διαιτάω
διαιτάω, act. to treat; to arbitrate; mid. to live (a certain way)
- treat, τινά πως Hp. Aph. 1.7; δ. τοὺς νοσοῦντας οἵκοι Plu. Cat.Ma. 23; κατὰ ποτόν δ. Hp. Epid. 3.9:—Pass., διαιτᾶται σκέλος Id. Art. 58, cf. Porph. Abst. 1.2.
- 2 Med. and Pass., lead oneʼs life, live, ἐπʼ ἀγροῦ Hdt. 1.120, cf. 123, Th. 1.6; παρά τινι Hdt. 2.112, S. OC 928; τοὐν δόμοισιν ἦν διαιτᾶσθαι γλυκύ ib. 769; ἄνω, κάτω, live up or down-stairs, Lys. 1.9; ἐν Πειραιεῖ Id. 32.8; ἐν πύργῳ Aen.Tact. 11.3; πολλὰ ἐς θεοὺς νόμιμα δ. live in the observance of . ., Th. 7.77; ἐν ὅπλοις ἀεὶ καὶ πολεμικοῖς ἔργοις διῃτημένος Hdn. l.c.; δ. ἀκριβῶς And. 4.32; ἀνειμένως Th. 2.39, cf. 1.6, etc.; δίαιταν δ. μοχθηράν Pl. Ep. 330c.
- II to be arbiter or umpire, Is. 2.29: c. inf., διῄτησαν ἡμᾶς ἀποστῆναι ib. 31; οὗτος διαιτῶν ἡμῖν D. 21.84: c. acc. cogn., δ. δίαιταν Arist. Ath. 53.5; also οἱ τὴν Οἰνηΐδα διαιτῶντες the panel of arbitrators for the tribe Oeneis, D. 47.12.
- 2 c. acc. rei, arbitrate on, παισὶ φιλήματα Theoc. 12.34; νείκη D.H. 7.52.
- b decide, prove a thing, Pi. P. 9.68.
- c investigate, discuss, τι Str. 2.2.1, al.; περί τινος ib. 3.8; criticize, τινάς Id. 1.2.1.
- 3 generally, regulate, govern, πόλιν Pi. O. 9.66: abs., αὐτοτελῶς Phld. D. 1.22, cf. 24.
- 4 reconcile, τινά τινι App. BC 5.93.
- 5 moderate, regulate, Hld. 3.10, al.; administer, τὰ ἐκ τῶν διαθηκῶν Luc. Tox. 23. (Perh. formed from δια-ιτάω from διά and *ἰτάω (εἶμι ‘iboʼ); for sense ΙΙ cf. διαβαίνω II.4: δίαιτα is a post-verbal creation.)
A rel. la vida y la comida
I en v. med.-pas.
1 pasar la vida, vivir de una determinada manera:
a) c. ac. int. o adv. de modo
δίαιταν διαιτᾶσθαι μοχθηράν
llevar un régimen de vida penosoπολλὰ μὲν ἐς θεοὺς νόμιμα δεδιῄτημαι
he pasado la vida realizando muchos actos piadosos en honor de los diosesἀδεῶς
ἀκριβῶς διαιτᾶσθαι
vivir con austeridadἀνειμένως διαιτᾶσθαι
llevar una vida relajadaμὴ ἀκολάστως διαιτᾶσθαι
no llevar una vida disipadaαὐ[τοτε]λῶς
ἀθρύπτως διαιτᾶσθαι
vivir con austeridad
b) c. giro prep. compl. de lugar o adv. de lugar vivir en, habitar en
ἐπ' ἀγροῦ
ἐν δόμοισιν
ἐν τοῖς ἀγροῖς
ἐν Πειραιεῖ
ἐν ᾧ (πύργῳ)
ὑπὸ φρύγανα ἄγρια
ὑπὸ γῆς
διαιτήθη Ἑλένη παρὰ Πρωτέϊ
Helena vivió en casa de Proteo
• c. adv. de lugar δ. ἄνω, κάτω vivir en el piso superior, en el inferior
ἐγὼ μὲν ἄνω διῃτώμην, αἱ δὲ γυναῖκες κάτω
• fig.
ἐν ὅπλοις ἀεὶ καὶ πολεμικοῖς ἔργοις διαιτᾶσθαι
vivir siempre en las armas y en trabajos guerreros, e.d. vivir dedicado a ...
2 alimentarse de c. ac. int.
τἄλλα, ὅσα διαιτώμεθα
todo aquello que nos sirve de alimento
• en v. pas. ser mantenido o alimentado
τούτου δὲ τελευτήσαντος ... ὁ υἱὸς αὐτοῦ παρ' ἐμοὶ διαιτᾶται
τήν γε ὁμογνησίαν μου ἀδελφὴν ... παραμεῖναι θέλω τῇ εὐνο[υσ]τάτῃ μου συμβίῳ ... διαιτωμένην
• sobrevivir, salir adelante
διαιτώμενον ... ἐξ ὧν ἐλόγευεν διὰ δομάτων
II en v. act., medic.
1 intr. seguir una dieta
ἐνδέχεται ἁδροτέρως διαιτᾶν
διαιτᾶν ὡς ἤθελες
2 tr. someter a un régimen, tratar
δ. τοὺς νοσοῦντας οἴκοι
tratar a los enfermos en casa(σκέλος) ἔν τε γὰρ τῇ φύσει διαιτᾶται
pues (a la pierna) se la trata en su forma natural
III en v. act.
1 tratar, investigar, estudiar c. ac.
οὐκ ἄτοπον οὖν ἔνια καὶ τῶν ὑπὸ τούτου λεγομένων διαιτῆσαι
ταῦτα
περὶ τῆς γραφῆς τῆς Κρατητείου διῃτήσαμεν
2 tratar de forma crítica, criticar, censurar
ἐκείνους
B rel. la mediación
I
1 arbitrar, ser árbitro c. dat.
δ. ἡμῖν
servirnos de árbitro
• c. ac. int.
δ. δίαιταν
ejercer un arbitrajeκρίσεις
• c. ac. compl. dir.
οἱ γὰρ τὴν Οἰνῇδα καὶ τὴν Ἐρεχθῇδα διαιτῶντες
los que actúan como árbitros de la(s tribus) Eneida y Erecteidaνείκη δ.
dirimir querellasδ. τὴν ἀντινομίαν
dirimir el conflictoὄλβιος ὅστις παισὶ φιλήματα κεῖνα διαιτᾷ
• abs.
ἐπιτρέψαι τῷ τε κηδεστῇ τῷ τούτου ... διαιτῆσαι
• fig. dirimir, resolver
ἐν τῷ μεταξὺ τῆς ψυχῆς τὸ αἰδούμενον
τὸ δεδηγμένον τῆς ψυχῆς
• decidir mediante arbitraje, fallar o sentenciar
παρὰ τὴν ἀπόρρησιν ... δεδιῃτηκέναι
haber fallado, en contra de la prohibiciónδ. ἡμᾶς ἀποστῆναι
• part.
ὁ Διαιτῶν
El Árbitro tít. de una obra de Éupolis
• fig. actuar de mediador
αὐτοῖς
• tb. en v. med.-pas.
οὐ <δε>διῄτησαι ἡμᾶς
no has llegado a un acuerdo con nosotros
2 juzgar en v. pas.
οὐδ' ὡς υἱὸς ἀνθρώπου διαιτηθῆναι
II usos deriv.
1 culminar, cumplir
κεῖνο
2 gobernar
πόλιν ... λαόν τε
• administrar, encargarse de, organizar
τὰ ἐκ τῶν διαθηκῶν
τἄλλα οἷς τὸ πολυτελὲς τῶν ἐδεσμάτων ὁ Θεαγένης διῄτησεν
•Comp. de διά y de *αἰτάω, deriv. de la r. de
1.
a. med.
i. een (bepaald) leven leiden; met acc. v.h. inw. obj.:
ii. verblijven, verblijf houden, wonen;
iii. leven van, zich voeden met,
b. act.
i. geneesk. behandelen:
ii. een dieet volgen:
2.
a. scheidsrechter zijn:
b. regelen:
1) zu leben geben, ernähren, Medic.; bes. bestimmtes Maß im Essen u. Trinken vorschreiben, gewisse Speisen zu essen geben, Hippocr. u. A ; u. auf diese Weise kurieren, καὶ θεραπεύειν τοὺς νοσοῦντας Plut. Cat. mai. 23 ; übertr., mildern, Hel. 7.28. Med. mit aor. pass., eine gewisse Lebensart führen, ἀνειμένως, Thuc. 2.59 ; ὡς ἂν διαιτώμενοι ὑγιαίνοιεν Plat. Gorg. 449e ; sich aufhalten, wohnen, ἐν δόμοισιν Soph. O.C. 769 ; ἐπʼ ἀγροῦ Her. 1.120 ; ἐν τοῖς ἀγροῖς Thuc. 2.14 ; παρʼ ἡμῖν Plat. Phaed. 61e ; ἐν τῷ οἴκῳ διῃτήθη Isae. 6.15, u. sonst ; auch δίαιταν δ., eine Lebensart führen, Plut. Pericl. 34 ; πολλὰ ἐς θεοὺς νόμιμα δεδιῄτημαι Thuc. 7.77, ich habe durchaus gesetzlich gelebt.
2) Schiedsrichter sein, als Schiedsrichter entscheiden, Isae. 2.29 u. sonst ; τινί, Dem. 21.84 ; τινά, 47.12 ; νείκη, Dion.Hal. 7.52 ; Strab.; παισὶ φιλήματα, Theocr. 12.34 ; auch τινά τινι, versöhnen, App. B.C. 5.93. – Allgemeiner, = leiten, regieren ; λαόν Pind. Ol. 9.66 ; κεῖνο κεῖνʼ ἆμαρ διαίτασεν, vollendete, P. 9.68 ; – anordnen, Sp.
- a regulate, govern πόλιν δʼ ὤπασεν λαόν τε διαιτᾶν O. 9.66
- b decide, bring to a conclusion κεῖνο κεῖνʼ ἆμαρ διαίτασεν P. 9.68
- Ito feed in a certain way, to diet, δ. τοὺς νοσοῦντας Plut.
- 2Mid. and Pass. to lead a certain course of life, to live, Hdt., Soph.; δ. νόμιμα to live in the observance of laws, Thuc.
- IIto be arbiter or umpire (διαιτητής), Dem., etc.
- 2c. acc. rei, to determine, decide, Theocr.
-
…αὐτὸ ἐθήλαζεν · ἵνα δὲ μή, ὁπότε λοῦσθαι δέοι, κινδυνεύῃ κατὰ τῆς κλίμακος καταβαίνουσα, ἐγὼ μὲν ἄνω διῃτώμην, αἱ δὲ γυναῖκες κάτω. καὶ οὕτως ἤδη συνειθισμένον ἦν, ὥστε πολλάκις ἡ γυνὴ ἀπῄει κάτω καθευδήσουσα ὡς…
Lysias, Speeches
-
…τῶν εἰκότων · νῦν δὲ τούτῳ μὲν οὐδὲ διελέγετο, ἀλλʼ ἐμίσει πάντων ἀνθρώπων μάλιστα, παρʼ ἐμοὶ δʼ ἐτύγχανε διαιτώμενον. ὥστε τῷ ὑμῶν πιστὸν ὡς ἐγὼ πρότερον μὲν ἐξέπλευσα ἐκ τῆς πόλεως ἔχων τὸ μειράκιον, ἵνα μὴ τούτῳ…
Lysias, Speeches
-
…ἄξιον λόγου καὶ ἐκκαθαίρεσθαι, αἵ τε καθάρσιες πολλῷ τελεώτεραί εἰσι, καὶ ἔμπυοι ἧσσον γίγνονται ἢ εἰ ἀλλοίως τις διαιτῴη, καὶ αἱ κρίσιες ἁπλούστεραι καὶ εὐκριτώτεραι καὶ ἧσσον ὑποστροφώδεες. . Τὰς δὲ πτισάνας χρὴ ἐκ κριθέων τε ὡς…
Hippocrates, Regimen in Acute Diseases
-
…εὐψύχῳ · καὶ ἐν ταῖς παιδείαις οἱ μὲν ἐπιπόνῳ ἀσκήσει εὐθὺς νέοι ὄντες τὸ ἀνδρεῖον μετέρχονται, ἡμεῖς δὲ ἀνειμένως διαιτώμενοι οὐδὲν ἧσσον ἐπὶ τοὺς ἰσοπαλεῖς κινδύνους χωροῦμεν. τεκμήριον δέ · οὔτε γὰρ Λακεδαιμόνιοι καθʼ ἑαυτούς, μεθʼ ἁπάντων δὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τὸ ἄστυ, καὶ οὐχ ἧσσον τοὺς ἐπελθόντας. οἰκιῶν γὰρ οὐχ ὑπαρχουσῶν, ἀλλʼ ἐν καλύβαις πνιγηραῖς ὥρᾳ ἔτους διαιτωμένων ὁ φθόρος ἐγίγνετο οὐδενὶ κόσμῳ, ἀλλὰ καὶ νεκροὶ ἐπʼ ἀλλήλοις ἀποθνῄσκοντες ἔκειντο καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐκαλινδοῦντο καὶ περὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…διεπέμψαντο καὶ ἐς τὰς νήσους τὰς ἐπικειμένας. χαλεπῶς δὲ αὐτοῖς διὰ τὸ αἰεὶ εἰωθέναι τοὺς πολλοὺς ἐν τοῖς ἀγροῖς διαιτᾶσθαι ἡ ἀνάστασις ἐγίγνετο. ξυνεβεβήκει δὲ ἀπὸ τοῦ πάνυ ἀρχαίου ἑτέρων μᾶλλον Ἀθηναίοις τοῦτο. ἐπὶ γὰρ Κέκροπος καὶ τῶν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…χρὴ Κῦρον προστησαμένους Ἀστυάγεα παῦσαι τῆς βασιληίης. κατεργασμένου δέ οἱ τούτου καὶ ἐόντος ἑτοίμου, οὕτω δὴ τῷ Κύρῳ διαιτωμένῳ ἐν Πέρσῃσι βουλόμενος Ἅρπαγος δηλῶσαι τὴν ἑωυτοῦ γνώμην ἄλλως μὲν οὐδαμῶς εἶχε ἅτε τῶν ὁδῶν φυλασσομενέων, ὁ δὲ ἐπιτεχνᾶται…
Herodotus, The Histories
-
…ἀπέθανε πρότερον. ὁ δὲ ἀμείβεται αὐτοὺς τοισίδε · ἔστι τε ὁ παῖς καὶ περίεστι, καί μιν ἐπʼ ἀγροῦ διαιτώμενον οἱ ἐκ τῆς κώμης παῖδες ἐστήσαντο βασιλέα. ὁ δὲ πάντα ὅσα περ οἱ ἀληθέι λόγῳ βασιλέες ἐτελέωσε ποιήσας ·…
Herodotus, The Histories
-
…οἴκησιν πρὸς ἀλλήλους οὐχ ἣν ἔλαβον ταύτην κατέσχον, ἀλλʼ Ἡσαῦς μὲν τῆς Νεβρωνίας πόλεως ἐκχωρήσας τῷ ἀδελφῷ ἐν Σαειρᾷ διῃτᾶτο καὶ τῆς Ἰδουμαίας ἦρχεν οὕτω καλέσας τὴν χώραν ἀπʼ αὐτοῦ · Ἄδωμος γὰρ ἐπωνομάζετο κατὰ τοιαύτην αἰτίαν τυχὼν τῆς ἐπικλήσεως…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews
-
…εἶπεν · ἢ οὐ κρεῖττον τοῦτο ποιεῖν ἢ μεθʼ ὑμῶν πολιτεύεσθαι ; Καὶ τέλος μισανθρωπήσας καὶ ἐκπατήσας ἐν τοῖς ὄρεσι διῃτᾶτο, πόας σιτούμενος καὶ βοτάνας. καὶ μέντοι καὶ διὰ τοῦτο περιτραπεὶς εἰς ὕδερον κατῆλθεν εἰς ἄστυ καὶ τῶν ἰατρῶν…
Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers