach. 697.
2) der Schnitt, der Hieb, die Wunde, στονόεντος ἐν τομᾷ σιδάρου, Soph. Trach. 883 ; ἀνάμεινον φασγάνου τομάς, Eur. Or. 1101 ; u. in Prosa, Thuc. 2.76.
3) das Schneiden, Abschneiden, ἢ καύσει ἢ τομῇ χρησάμενος, Plat. Rep. III.406d, wie der Wundarzt ; s. τέμνω, u. vgl. Tim. 65b.
4) Unterschied, Absonderung, καὶ διάκρισις, Plat. Tim. 61d.
-ῆς, ἡ
[τάμνω.]
The stump left after cutting a branch or sapling Il. 1.235.
- Ithe end left after cutting, the stump of a tree, Il.; δοκοῦ τ. the end of a beam, Thuc.; λίθοι ἐν τομῇ ἐγγώνιοι stones cut square, Thuc.; so, τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον having fitted the lock to the place from which it was cut, Aesch.
- IIa cutting, hewing, cleaving, ἐν τομᾷ σιδήρου by stroke of iron, Soph.; φασγάνου τομαί Eur.:—as a surgical operation, τομῇ χρῆσθαι Plat.; διὰ καύσεών τε καὶ τομῶν by cautery and the knife, Plat.
-
…ἐμέ · κουρὰν δʼ ἰδοῦσα τήνδε κηδείου τριχὸς ἰχνοσκοποῦσά τʼ ἐν στίβοισι τοῖς ἐμοῖς ἀνεπτερώθης κἀδόκεις ὁρᾶν ἐμέ. σκέψαι τομῇ προσθεῖσα βόστρυχον τριχὸς σαυτῆς ἀδελφοῦ σύμμετρον τὠμῷ κάρᾳ. ἰδοῦ δʼ ὕφασμα τοῦτο, σῆς ἔργον χερός, σπάθης τε…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…αὐτὸ καὶ τὴν σφοδρότητα τῆς ἐμβολῆς ὑπεκλύειν δυνάμενον τοιῷδε τρόπῳ κατεσκεύασαν. δοκοὺς μεγάλας ἐπὶ μῆκος προσεχεῖς ἀλλήλαις κατὰ τὴν τομὴν συνέθεσαν. δύο δὲ ἦσαν τούτων στίχοι παράλληλοι τοσοῦτον διεστῶτες ὅσον εἶναι πλάτος τείχους, καὶ μέσον ἀμφοῖν τὸν χοῦν…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…ὅρκον ὀμοῦμαι · ναὶ μὰ τόδε σκῆπτρον, τὸ μὲν οὔ ποτε φύλλα καὶ ὄζους φύσει, ἐπεὶ δὴ πρῶτα τομὴν ἐν ὄρεσσι λέλοιπεν, οὐδʼ ἀναθηλήσει · περὶ γάρ ῥά ἑ χαλκὸς ἔλεψε φύλλά τε καὶ φλοιόν · νῦν αὖτέ…
Homer, Iliad
-
…τοῦ τείχους, ἃς βρόχους τε περιβάλλοντες ἀνέκλων οἱ Πλαταιῆς, καὶ δοκοὺς μεγάλας ἀρτήσαντες ἁλύσεσι μακραῖς σιδηραῖς ἀπὸ τῆς τομῆς ἑκατέρωθεν ἀπὸ κεραιῶν δύο ἐπικεκλιμένων καὶ ὑπερτεινουσῶν ὑπὲρ τοῦ τείχους ἀνελκύσαντες ἐγκαρσίας, ὁπότε προσπεσεῖσθαί πῃ μέλλοι ἡ μηχανή ,…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…νόσημα δέ τι ἀποκεκριμένον ἴσχοντας ἐν αὑτοῖς, τούτοις μὲν καὶ ταύτῃ τῇ ἕξει καταδεῖξαι ἰατρικήν, φαρμάκοις τε καὶ τομαῖς τὰ νοσήματα ἐκβάλλοντα αὐτῶν τὴν εἰωθυῖαν προστάττειν δίαιταν, ἵνα μὴ τὰ πολιτικὰ βλάπτοι, τὰ δʼ εἴσω διὰ παντὸς…
Plato, Republic
-
…σῶμα καὶ ψυχὴν ὄντα. πρῶτον μὲν οὖν ᾗ πῦρ θερμὸν λέγομεν, ἴδωμεν ὧδε σκοποῦντες, τὴν διάκρισιν καὶ τομὴν αὐτοῦ περὶ τὸ σῶμα ἡμῶν γιγνομένην ἐννοηθέντες. ὅτι μὲν γὰρ ὀξύ τι τὸ πάθος, πάντες σχεδὸν αἰσθανόμεθα ·…
Plato, Timaeus
-
…. λέγωμεν δὴ τὸν πλείστας καὶ ἐφεξῆς μάλιστα διανομὰς ἐν αὑτῷ κεκτημένον. ὁ μὲν δὴ πᾶς εἰς πάντα πάσας τομὰς εἴληχεν · ὁ δὲ τῶν τετταράκοντα καὶ πεντακισχιλίων εἴς τε πόλεμον καὶ ὅσα κατʼ εἰρήνην πρὸς ἅπαντα τὰ συμβόλαια καὶ…
Plato, Laws
-
…. καί μοι δοκοῦμεν τῇδε ἄν πῃ τάχιστα εὑρεῖν. πῇ ; τὴν ἄγνοιαν ἰδόντες εἴ πῃ κατὰ μέσον αὑτῆς τομὴν ἔχει τινά. διπλῆ γὰρ αὕτη γιγνομένη δῆλον ὅτι καὶ τὴν διδασκαλικὴν δύο ἀναγκάζει μόρια ἔχειν, ἓν ἐφʼ ἑνὶ…
Plato, Sophist
-
…θριξίν · ὅντινα δὲ τέμοι, τὸν Ἀπόλλω ἐκέλευεν τό τε πρόσωπον μεταστρέφειν καὶ τὸ τοῦ αὐχένος ἥμισυ πρὸς τὴν τομήν, ἵνα θεώμενος τὴν αὑτοῦ τμῆσιν κοσμιώτερος εἴη ὁ ἄνθρωπος, καὶ τἆλλα ἰᾶσθαι ἐκέλευεν. ὁ δὲ τό τε…
Plato, Symposium
-
…. τὸν ἀριθμὸν γὰρ δὴ δεῖ πρῶτον ἀναλαβεῖν ἡμᾶς τὸν τῶν πεντακισχιλίων καὶ τετταράκοντα, ὅσας εἶχέν τε καὶ ἔχει τομὰς προσφόρους ὅ τε ὅλος ἅμα καὶ ὁ κατὰ φυλάς, ὃ δὴ τοῦ παντὸς ἔθεμεν δωδεκατημόριον, ἓν καὶ εἴκοσιν…
Plato, Laws