δεσποτικός
δεσποτικός, of or for a master; inclined to tyranny, despotic
- of or for a master, συμφοραί misfortunes that befall oneʼs master, X. Cyr. 7.5.64; δίκαιον a masterʼs right, Arist. EN 134b8; ὑπομένειν τὴν δ. ἀρχήν Id. Pol. 1285a22; ἡ δ., = δεσποτεία, ib. 1259a37; τὸ δ. Pl. Lg. 697c.
- 2 Imperial, νομισμάτια PFlor. 95.10; κτήσεις PLond. 2.234.1 (iv A. D.); νοτάριος ib. 416.3 (iv A. D.).
- II fitted to rule, ἀδικία -ώτερον δικαιοσύνης Pl. R. 344c, etc.; inclined to tyranny, despotic, ὀλιγαρχία δ. Arist. Pol. 1306b3; δῆμος ib. 1292a16; of persons, tyrannical, Phld. Ir. p.50 W. Adv. -κῶς, βουλεύεσθαι Isoc. 4.104; ἄρχειν Arist. Pol. 1295a16: Comp. -ωτέρως Id. Ath. 24.2.
- 2 c. gen., exercising despotic power over, τινός X. Oec. 13.5; ἐστὶ δὲ τυραννὶς μοναρχία δ. τῆς πολιτικῆς κοινωνίας Arist. Pol. 1279b16; δ. τῶν βελτιόνων ib. 1292a19.
I
1 del amo, del señor
δεσποτικώτερον ἀδικία δικαιοσύνης ἐστίν
la injusticia es más propia del amo que la justiciaσυμφοραί
τὸ δ. δίκαιον
el derecho del amoχείρ
τὸ κτῆμα
εὐνή
ἀπειλή
παιδία
ἡ δ. στάσις
la revuelta contra el amo
• subst. ἡ δ. el poder del amo sobre los esclavos, Arist.Pol.1259a37
• neutr. compar. como adv.
τῷ δ' ἦν μὲν ὁρμὴ καλουμένῳ δεσποτικώτερον διακινδυνεύειν
su impulso al recibir una orden imperiosa fue correr el riesgo
2 de propiedad, relativo a la propiedad legal, conforme a derecho, en la expr. δεσποτικὸν δίκαιον derecho de propiedad (cf. <τῷ> πληρεστάτῳ δεσποτ[ικῷ] δικαίῳ
ἕκαστον κρατεῖν καὶ κυριεύειν ἧς ἔλαχεν μερίδ[ος ... δεσποτικῷ δικαίῳ
3 en lit. crist. del Señor
φόνος
τόκος
II polít.
1 inclinado al poder absoluto, despótico
ἀρχή
δῆμος
διὰ τὸ ἄγαν δεσποτικὰς εἶναι τὰς ὀλιγαρχίας
• de pers. tiránico, despótico Phld.Ir.28.29
• subst. τὸ δ. el poder despótico, el despotismo Pl.Lg.697c.
2 c. gen. que ejerce un poder despótico sobre
ἀνθρώπων
τῶν βελτιόνων
ἔστι δὲ τυραννὶς μὲν μοναρχία ... δ. τῆς πολιτικῆς κοινωνίας
3 imperial
νομισμάτια
ἐπίτροπος χωρίων δεσποτικῶν
procurador a cargo de las tierras imperiales en la región de Tesalónicaνοτάριος
χαρτουλάριος
• subst.
τὰ δεσποτικά
las tierras imperiales
• τὸ δ. las arcas imperiales, el fisco, Jahresh.1.1898 Beibl.115.12 (Perinto, imper.).
III adv. -ῶς
1 como amo o dueño
συμμαχικῶς ἀλλ' οὐ δ. βουλευόμενοι περὶ αὐτῶν
deliberando sobre ellos como aliados, pero no como amos
• en uso del derecho de propiedad
τὸν ... δοῦλον κυρίως ἔχειν καὶ δ. κτᾶσθ[αι χρᾶσθαι] πωλεῖν διοικεῖν
δ. κτᾶσθαι
poseer con pleno derecho
2 lit. crist. a la manera del Señor, de Cristo
Δ. εἰπεῖν
hablar con palabras del Señor
3 despóticamente
τὸ δ. ἄρχειν
1. van de heer
2. als een heer
2) zur Herrschaft geeignet, τῶν ἀνθρώπων, über die Menschen, Xen. Oec. 13.5 ; herrisch, gebieterisch, despotisch, Ggstz τὸ ἐλεύθερον Plat. Legg. III.697c ; δεσποτικώτερον ἀδικία δικαιοσύνης Rep. I.344c ; δεσποτικῶς διακεῖσθαι Dem. 17.17 ἄρχειν Pol. 10.36.
- Iof or for a master, δεσποτικαὶ συμφοραί misfortunes that befall oneʼs master, Xen.
- IIof persons, inclined to tyranny, despotic, Plat.
-
…ἀλλὰ τὸ πάσχειν φοβούμενοι ὀνειδίζουσιν οἱ ὀνειδίζοντες τὴν ἀδικίαν. οὕτως, ὦ Σώκρατες, καὶ ἰσχυρότερον καὶ ἐλευθεριώτερον καὶ δεσποτικώτερον ἀδικία δικαιοσύνης ἐστὶν ἱκανῶς γιγνομένη, καὶ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ἔλεγον, τὸ μὲν τοῦ κρείττονος συμφέρον τὸ δίκαιον τυγχάνει…
Plato, Republic
-
…πολιτικός, οἰκονόμος, δεσπότης, σώφρων, δίκαιος. καὶ μία τέχνη ἐστὶν βασιλική, τυραννική, πολιτική, δεσποτική, οἰκονομική, δικαιοσύνη, σωφροσύνη. φαίνεται, ἔφη, οὕτως. πότερον οὖν τῷ φιλοσόφῳ, ὅταν μὲν…
Plato, Lovers
-
…συγκαθιέντες τοῖς νέοις εὐτραπελίας τε καὶ χαριεντισμοῦ ἐμπίμπλανται, μιμούμενοι τοὺς νέους, ἵνα δὴ μὴ δοκῶσιν ἀηδεῖς εἶναι μηδὲ δεσποτικοί. πάνυ μὲν οὖν, ἔφη. τὸ δέ γε, ἦν δʼ ἐγώ, ἔσχατον, ὦ φίλε ,…
Plato, Republic
-
…καὶ νοῦν ἕξει. ταῦτʼ ἦν · ἦ γάρ ; πάνυ μὲν οὖν. τούτων ἕνεκα δὴ πολιτείας τήν τε δεσποτικωτάτην προελόμενοι καὶ τὴν ἐλευθερικωτάτην, ἐπισκοποῦμεν νυνὶ ποτέρα τούτων ὀρθῶς πολιτεύεται · λαβόντες δὲ αὐτῶν ἑκατέρας μετριότητά τινα, τῶν…
Plato, Laws
-
…ἐπὶ ἔτι χείρους αὐτοὺς γεγονότας, τὴν δὲ αἰτίαν φαμέν, ὅτι τὸ ἐλεύθερον λίαν ἀφελόμενοι τοῦ δήμου, τὸ δεσποτικὸν δʼ ἐπαγαγόντες μᾶλλον τοῦ προσήκοντος, τὸ φίλον ἀπώλεσαν καὶ τὸ κοινὸν ἐν τῇ πόλει. τούτου δὲ φθαρέντος ,…
Plato, Laws
-
…τοῦ δὲ πιστοὶ εἶναι ἐν τῇ φθορᾷ τῶν δεσποτῶν μάλιστα βάσανον ἐδίδοσαν · οὐδένες γὰρ πιστότερα ἔργα ἀπεδείκνυντο ἐν ταῖς δεσποτικαῖς συμφοραῖς τῶν εὐνούχων. εἰ δέ τι ἄρα τῆς τοῦ σώματος ἰσχύος μειοῦσθαι δοκοῦσιν, ὁ σίδηρος ἀνισοῖ τοὺς ἀσθενεῖς…
Xenophon, Cyropaedia
-
…προσποιούμενος τῶν πονηροτέρων ἀφηνίαζε τοῦ συντάγματος. ἀεὶ δὲ τοῖς μὲν τῶν ἄλλων δόγμασιν ἀπειθῶν, τὰ δὲ αὑτοῦ προστάσσων δεσποτικώτερον, δῆλος ἦν μοναρχίας ἀντιποιούμενος. εἶκον δʼ αὐτῷ τινὲς μὲν δέει, τινὲς δὲ κατʼ εὔνοιαν, δεινὸς γὰρ…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…τῶν πάνυ φιλοτίμως ἐξησκημένων ὑπὲρ ὄρους ὑψηλοῦ κείμενον, πέμψας καταβαίνειν αὐτὸν ἐκέλευσεν. τῷ δʼ ἦν μὲν ὁρμὴ καλουμένῳ δεσποτικώτερον διακινδυνεύειν μᾶλλον ἢ ὑπακοῦσαι, καθεώρα δὲ τὸ πλῆθος ὀρρωδοῦν, καὶ παρῄνουν οἱ φίλοι σκέπτεσθαι τὴν Ῥωμαίων ἰσχὺν οὖσαν…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…δὲ καὶ ὁμοιότητα ἔστιν οὐκ αὐτῷ πρὸς αὑτὸν δίκαιον ἀλλὰ τῶν αὐτοῦ τισίν, οὐ πᾶν δὲ δίκαιον ἀλλὰ τὸ δεσποτικὸν ἢ τὸ οἰκονομικόν. ἐν τούτοις γὰρ τοῖς λόγοις διέστηκε τὸ λόγον ἔχον μέρος τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ ἄλογον ·…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…· διόπερ τινὲς καὶ πολιτεύονται τῶν πολιτευομένων ταῦτα μόνον. ἐπεὶ δὲ τρία μέρη τῆς οἰκονομικῆς ἦν, ἓν μὲν δεσποτική, περὶ ἧς εἴρηται πρότερον, ἓν δὲ πατρική, τρίτον δὲ γαμική καὶ γὰρ γυναικὸς ἄρχει καὶ τέκνων ,…
Aristotle, Politics