διαιτητής
διαιτητής, an arbitrator, umpire
- arbitrator, umpire, Hdt. 5.95, Pl. Lg. 956c, etc.; τῆς γὰρ δίκης . . γίγνεταί μοι δ. Στράτων D. 21.83; δ. ὁ μέσος Arist. Pol. 1297a6; esp. at Athens, Id. Ath. 53, etc.
- II in later Law, = judex pedaneus, Cod.Just. 4.20.15, etc.
I medic. dietista Gal.12.630.
II
1 jur. árbitro, mediador
a) en cuestiones políticas entre pueblos, Hdt.5.95, FD 4.355.25 (II a.C.),
ἐκρίνοντο γὰρ τοῖς ὅπλοις, οὐκ ἔχοντες διαιτητάς
los acarnanios y los etolios
b) funcionario público encargado, en procesos privados por encima de diez dracmas, de llegar a un acuerdo entre las partes antes de ir a juicio, esp. en Atenas, Lys.10.6, Arist.Ath.53.5, IG 22.1926.1, CEG 891, Ath.Agora 19L.4a.3, 5 (todas IV a.C.),
οὔτ' ἐπὶ τοῖς δικαστηρίοις οὔτε πρὸς τοῖς διαιτηταῖς
ὁ γὰρ δ. τὸ ἐπιεικὲς ὁρᾷ, ὁ δὲ δικαστὴς τὸν νόμον
el árbitro observa la equidad, el juez la ley
• regulado mediante ley a fines del s. V a.C.
ὁ τῶν διαιτητῶν νόμος
δ. περὶ τῶν καρπῶν
• tb. en Éfeso IEphesos 4A.6, 18 (III a.C.), en Milasa IMylasa 101.42, 141.1, 127.8 (todas heleníst.), en la Alejandría ptol. PHal.1.26, PHamb.168.11 (ambos III a.C.), en la monarquía rom., D.H.10.32
• en la teoría política de Platón elegible por las partes, Pl.Lg.956c;
c) privado, elegido por las partes, D.21.83, 93, 27.49, 59.47, Is.5.31, 32, Isoc.18.14, en el Egipto biz. PLond.992.17, PMonac.14.45 (ambos VI d.C.), en derecho tard.,
iudex pedaneus
2 gener. mediador, reconciliador Arist.Pol.1297a6, Luc.Tox.62, Plu.2.750a, Mar.27, fig. de dioses
εἴ τις δικαστὴς ἢ δ. θεῶν
- an arbitrator, umpire, Lat. arbiter, Hdt., Plat., etc.
-
…οὐδʼ ἂν οἱ ἔχθιστοι διοικήσειαν ; ἐγὼ μὲν οὐκ οἶδʼ ὅπως ἄν τις σαφέστερον ἐπιδείξειεν. ἐτόλμα τοίνυν πρὸς τῷ διαιτητῇ λέγειν, ὡς ἀπὸ τῶν χρημάτων χρέα τε πάμπολλʼ ἐκτέτεικεν ὑπὲρ ἐμοῦ Δημοφῶντι καὶ Θηριππίδῃ τοῖς συνεπιτρόποις, καὶ ὡς…
Demosthenes, Speeches
-
…μὴ γιγνώσκων προστάττει. τί δή τις οὖν, ὦ ξένε, δρῶν πρὸς τὰ τοιαῦτα ἐμμετρότατος ἂν εἴη ; διαιτητάς, ὦ Κλεινία, τοῖς τοιούτοις νόμοις καὶ νομοθετουμένοις ἀναγκαῖον αἱρεῖσθαι. πῶς λέγεις ; ἔστιν ὅτε πλουσίου πατρὸς ἀδελφιδοῦς…
Plato, Laws
-
…ἀπὸ τύχης ἀπροσδοκήτου τις ἄκων κωλυθῇ, δίκας εἶναι τῶν ἄλλων ἀτελοῦς ὁμολογίας ἐν ταῖς φυλετικαῖσιν δίκαις, ἐὰν ἐν διαιτηταῖς ἢ γείτοσιν ἔμπροσθεν μὴ δύνωνται διαλλάττεσθαι. Ἡφαίστου καὶ Ἀθηνᾶς ἱερὸν τὸ τῶν δημιουργῶν γένος, οἳ τὸν βίον ἡμῖν…
Plato, Laws
-
…φαίνεταί πῃ τὰ νῦν, ἐγὼ πειράσομαι πάσῃ παρρησίᾳ καὶ κοινῷ τινι δικαίῳ λόγῳ χρώμενος δηλοῦν. λέγω γὰρ δὴ διαιτητοῦ τινα τρόπον διαλεγόμενος ὡς δυοῖν, τυραννεύσαντί τε καὶ τυραννευθέντι, ὡς ἑνὶ ἑκατέρῳ παλαιὰν ἐμὴν συμβουλήν · καὶ νῦν…
Plato, Letters
-
…δὲ τὸ μὲν πρῶτον αἱρετοὶ δικασταὶ γίγνοιντʼ ἄν, οὓς ἂν ὁ φεύγων τε καὶ ὁ διώκων ἕλωνται κοινῇ, διαιτηταὶ δικαστῶν τοὔνομα μᾶλλον πρέπον ἔχοντες · δεύτεροι δὲ κωμῆταί τε καὶ φυλέται, κατὰ τὸ δωδέκατον μέρος διῃρημένοι, ἐν…
Plato, Laws
-
…γῆμαι μηδὲ γήμασθαι, τοὺς νῦν ἀναγκαζομένους ἑκάτερα δρᾶν, ὁ δέ τις τῶν οἰκείων ἤ τις ἐπίτροπος φῇ, διαιτητὰς φάναι καὶ πατέρας τοὺς πεντεκαίδεκα τῶν νομοφυλάκων καταλιπεῖν τοῖς ὀρφανοῖς καὶ ὀρφαναῖς τὸν νομοθέτην · πρὸς οὓς ἐπανιόντες διαδικαζέσθων οἱ…
Plato, Laws
-
…ἀλλήλοις. ἐγὼ μὲν οὖν καὶ δέομαι καὶ συμβουλεύω, ὦ Πρωταγόρα τε καὶ Σώκρατες, συμβῆναι ὑμᾶς ὥσπερ ὑπὸ διαιτητῶν ἡμῶν συμβιβαζόντων εἰς τὸ μέσον, καὶ μήτε σὲ τὸ ἀκριβὲς τοῦτο εἶδος τῶν διαλόγων ζητεῖν τὸ κατὰ βραχὺ λίαν…
Plato, Protagoras
-
…ἀντέπραττον, καὶ διὰ τοῦτο ἀντέλεγον, ἵνα τὸν ἐμὸν λόγον εἰδείη Πολυκλῆς · ἐδηλώθη γὰρ ταῦτα. παρόντων τῶν διαιτητῶν ὀργιζόμενος ὁ Πολυκλῆς εἶπεν ὅτι καὶ τοῖς ἐμοῖς ἐπιτηδείοις ἀδικεῖν δοκοίην, ὡς πρὸς ἐκεῖνον λέγοιεν. ἆρά γε ταῦτα…
Lysias, Speeches
-
…ὦ ἄνδρες δικασταί, περὶ τούτων μὲν οὐδὲν ἀπολογήσεται, ἐρεῖ δὲ πρὸς ὑμᾶς ἅπερ ἐτόλμα λέγειν καὶ πρὸς τὸν διαιτητήν, ὡς οὐκ ἔστι τῶν ἀπορρήτων, ἐάν τις εἴπῃ τὸν πατέρα ἀπεκτονέναι · τὸν γὰρ νόμον οὐ ταῦτʼ ἀπαγορεύειν…
Lysias, Speeches
-
…τούτου διαγνωσθεῖσι, καὶ μηκέτι μεταφερέτωσαν ἀπὸ τούτου ἐφʼ ἕτερον δικαστήριον ταὐτὰ ἐγκλήματα, ἀλλʼ ἔστω τὰ κριθέντα ὑπὸ τοῦ διαιτητοῦ κύρια. κάλει δὴ καὶ τὸν Στράτωνʼ αὐτὸν τὸν τὰ τοιαῦτα πεπονθότα · ἑστάναι γὰρ ἐξέσται δήπουθεν αὐτῷ. οὗτος…
Demosthenes, Speeches