indignus
indignus, unworthy, undeserving, unfit
- I Of persons.
- A In gen., unworthy.
- α Absol.: divitias quivis quamvis indignus, habere potest, Cic. Tusc. 5, 16, 46: indignissimi candidati, Liv. 4, 57, 11 al.—
- β With abl.: te omni honore indignissimum judicat. Cic. Vatin. 16, 39; so id. Pis. 23, 54; Nep. Dat. 5, 5; Quint. 10, 1, 90; Curt. 4, 1, 10; Stat. Th. 11, 304 al.—
- γ With gen.: magnorum haud umquam indignus avorum, Verg. A. 12, 649.—
- δ With qui: iine indigni erant qui impetrarent? Cic. Rosc. Am. 41; so Plin. Ep. 7, 27, 15; Curt. 6, 4, 8: indignus quem mors tam saeva maneret, Juv. 4, 95 al.—
- ε With ut: cum indigni, ut a vobis redimeremur, visi simus, Liv. 22, 59, 17.—
- ζ With inf.: indigni ( = quos non decet) fraternum rumpere foedus, Hor. Ep. 1, 3, 35; Sil. 2, 111.—
- B Esp., not deserving any thing, undeserving: Indignis si male dicitur, male dictum id esse duco, Plaut. Curc. 4, 2, 27 (513): ad calamitates hominum indignorum (sc. istis calamitatibus) sublevandas, undeservedly suffering, Cic. Tusc. 4, 20, 46: Pompeius morte, Quint. 3, 8, 57: cur eget indignus quisquam te divite, Hor. S. 2, 2, 103: indignus injuriā hac, Ter. Ad. 166.—
- II Of inanim. and abstr. things.
- A Unworthy, unbecoming, shameful, intolerable, severe, cruel, harsh: ne istuc nequiquam dixeris tam indignum dictum in me, Plaut. As. 3, 3, 108 (698): nulla vox est audita populi R. majestate indigna, Caes. B. G. 7, 17: nihil, quod ipsis esset indignum, committebant, id. ib. 5, 35: lictoribus indignum in modum mulcatis, Liv. 29, 9, 6: indignis modis acceptus, Ter. Ad. 166: facinus, id. And. 145: exempla, id. Eun. 974: mors, Verg. A. 6, 163: aliquid pro indignissimo habere, Liv. 1, 40, 2: hoc uno sol quicquam non vidit indignius, Cic. Off. 2, 8, 28: studiis indignum ferre laborem, Juv. 7, 17: hiemes, severe, Verg. G. 2, 373: fortuna, id. A. 11, 108. — With the sup. in u: digna atque indigna relatu Vociferans, Verg. A. 9, 595; Liv. 34, 58, 4.—With inf.: fabula non indigna referri, Ov. A. A. 1, 681; id. M. 1, 508: indignum est a pari vinci, aut superiore: indignius ab inferiore, Cic. Quint. 31, 95: non indignum videtur, egregium facinus memorare, improper, Sall. J. 79, 1: nonne hoc indignissimum est? Cic. Rosc. Am. 3, 8; id. Div. in Caecil. 12, 38.—Absol.: indignum, as an exclamation, shame, Ov. M. 5, 37; Am. 1, 6, 1; Hor. Ep. 1, 6, 22 al.—
- B Undeserved: indigna pati, Liv. 31, 30, 3: indignamque necem pretium patietur amoris? Ov. M. 10, 627.—Advv.: indignē and indignĭter.
- A Indigne.
- 1 Unworthily, undeservedly, dishonorably, shamefully: indigne dotem quaerere, Plaut. Cist. 2, 3, 21 (563): meretricem deperit, id. Bacch. 3, 3, 66 (470): aliquem injuria afficere, Ter. Phorm. 730: cervices in carcere frangebantur indignissime civium R., Cic. Verr. 2, 5, 57, § 147: interierunt, Caes. B. G. 7, 38, 8.—
- 2 Indignantly: Macedones, eum sibi anteponi, indigne ferebant, took it ill, Nep. Eum. 1, 3: pati, Cic. Verr. 2, 5, 12, § 31.—
- B Indigniter: vixit bis decem annis nata, Epigr. in Anthol. Lat. T. 2, p. 176 Burm.
II) übtr., v. dem, dessen jmd. od. eine Sache nicht würdig ist, od. was jmd. nicht verdient hat, unwürdig, unwert, unverdient, dah. auch ungeziemend, ungeeignet, unangemessen, α) m. Abl.: indignum est sapientis gravitate et constantiā defendere etc., Cic.: neque quidquam fecit Datames, quod suā fide esset indignum, Nep.: etiam fortunā indignum videbatur, si etc., Plin. pan. 77 extr. – β) m. Genet.: indigno gloriae suae decreto, Val. Max. 9, 2. ext. 8. – γ) m. Dat., quam indigna (sunt) nomini Christiano m. folg. Infin., Tert. de cult. fem. 2, 5. – δ) m. ad u. Akk., hoc adiutorii genus inconveniens fluori sanguinis et indignum ad constrictionem, Cael. Aur. de morb. chron. 2, 13, 183. – ε) m. 2. Supin., non indignum relatu, Solin. 7, 12. – ζ) absol., unwürdig, unangemessen = schmachvoll, abscheulich, schändlich, empörend, hoc uno sol non quicquam vidit indignius, Cic.: filii eius egestas indignissima, Cic.: ind. facinus, Ter.: amor (unwürdige, treulose), Verg.: hiemes, unangemessene, zu harte, Verg.: indignum in modum multari, Liv.: indignis modis accipi, Ter.: quae futura in eum exempla indigna dicunt, Ter. – n. pl. subst., indigna (Unwürdiges, Unverschuldetes) perpeti, Nep. Phoc. 4, 3: digna atque indigna od. (asyndet.) digna indigna pati, Sen. ad Marc. 10, 6. Verg. Aen. 12, 811: digna atque indigna canere, Val. Flacc. 2, 115. – dah. indignum est mit folg. Infin. od. Acc. u. Infin., teils = es ist unangemessen, ungeeignet, unschicklich, non indignum videtur memorare, Sall.: indignum duxit (grandem piscem) ad venales deferre, Fronto; teils = es ist eine Ungerechtigkeit, es ist hart, nec fuit indignum superis, bis sanguine nostro Emathiam pinguescere, Verg.: sata exuri, dirui tecta, misera magis, quam indigna patienti esse, Liv.; teils = es ist unwürdig, -entehrend, -schimpflich, -schmachvoll, -empörend, -eine Schande, -eine Schmach, indignum est a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore, Cic.: u. id vero indignum (schmachvoll) visum, ab tumultuario auxilio castra Romana terreri, Liv.: tum vel hoc indignissimum est vos idoneos habitos, per quorum sententias iusque iurandum id assequantur, Cic.: so auch pro indignissimo habere m. folg. Acc. u. Infin., Liv. – u. der Ausruf facinus indignum od. indignum facinus m. folg. Infin. od. Acc. u. Infin., es ist od. wäre schändlich, abscheulich, empörend, daß od. wenn usw., fac. ind.! sic circumiri, Ter.: fac. ind.! epistulam... neminem reddidisse, Cic.: quam ind. fac.! ancillam aere emptam (esse) suo, Ter. – u. als parenthet. Ausruf: indignum facinus! Ter., proh facinus indignum! Sen. rhet., u. bl. indignum! Hor. u.a. = es ist schändlich, abscheulich, empörend, welche Schande! welche Schmach! u. dgl.; vgl. Ruhnken Ter. Andr. 1, 1, 118. Bentley Hor. sat. 2, 5, 79.
ille dixit fidelem et dignum, vos ut infidelem et ~um sprevistis
Regnator mundi ‥ / indigno conferre mihi dignetur ‥ / ‥ requiem
extra / est templum quasi vilis homo indignusque sepultus
noli despicere precem ~i tui peccatoris
Cosmam et Damianum nequaquam ‥ velut ~os ceterorum consortio sequestremus
si quis ‥ per superbiam gradu quem acceperat factus est ~us ‥
misero mihi et ~o venia
~um se tanto gradui respondens
[Stephanus ] qui veniam indignis venia lapidantibus illum / deposcit
~us ‥ regno
~um episcopio
vita judicatur ~us
~um relatu
patrum ‥ cum quorum canibus ~us sum recumbere
nimis sum ~us ad eorum [sc. sacramentorum ] tactum accedere
indignumque sacris se judicet esse gerendis
~um in ecclesia ‥ sepeliendum(v.
Aldhelmus supplex ~o abbatis vocabulo functus
fragilis et ~e autoritatis exempla
non ‥ eum ~um et inutilem in mundanis rebus faceret
professores ~i(v.
viles et ~s quo usque servitores minime tenendo
secretarium ~issimum(v.
J. H. doctor in sacris medicinis licet ~us
tanto adfectus dolore aliquid ~um suae personae ‥ proferret
absurdus, rusticus, ~us
~a suorum parentum et nutritorum incuria usque ad duodecimum aetatis annum ‥ illiteratus permansit
~um facinus est
sed reor indignum beneficia tanta latere / aetatem
~um fuerat gentem ‥ in regno tuo tractari
ideoque vobis commemorare non ~um arbitror quatinus ‥
cum nobis grave ‥ censeamus et indingnum ut ‥
- 1. onwaardig, niet waard, niet verdienend (m. abl.; gen.; relat. bijzin; ut; inf.) [cive Romano; praemio; qui laudetur niet waard geprezen te worden];
- 2. onverdiend; ➤ -um est (m. inf.; aci.) het is onrechtvaardig; — subst. indigna, ōrum n onverdiend lot, onverdiende straf;
- 3. ongepast, misplaatst, onbetamelijk [hiems te streng]; ➤ -um est (m. inf.; aci.) het is ongepast;
- 4. smadelijk, schandelijk [caedes; facinus; fortuna]; ➤ indignum! wat een schande!; -um est (m. inf.; aci.) het is, zou schandelijk zijn dat, wanneer;
- 5. -e ferre, pati met misnoegen verdragen, verontwaardigd, boos zijn over (het feit dat) (m. acc.; aci.; quod).
不堪。當不起。醜。忝辱。— honore 不稱其榮。— est quem diligamus 不堪吾等愛。Indignum in modum 難堪之狀。Indignae turres 至高塔。
Suggest a Translation
See an image
Dudo pretiosi martyris Christi Quintini canonicus nosterque fidelis idoneus ad me, qui nuncupor Richardus felicissimi comitis Richardi filius, dicorque gratia summæ individuæque Trinitatis Deificæ Normannorum, licet Indignus, dux et patricius, etc.Alia ann. 1060.
Ego peccator Ricardus comes Indignus, etc.
- with comp.and sup, unworthy, undeserving, unfit: senator voluerat fieri, quamvis indignus: indignissimi candidati, L.: poëta, incompetent, H.: te omni honore indignissimum iudicat: magnorum avorum, V.: indigni erant qui impetrarent?: indignus quem mors tam saeva maneret, Iu.: ut a vobis redimeremur, L.: indigni fraternum rumpere foedus (i. e. quos non decet), H.—Not deserving, undeserving: calamitates hominum indignorum, undeservedly suffering: Cur eget indignus quisquam?H.: indignus iniuriā hac, T.: indigna laedi Crura, O.—Of things, unworthy, unbecoming, shameful, intolerable, severe, cruel, harsh: iniuria, T.: lictoribus indignum in modum mulcatis, L.: indignis modis acceptus, T.: indignissima mors: aliquid pro indignissimo habere, L.: hoc uno sol quicquam non vidit indignius: amor, not returned, V.: nulla vox populiR. maiestate indigna, Cs.: nihil facere fide suā indignum, N.: studiis labor, Iu.: digna atque indigna relatu Vociferans, V.: id auditu dicere indignum, L.: indignum est a pari vinci, indignius ab inferiore: Nec fuit indignum superis, bis, etc., i. e. deemed too severe, V.: indignum!shame! O.—Plurn. as subst: indigna pati, outrage, L.
-
…cuius inaurati celebrarunt limina currus, captorum lacrimis umida supplicibus ; nunc ego, nocturnis potorum saucia rixis, pulsata indignis saepe queror manibus, et mihi non desunt turpes pendere corollae semper et exclusis signa iacere faces. nec possum…
Propertius, Elegies
-
…Quam oculos terendo misere vix vi expresserit, Restinguet et te ultro accusabit et dabis Ei ultro supplicium. O indignum facinus nunc ego et Illam scelestam esse et me miserum sentio ; Et taedet ; et amore ardeo ; et…
Terence, Eunuchus
-
…socium exanimem vates, quod corpus humandum diceret. Atque illi Misenum in litore sicco, ut venere, vident indigna morte peremptum, Misenum Aeoliden, quo non praestantior alter aere ciere viros, Martemque accendere cantu. Hectoris hic…
Vergil, Aeneid
-
…. Sed ubi imperium ad ignaros eius aut minus bonos pervenit, novum illud exemplum ab dignis et idoneis ad indignos et non idoneos transfertur. Lacedaemonii devictis Atheniensibus triginta viros inposuere, qui rem publicam eorum tractarent. Ii primo…
Sallust, Catilina
-
…Io, quamvis aversus, habebat. Luce sinit pasci ; cum sol tellure sub alta est, claudit et indigno circumdat vincula collo. frondibus arboreis et amara pascitur herba, proque toro terrae non semper gramen habenti incubat infelix…
Ovid, Metamorphoses
-
…aquilam penna fugiunt trepidante columbae, hostes quaeque suos amor est mihi causa sequendi. Me miserum ne prona cadas indignave laedi crura notent sentes et sim tibi causa doloris. Aspera, qua properas, loca sunt. Moderatius ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…fuit officium vel legatione vitare periculum vel diligentia et copiis resistere vel cadere fortiter. hoc miserius, turpius, indignius nobis nihil fuit. qua re cum dolore conficior tum etiam pudore ; pudet enim me uxori meae optimae ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ac libidine perdidissent, hoc statuerunt, aut illius iniurias per vos ulcisci ac persequi, aut, si vobis indigni essent visi quibus opem auxiliumque ferretis, urbis ac sedes suas relinquere, quandoquidem agros iam ante istius iniuriis exagitati…
Cicero, in Verrem
-
…admisso Romani iam ad nos interficiendos concurrant Proinde, si quid in nobis animi est, persequamur eorum mortem qui indignissime interierunt, atque hos latrones interficiamus. Ostendit cives Romanos, qui eius praesidi fiducia una erant magnum numerum frumenti…
Julius Caesar, Gallic War
-
…causam in testium fide, in criminum ratione, in iudicum potestate, non in comitiis consularibus positam arbitrabantur, indignum iis qui altius perspiciebant et hanc gratulationem ad iudicium corrumpendum spectare videbant. etenim sic ratiocinabantur, sic honestissimi homines…
Cicero, in Verrem